मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी माध्यम) इयत्ता १० वी

एका अंकगणिती श्रेढीतील तीन क्रमागत पदांची बेरीज 27 व त्यांचा गुणाकार 504 आहे, तर ती पदे शोधा. (तीन क्रमागत पदे a - d, a, a + d माना.) - Mathematics 1 - Algebra [गणित १ - बीजगणित]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

एका अंकगणिती श्रेढीतील तीन क्रमागत पदांची बेरीज 27 व त्यांचा गुणाकार 504 आहे, तर ती पदे शोधा.
(तीन क्रमागत पदे a - d, a, a + d माना.)

बेरीज
Advertisements

उत्तर

समजा, तीन क्रमागत पदे a - d, a आणि a + d आहेत.

दिलेल्या पहिल्या अटीनुसार, त्या तीन क्रमागत पदांची बेरीज 27 आहे.

a - d + a + a + d = 27

∴ 3a = 27

∴ a = `27/3`

∴ a = 9    ....(i)

दिलेल्या दुसऱ्या अटीनुसार, त्या तीन पदांचा गुणाकार 504 आहे.

(a - d) a (a + d) = 504

∴ a(a2 - d2) = 504

∴ 9(92 - d2) = 504    ....…[(i) वरून]

∴ 81 - d2 = `504/9`

∴ 81 - d2 = 56

∴ d2 = 81 - 56

∴ d2 = 25

दोन्ही बाजूंचे वर्गमूळ घेऊन,

d = ± 5

जेव्हा d = 5 आणि a = 9

a - d = 9 - 5 = 4

a = 9

a + d = 9 + 5 = 14

जेव्हा d = - 5 आणि a = 9

a - d = 9 - (- 5) = 9 + 5 = 14

a = 9

a + d = 9 - 5 = 4

∴ तीन क्रमागत पदे 4, 9 आणि 14 किंवा 14, 9 आणि 4 ही आहेत.

shaalaa.com
अंकगणिती श्रेढीतील पहिल्या n पदांची बेरीज
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 3: अंकगणित श्रेढी - सरावसंच 3.3 [पृष्ठ ७३]

APPEARS IN

बालभारती Ganit 1 [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board
पाठ 3 अंकगणित श्रेढी
सरावसंच 3.3 | Q 7. | पृष्ठ ७३

संबंधित प्रश्‍न

एका अंकगणिती श्रेढीचे पहिले पद 6 व सामान्य फरक 3 आहे तर S27 काढा.

a = 6, d = 3, S27 = ?

`"S"_"n" = "n"/2 [square + ("n" - 1)"d"]`

`"S"_27 = 27/2 [12 + (27 - 1)square]`

`= 27/2 xx square`

= 27 × 45 = `square`


1 व 140 यांच्या दरम्यान, 4 ने भाग जाणाऱ्या नैसर्गिक संख्यांची बेरीज किती आहे, हे काढण्यासाठी खालील कृती पूर्ण करा.

1 व 140 यांच्या दरम्यान 4 ने भाग जाणाऱ्या संख्यांची बेरीज = `square`


एका अंकगणिती श्रेढीच्या पहिल्या 55 पदांची बेरीज 3300 आहे, तर तिचे 28 वे पद काढा.


एका क्रमिकेत tn = 2n - 5 आहे, तर तिची पहिली दोन पदे काढा. 


पहिल्या 1000 धन पूर्णांकांची बेरीज करा.

कृती: समजा, 1 + 2 + 3 + .........+ 1000

अंकगणिती श्रेढीच्या पहिल्या n पदांच्या बेरजेचे सूत्र Sn = `square` वापरून,

S1000 = `square/2` (1 + 1000)

= 500 × 1001

= `square`

प्रथम 1000 धन पूर्णांकांची बेरीज `square` एवढी आहे.


12, 14, 16, 18, 20, ......... या अंकगणिती श्रेढीच्या पहिल्या 100 पदांची बेरीज करा.

कृती: येथे, a = 12, d = `square` n = 100, S100 = ?

Sn = `"n"/2[square + ("n" - 1)"d"]`

S100 = `square/2`[24 + (100 – 1)d]

= 50 (24 + `square`)

= `square`

= `square`


1 ते 50 मधील सर्व विषम संख्यांची बेरीज करा.


1 + 3 + 5 + ......... + 101 या 1 ते 101 पर्यंत विषम नैसर्गिक संख्यांची बेरीज करा.


पहिल्या 'n' सम नैसर्गिक संख्यांची बेरीज करा.


मनीष आणि सविता यांच्या आजच्या वयांची बेरीज 31 वर्षे आहे. 3 वर्षांपूर्वी मनीषचे वय सविताच्या त्यावेळच्या वयाच्या चौपट होते, तर त्या दोघांची आजची वये काढा.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×