हिंदी
महाराष्ट्र स्टेट बोर्डएसएससी (मराठी माध्यम) ९ वीं कक्षा

आपली मराठी भाषा वाक्प्रचार, म्हणी व सुभाषिते यांनी समृद्ध आहे. शरीर अवयव, प्राणी, पक्षी, मानवी भावभावना, अन्न वा इतर अशा अनेक गोष्टींवरून आपल्याला वाक्प्रचार व म्हणी पाहायला मिळतात.

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

आपली मराठी भाषा वाक्प्रचार, म्हणी व सुभाषिते यांनी समृद्ध आहे. शरीर अवयव, प्राणी, पक्षी, मानवी भावभावना, अन्न वा इतर अशा अनेक गोष्टींवरून आपल्याला वाक्प्रचार व म्हणी पाहायला मिळतात. खाली एक तक्ता दिला आहे. तक्त्यातील प्रत्येक रकान्यात दिलेल्या उदाहरणाप्रमाणे आणखी म्हणी व वाक्प्रचार शोधा व लिहा.

  शरीर अवयवावर आधारित प्राणी व पक्षी यांवर आधारित मानवी भावभावना अन्नघटक इतर घटक
(१)  चेहरा काळवंडणे. पोटात कावळे ओरडणे. जिवाची उलघाल होणे. खाईन तर तुपाशी नाहीतर उपाशी. दगडापेक्षा वीट मऊ.
(२)          
(३)          
(४)          
(५)          
सारिणी
Advertisements

उत्तर

  शरीर अवयवावर आधारित प्राणी व पक्षी यांवर आधारित मानवी भावभावना अन्नघटक इतर घटक
(१)  चेहरा काळवंडणे. पोटात कावळे ओरडणे. जिवाची उलघाल होणे. खाईन तर तुपाशी नाहीतर उपाशी. दगडापेक्षा वीट मऊ.
(२) डोळे मिटणे. चिमणीच्या चोचीने खाणे. हृदयात कालवाकालव होणे. वड्याचे तेल वांग्यावर एक ना धड भाराभर चिंध्या 
(३) पोटात दुखणे. कोल्ह्याला द्राक्षे आंबट मन चिंती ते वैरी न चिंती खाई त्याला खवखवे इकडे आड, तिकडे विहीर
(४) डोके फिरणे. गाढवाला गुळाची चव काय? भित्यापाठी ब्रह्मराक्षस तेल गेले, तूप गेले, हाती धुपाटणे राहिले. पळसाला पाने तीनच
(५) बुडत्याचा पाय खोलात. माकडाला चढली भांग प्राणपणाने लढणे. दुधाची तहान ताकावर तळे राखी तो पाणी चाखी.
shaalaa.com
व्याकरण
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 11: मातीची सावली - स्वाध्याय [पृष्ठ ५१]

APPEARS IN

बालभारती Marathi Kumarbharati [Marathi] Standard 9 Maharashtra State Board
अध्याय 11 मातीची सावली
स्वाध्याय | Q 1. | पृष्ठ ५१

संबंधित प्रश्न

अधोरेखित शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहून अर्थबदल न करता वाक्य पुन्हा लिहा.

नव्या जगाची जीवनशैली माणूसपणाशी जवळीक साधत नाही.


खालील वाक्प्रचारांचा अर्थ लिहून वाक्यांत उपयोग करा.
कडेलोट होणे -


खालील शब्दसमूहांचा वाक्यांत उपयोग करा.
अवाक् होणे-


खालील वाक्यात अधोरेखित शब्दाऐवजी पाठात आलेले योग्य वाक्प्रचार शोधून वाक्य पुन्हा लिहा.

आपल्या शाळेचे नाव वाईट होऊ नये, म्हणून प्रत्येक विद्यार्थ्याने काळजी घ्यायला हवी.


खालील शब्दसमूहापासून सामासिक शब्द तयार करा.

शब्दसमूह सामासिक शब्द
प्रत्येक घरी  

खालील शब्दासाठी कवितेत आलेले समान अर्थाचे शब्द शोधा.

अरुंद रस्ता - 


अधोरेखित शब्दाविषयी खालील माहिती भरून तक्ता पूर्ण करा.

रमेशचा भाऊ शाळेत गेला.


खालील वाक्य वाचा व त्याआधारे तक्ता पूर्ण करा.

सांगली हे महाराष्ट्रातले एक गाव आहे.


खाली म्हणीचे अर्थ दिले आहेत ते वाचा. त्यावरून म्हणी ओळखा व लिहा.

न आवडणाऱ्या माणसाने कितीही चांगली गोष्ट केली, तरी ती वाईट दिसते. त्या व्यक्तीचे काम आवडत नाही.


खालील दिलेले शब्द योग्य ठिकाणी भरून वाक्य पूर्ण करा.

शेतकऱ्याला भारताचा ______ म्हणतात.


खालील शब्दाचे वचन बदला.

शब्द -


वस्तू आणि वास्तू या दोन शब्दांतील लेखनामध्ये फक्त ‘काना’ दिल्याने फरक पडतो; परंतु अर्थामध्ये खूप फरक आहे. खाली दिलेल्या शब्दाचे अर्थ शोधा. लिहा.

उदा., (१) वस्तू - जिन्नस, नग (२) वास्तू - घर

घर - घार


खालील दिलेल्या शब्दाचा वापर करून वाक्यडोंगर बनवा.


खालील शब्दाचे अनेकवचन लिहा.

कवठ - 


खालील वाक्यात (? ! ‘-’ ‘‘-’’ . ,) घालून वाक्य पुन्हा लिहा.

माझे काका मुंबईला राहतात


तो रस्ता खासगी असल्यामुळे आपले वाहन तेथून नेण्याला ______.


रखरख, गरगर यांसारखे अक्षरांची पुनरावृत्ती होणारे शब्द शोधा व लिहा.


खालील विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

दुवा × ______


ओळखा पाहू!

हात आहेत; पण हालवत नाही. - ______


खाली दिलेल्या शब्दाचा उपसर्ग बदलून विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

विजातीय ×


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×