Advertisements
Chapters
प्रथम: अभ्यास: - सन्धयः:
(क): स्वरसन्धय:
(ख): व्यजञ्जनसन्धय:
(ग): विसर्गसन्धि:
द्वितीय: अभ्यास: - समासा:
▶ (क): अव्ययीभाव समास:
(ख): तत्पुरुषा:
(ग): द्वन्द्वसमास:
(घ): बहुव्रीहि:
तृतीय: अभ्यास: - प्रत्यया:
(क): कृत्प्रत्ययाः
(ख): तद्धितप्रत्यया:
Chapter (ग): स्त्रीप्रत्ययौ:
चतुर्थ: अभ्यास:
Chapter *: वाच्यम्
पञ्चम: अभ्यास:
Chapter *: सङ्ख्या
षष्ठ: अभ्यास
Chapter *: समयः
सप्तम: अभ्यास:
Chapter *: अव्ययानि
अष्टम: अभ्यास
Chapter *: अशुद्धिसंशोधनम्
नवम: अभ्यास: रचनात्मककार्यम्
Chapter (क): चित्रवर्णनम्
Chapter (ख): अनुच्छेदलेखनम्
Chapter (ग): पत्रलेखनम्
Chapter (घ): संवादलेखनम्
Chapter (ड़): कथापूर्तिः
दशम: अभ्यास:
Chapter *: अपठितावबोधनम्
Advertisements
Solutions for Chapter (क): अव्ययीभाव समास:
Below listed, you can find solutions for Chapter (क) of CBSE CBSE for Sanskrit Manika Dvitiyo Bhag Class 10.
CBSE solutions for Sanskrit Manika Dvitiyo Bhag Class 10 (क) अव्ययीभाव समास: अभ्यासः [Pages 37 - 40]
एतेषां समुचितं विग्रहवाक्यं मञ्जूषातः चित्वा समक्षं लिखत -
यथास्थानम् - ........
मञ्जूषा
| विघ्नानाम् अभावः, दिनं दिनम् इति, द्रौणे: पश्चात्, क्रोधेन सहितम् (सह), गङ्गायाः समीपम्, स्थानम् अनतिक्रम्य। |
एतेषां समुचितं विग्रहवाक्यं मञ्जूषातः चित्वा समक्षं लिखत -
सक्रोधम् - ......
मञ्जूषा
| विघ्नानाम् अभावः, दिनं दिनम् इति, द्रौणे: पश्चात्, क्रोधेन सहितम् (सह), गङ्गायाः समीपम्, स्थानम् अनतिक्रम्य। |
एतेषां समुचितं विग्रहवाक्यं मञ्जूषातः चित्वा समक्षं लिखत -
प्रतिदिनम् - ......
मञ्जूषा
| विघ्नानाम् अभावः, दिनं दिनम् इति, द्रौणे: पश्चात्, क्रोधेन सहितम् (सह), गङ्गायाः समीपम्, स्थानम् अनतिक्रम्य। |
एतेषां समुचितं विग्रहवाक्यं मञ्जूषातः चित्वा समक्षं लिखत -
उपगङ्गम् - ......
मञ्जूषा
| विघ्नानाम् अभावः, दिनं दिनम् इति, द्रौणे: पश्चात्, क्रोधेन सहितम् (सह), गङ्गायाः समीपम्, स्थानम् अनतिक्रम्य। |
एतेषां समुचितं विग्रहवाक्यं मञ्जूषातः चित्वा समक्षं लिखत -
अनुद्रौणि - ......
मञ्जूषा
| विघ्नानाम् अभावः, दिनं दिनम् इति, द्रौणे: पश्चात्, क्रोधेन सहितम् (सह), गङ्गायाः समीपम्, स्थानम् अनतिक्रम्य। |
एतेषां समुचितं विग्रहवाक्यं मञ्जूषातः चित्वा समक्षं लिखत -
निर्विघ्नम् - ......
मञ्जूषा
| विघ्नानाम् अभावः, दिनं दिनम् इति, द्रौणे: पश्चात्, क्रोधेन सहितम् (सह), गङ्गायाः समीपम्, स्थानम् अनतिक्रम्य। |
अधोलिखितानि उदाहरणानि सावधानं पठित्वा समस्तपदं विग्रहं वा रिक्तस्थानेषु लिखत -
उप - समीपम्
| उपनदम्/उपनदि | = | नद्याः समीपम् | उपनगरम् | = | ...... |
| ...... | = | राष्ट्रपतेः समीपम् | उपयमुनम् | = | यमुनायाः समीपम् |
| उपवधु | = | वध्वाः समीपम् | ...... | = | गिरेः समीपम् |
| उपकुलम् | = | ...... | उपतटम् | = | तटस्य समीपम् |
| ...... | = | गृहस्य समीपम् | उपग्रामम् | = | ...... |
| ...... | = | गङ्गायाः समीपम् | उपगुरु | = | ...... |
| ...... | = | कृष्णस्य समीपम् | उपकार्यालयम् | = | ...... |
| ...... | = | पर्वतस्य समीपम् |
अधोलिखितानि उदाहरणानि सावधानं पठित्वा समस्तपदं विग्रहं वा रिक्तस्थानेषु लिखत -
निर् - अभावः
| निर्मक्षिकम् | = | मक्षिकाणाम् अभावः | निर्जनम् | = | ..... |
| ..... | = | गुणानाम् अभावः | निर्विघ्नम् | = | ..... |
| ..... | = | दोषाणाम् अभावः | निरङ्कुशम् | = | ..... |
| ..... | = | फलानाम् अभावः | निष्कलङ्कम् | = | ..... |
अधोलिखितानि उदाहरणानि सावधानं पठित्वा समस्तपदं विग्रहं वा रिक्तस्थानेषु लिखत -
अनु - योग्यम्, पश्चात्
| अनुहरि | = | हरेः पश्चात् | अनुरामम् | = | ..... |
| ..... | = | व्रतस्य योग्यम् | अनुरूपम् | = | ..... |
| ..... | = | वृक्षस्य योग्यम् | अनुरथम् | = | रथस्य पश्चात् |
| अनुयमुनम् | = | ..... | ..... | = | गङ्गायाः पश्चात् |
| अनुगुणम् | = | ..... | ..... | = | शम्भोः पश्चात् |
अधोलिखितानि उदाहरणानि सावधानं पठित्वा समस्तपदं विग्रहं वा रिक्तस्थानेषु लिखत -
प्रति - (वीप्सायाम्)
| प्रतिदिनम् | = | दिने दिने इति | प्रतिसप्ताहम् | = | ..... |
| प्रतिग्रामम् | = | ग्रामं ग्रामं प्रति / ग्रामे ग्रामे इति | ..... | = | छात्रं छात्रं प्रति |
| प्रत्येकम् | = | ..... | ..... | = | क्षणं क्षणम् प्रति |
| प्रतिवर्षम् | = | ..... | ..... | = | हृदयं हृदयं प्रति |
| प्रतिराज्यम् | = | ..... | ..... | = | नगरं नगरं प्रति |
| प्रतिमासम् | = | ..... |
अधोलिखितानि उदाहरणानि सावधानं पठित्वा समस्तपदं विग्रहं वा रिक्तस्थानेषु लिखत -
स - सह/सहितम्
| सहरि | = | हरिणा सह | सस्नेहम् | = | ..... |
| ..... | = | रागेण सह | सरोषम् | = | ..... |
| ..... | = | चित्रेण सह/चित्रैः सह | साट्टहासम् | = | ..... |
| ..... | = | क्रोधेन सहितम् | सपरिवारम् | = | ..... |
| ..... | = | धनेन सहितम् | सादरम् | = | ..... |
| सशरीरम् | = | ..... | ..... | = | विनयेन सह |
| सजलम् | = | ..... | सशङ्खम् | = | शङ्खेन सह |
| सहृदयम् | = | ..... |
अधोलिखितानि उदाहरणानि सावधानं पठित्वा समस्तपदं विग्रहं वा रिक्तस्थानेषु लिखत -
यथा - एवं प्रकारेण, अनतिक्रम्य = अनुसारम्
| समस्तपदम् | विग्रहवाक्यम् | समस्तपदम् | विग्रहवाक्यम् |
| यथाशक्ति | = शक्तिम् अनतिक्रम्य | यथेच्छम् | = ..... |
| ..... | = सामर्थ्यम् अनतिक्रम्य | यथासमयम् | = ..... |
| ..... | = रुचिम् अनतिक्रम्य | यथाबलम् | = ..... |
| ..... | = गतिम् अनतिक्रम्य | यथापरिस्थिति | = ..... |
| ..... | = प्रसङ्गम् अनतिक्रम्य | यथामर्यादम् | = ..... |
| ..... | = स्थानम् अनतिक्रम्य | यथारुचि | = ..... |
समासं विग्रहं वा कृत्वा लिखत -
यथाशक्ति = ......
समासं विग्रहं वा कृत्वा लिखत -
विघ्नानाम् अभावः = ......
समासं विग्रहं वा कृत्वा लिखत -
उपगङ्गम् = ......
समासं विग्रहं वा कृत्वा लिखत -
रूपस्य योग्यम् = ......
समासं विग्रहं वा कृत्वा लिखत -
प्रत्येकम् = ......
समासं विग्रहं वा कृत्वा लिखत -
गृहं गृहम् प्रति = ......
समासं विग्रहं वा कृत्वा लिखत -
मक्षिकाणाम् अभावः = .....
समासं विग्रहं वा कृत्वा लिखत -
उपनदि = .....
समासं विग्रहं वा कृत्वा लिखत -
गर्वेण सहितम् = .....
समासं विग्रहं वा कृत्वा लिखत -
कालम् अनतिक्रम्य = ......
अधोलिखितायां कथायां कानिचित् पदानि रेखाङ्कितानि सन्ति तेषां विग्रहान् रिक्तस्थानेषु लिखत -
एकः अतिदुष्टः वानरः आसीत्। प्रतिदिनं सः यथाशक्ति वृक्षे स्थितान् पक्षिणः तुदति स्म। उपनीडं गत्वा तेषां श्रमस्य उपहासं करोति स्म। एकः पक्षी अवदत् - भोः किमर्थम् उपहससि? अनुवृष्टि नीडम् एव अस्मान् रक्षति। वयं परिश्रमं कुर्मः निर्विघ्नं च जीवामः। वानरः साट्टहासम् अवदत् - मूर्खाः यूयम्! अरे योगिनां कुतः गृहम्? एवं कथयित्वा तेन दुष्टेन पक्षिणां नीडानि भग्नानि। एकः पक्षी अवदत्-योगिनः तु प्रतिजीवम् उपकारमेव कुर्वन्ति। किम् इदम् अनुरूपं साधुजनस्य?
| 1. ..... | 2. ..... | 3. ..... |
| 4. ..... | 5. ..... | 6. ..... |
| 7. ..... | 8. ..... |
अधोलिखितवाक्य रेखाङ्कितपदानां समासं विग्रहं वा कुरुत -
एकदा राजा उपसरोवरं विहरति स्म।
अधोलिखितवाक्य रेखाङ्कितपदानां समासं विग्रहं वा कुरुत -
प्रकृतिमाता सर्वान् सस्नेहं पालयति।
अधोलिखितवाक्य रेखाङ्कितपदानां समासं विग्रहं वा कुरुत -
समयम् अनतिक्रम्य सर्वेषामेव महत्त्वं विद्यते।
अधोलिखितवाक्य रेखाङ्कितपदानां समासं विग्रहं वा कुरुत -
मुनेः आश्रमः तु निरस्त्रम् अस्ति।
अधोलिखितवाक्य रेखाङ्कितपदानां समासं विग्रहं वा कुरुत -
श्री ए.पी.जे. अब्दुलकलामः गुणानां योग्यं भारतरत्नं प्राप्तवान्।
अधोलिखितवाक्य रेखाङ्कितपदानां समासं विग्रहं वा कुरुत -
अर्थिनां समूहः प्रतिदिनं राज्ञः समीपम् आगच्छति।
अधोलिखितवाक्य रेखाङ्कितपदानां समासं विग्रहं वा कुरुत -
अनुचयनं नेतारः संसद्भवनं गच्छन्ति।
Solutions for (क): अव्ययीभाव समास:
CBSE solutions for Sanskrit Manika Dvitiyo Bhag Class 10 chapter (क) - अव्ययीभाव समास:
Shaalaa.com has the CBSE Mathematics Sanskrit Manika Dvitiyo Bhag Class 10 CBSE solutions in a manner that help students grasp basic concepts better and faster. The detailed, step-by-step solutions will help you understand the concepts better and clarify any confusion. CBSE solutions for Mathematics Sanskrit Manika Dvitiyo Bhag Class 10 CBSE (क) (अव्ययीभाव समास:) include all questions with answers and detailed explanations. This will clear students' doubts about questions and improve their application skills while preparing for board exams.
Further, we at Shaalaa.com provide such solutions so students can prepare for written exams. CBSE textbook solutions can be a core help for self-study and provide excellent self-help guidance for students.
Concepts covered in Sanskrit Manika Dvitiyo Bhag Class 10 chapter (क) अव्ययीभाव समास: are .
Using CBSE Sanskrit Manika Dvitiyo Bhag Class 10 solutions अव्ययीभाव समास: exercise by students is an easy way to prepare for the exams, as they involve solutions arranged chapter-wise and also page-wise. The questions involved in CBSE Solutions are essential questions that can be asked in the final exam. Maximum CBSE Sanskrit Manika Dvitiyo Bhag Class 10 students prefer CBSE Textbook Solutions to score more in exams.
Get the free view of Chapter (क), अव्ययीभाव समास: Sanskrit Manika Dvitiyo Bhag Class 10 additional questions for Mathematics Sanskrit Manika Dvitiyo Bhag Class 10 CBSE, and you can use Shaalaa.com to keep it handy for your exam preparation.
