Advertisements
Advertisements
प्रश्न
आपली मराठी भाषा वाक्प्रचार, म्हणी व सुभाषिते यांनी समृद्ध आहे. शरीर अवयव, प्राणी, पक्षी, मानवी भावभावना, अन्न वा इतर अशा अनेक गोष्टींवरून आपल्याला वाक्प्रचार व म्हणी पाहायला मिळतात. खाली एक तक्ता दिला आहे. तक्त्यातील प्रत्येक रकान्यात दिलेल्या उदाहरणाप्रमाणे आणखी म्हणी व वाक्प्रचार शोधा व लिहा.
| शरीर अवयवावर आधारित | प्राणी व पक्षी यांवर आधारित | मानवी भावभावना | अन्नघटक | इतर घटक | |
| (१) | चेहरा काळवंडणे. | पोटात कावळे ओरडणे. | जिवाची उलघाल होणे. | खाईन तर तुपाशी नाहीतर उपाशी. | दगडापेक्षा वीट मऊ. |
| (२) | |||||
| (३) | |||||
| (४) | |||||
| (५) |
Advertisements
उत्तर
| शरीर अवयवावर आधारित | प्राणी व पक्षी यांवर आधारित | मानवी भावभावना | अन्नघटक | इतर घटक | |
| (१) | चेहरा काळवंडणे. | पोटात कावळे ओरडणे. | जिवाची उलघाल होणे. | खाईन तर तुपाशी नाहीतर उपाशी. | दगडापेक्षा वीट मऊ. |
| (२) | डोळे मिटणे. | चिमणीच्या चोचीने खाणे. | हृदयात कालवाकालव होणे. | वड्याचे तेल वांग्यावर | एक ना धड भाराभर चिंध्या |
| (३) | पोटात दुखणे. | कोल्ह्याला द्राक्षे आंबट | मन चिंती ते वैरी न चिंती | खाई त्याला खवखवे | इकडे आड, तिकडे विहीर |
| (४) | डोके फिरणे. | गाढवाला गुळाची चव काय? | भित्यापाठी ब्रह्मराक्षस | तेल गेले, तूप गेले, हाती धुपाटणे राहिले. | पळसाला पाने तीनच |
| (५) | बुडत्याचा पाय खोलात. | माकडाला चढली भांग | प्राणपणाने लढणे. | दुधाची तहान ताकावर | तळे राखी तो पाणी चाखी. |
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
‘बे’ हा उपसर्गलावून खालील शब्द तयार करा व लिहा.
पर्वा-
‘जोडशब्द’ लिहा.
इकडून-
खालील शब्दाचे वचन बदला.
पाणी -
खालील वाक्यातील सर्वनाम अधोरेखित करा.
मी कुमारला हाक मारली.
खालील वाक्यात योग्य पर्याय निवडून सर्वनाम घाला.
हसिना खेळाडू आहे. ______ रोज पटांगणावर खेळते.
खालील शब्दात लपलेले शब्द शोधा व लिहा.
उदा., वाचनाला - वाचन, नाच, नाला, लावा, चना.
आवडतील -
खालील चित्राला दोन-दोन विशेषणे लावा.

वस्तू आणि वास्तू या दोन शब्दांतील लेखनामध्ये फक्त ‘काना’ दिल्याने फरक पडतो; परंतु अर्थामध्ये खूप फरक आहे. खाली दिलेल्या शब्दाचे अर्थ शोधा. लिहा.
उदा., (१) वस्तू - जिन्नस, नग (२) वास्तू - घर
खरे - खारे
खालील शब्दांचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

खालील वाक्यात (? ! ‘-’ ‘‘-’’ . ,) घालून वाक्य पुन्हा लिहा.
तुला लाडू आवडतो का
खालील शब्दाला मराठी भाषेतील पर्यायी शब्द लिहा.
पेशंट -
खालील वाक्यातील शब्दयोगी अव्यय अधोरेखित करा.
देशाला देण्यासाठी तुमच्याकडे दहा मिनिटे वेळ आहे का?
खालील वाक्यात पर्यायातील योग्य वाक्प्रचार घाला.
पाणीटंचाई भासू लागताच पाणी बचतीबाबत सर्वांचे ______ उघडले.
ओळखा पाहू!
हात आहेत; पण हालवत नाही. - ______
खाली दिलेल्या शब्दाचे पहिले अक्षर बदलून कंसात दिलेल्या अर्थाचा शब्द बनवा.
उदा., खजूर (कामगार) - मजूर
घागर (समुद्र) - ......
खालील चित्र पाहून आपल्या भावना व्यक्त करणारी वाक्ये लिहा.

खालील शब्दातील अचूक शब्द लिहा.
खाली दिलेल्या शब्दाला (क्रियापदाला) ‘ईव’ प्रत्यय जोडून विशेषणे तयार करा व त्याच्यासाठी समर्पक विशेष्य शोधून लिहा.
उदा., आखणे - आखीव - आखीव कागद.
ऐकणे
खालील शब्दाच्या अर्थातील फरक समजून घ्या व त्याचा स्वतंत्र वाक्यात उपयोग करा.
आभार-अभिनंदन
पुढील वाक्याचा काळ ओळखून लिहा:
हे पेन काहीसं वजनदार आहे.
