Please select a subject first
Advertisements
Advertisements
मागणीच्या किंमत लवचिकतेची संकल्पना स्पष्ट करा.
Concept: मागणीची लवचिकता
मागणीच्या किंमत लवचिकतेचे प्रकार स्पष्ट करा.
Concept: मागणीच्या किंमत लवचिकतेचे प्रकार
सहसंबंध पूर्ण करा:
______ : पुरवठ्यातील बदल :: इतर घटक स्थिर : पुरवठ्याचे विचलन
Concept: पुरवठा
पुरवठ्याचा नियम सविस्तर स्पष्ट करा.
Concept: पुरवठ्याचा नियम
पुरवठा नियमाची गृहीतके सविस्तर स्पष्ट करा.
Concept: पुरवठ्याचा नियम
आर्थिक पारिभाषिक शब्द लिहा:
एकाच वस्तू व सेवेसाठी वेगवेगळ्या ग्राहकांना वेगवेगळ्या किंमती आकारणे.
Concept: मक्तेदारी स्पर्धा
खालील उतारा वाचून त्यावरील प्रश्नांची उत्तरे लिहा:
|
सर्वसाधारणपणे बाजार ही अशी विशिष्ट जागा आहे की जेथे ग्राहक व विक्रेते आपल्या वस्तूची देवाण-घेवाण करतात. पण अर्थशास्त्रामध्ये बाजार ही संज्ञा व्यापक अर्थाने वापरली जाते. अर्थशास्त्रीय दृष्टिकोनातून विचार बाजाराचे वर्गीकरण स्थळ, काळ आणि स्पर्धेनुसार केले जाते. स्पर्धेनुसारच्या बाजारपेठेमध्ये पूर्ण स्पर्धा आणि अपूर्ण स्पर्धा हे दोन प्रकार आहेत. पूर्ण स्पर्धा ही बाजाराची काल्यनिक संकल्पना आहे. परंतु प्रत्यक्ष व्यवहारात अपूर्ण स्पर्धेचे अनेक प्रकार आढळून येतात. जसे मक्तेदारी, द्वयाधिकार, अल्पाधिकार आणि मक्तेदारीयुक्त स्पर्धा. सद्यस्थितीत मक्तेदारीयुक्त स्पर्धा ही प्रत्यक्ष व्यवहारात मोठ्या प्रमाणात आढळून येते. यामध्ये पूर्णस्पर्धा व मक्तेदारीची काही वैशिष्ट्ये एकत्रितपणे आढळून येतात. उत्पादन खर्च व विक्री खर्च यातील भिन्रता हे मक्तेदारीयुक्त स्पर्धेचे प्रमुख लक्षण आहे. उत्पादकाच्या उत्पादनाला अधिक मागणी निर्माण करण्यासाठी व वस्तूची विक्री वाढवण्यासाठी करावा लागणारा खर्च म्हणजेच विक्री खर्च होय. यामध्ये जाहिरात, फलक, खिडकी प्रदर्शन इत्यादी चा समावेश विक्री खर्चात येतो. |
- अर्थशास्त्रीय दृष्टिकोनातून बाजाराची व्याख्या लिहा.
- बाजाराचे वर्गीकरण कसे केले जाते ते लिहा.
- विक्री खर्चाविषयी आपले स्वमत लिहा.
Concept: बाजाराचे वर्गीकरण
खालील विधानाशी आपण सहमत आहात की नाही ते सकारण स्पष्ट करा:
किमतकर्ता हे मक्तेदार बाजाराचे एकमेव वैशिष्ट्य आहे.
Concept: मक्तेदारी स्पर्धा
फरक स्पष्ट करा.
किंमत निर्देशांक व संख्यात्मक निर्देशांक
Concept: निर्देशांकाची रचना
निर्देशांकाचे महत्त्व खालील विधानातून शोधा.
- भविष्यकाळाचे पूर्वानुमान काढण्यासाठी निर्देशांक उपयुक्त
- भाववाढीचे मोजमाप करण्यासाठी निर्देशांक उपयुक्त
- योग्य धोरणाची आखणी करण्यासाठी निर्देशांक उपयुक्त
- निर्देशांक चुकीच्या बापरासाठी केला जातो
Concept: निर्देशांकाचे अर्थशास्त्रातील महत्त्व
खालील तक्ता, आकृती, उतारा अभ्यासून विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तरे लिहा.
| वस्तू | २००६ च्या किमती (₹) (मूळ वर्ष) |
२०१९ च्या किमती (₹) (चालू वर्ष) |
| अ | २० | ३० |
| ब | ३० | ४५ |
| क | ४० | ६० |
| ड | ५० | ७५ |
| इ | ६० | ९० |
- किंमत निर्देशांक शोधण्याचे सूत्र लिहा.
- `sumP_0 "व" sum P_१` च्या किंमती काढा.
- किंमत निर्देशांक (P०१) काढा.
Concept: निर्देशांकाची रचना
खालील विधानाशी आपण सहमत आहात की नाही ते सकारण स्पष्ट करा:
निर्देशांकाचे अनेक प्रकार आहेत.
Concept: निर्देशांक
आर्थिक पारिभाषिक शब्द लिहा:
उत्पादन प्रक्रियेमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या भांडवली वस्तू व यंत्रसामग्रीची होणारी झीज.
Concept: राष्ट्रीय उत्पन्न गणनेतील अडचणी
खालील उदाहरणाच्या आधारे संकल्पना ओळखून ती स्पष्ट करा.
जागृतीला राज्यसरकारकडून दरमहा ₹ ५०००/- निवृत्तीवेतन मिळते.
Concept: राष्ट्रीय उत्पन्न गणनेतील अडचणी
विसंगत शब्द ओळखा:
राष्ट्रीय उत्पन्नाची वैशिष्ट्ये:
Concept: राष्ट्रीय उत्पन्न
राष्ट्रीय उत्पन्नाची संकल्पना स्पष्ट करा.
Concept: राष्ट्रीय उत्पन्न
फरक स्पष्ट करा.
सार्वजनिक वित्त व्यवहार व खाजगी वित्त व्यवहार
Concept: सार्वजनिक वित्त व्यवहार
फरक स्पष्ट करा.
प्रत्यक्ष कर व अप्रत्यक्ष कर
Concept: सार्वजनिक वित्त संरचना >> सार्वजनिक उत्पन्न
सरकारच्या ऐच्छिक कार्यांमध्ये पुढीलपैकी कार्ये येतात.
- परकीय आक्रमणापासून संरक्षण
- शिक्षण व आरोग्य सेवा
- सामाजिक सुरक्षा उपाययोजना
- कर संकलन
Concept: सार्वजनिक वित्त व्यवहार
