Question

आपले मत नोंदवा.

हिंदी महासागरात भारताची भूमिका.

खालील विषयावर तुमचे मत २५ ते ३० शब्दांत मांडा: 

हिंदी महासागरात भारताची भूमिका.

Answer 1

1. हिंदी महासागरात भारताचे स्थान मध्यवर्ती आहे.
2. पश्चिम, दक्षिण आणि आग्नेय आशियातील देशांसाठी प्राचीन काळापासून भारताचे स्थान महत्त्वाचे आहे.
3. प्राचीन काळापासून या देशांबरोबर भारताचे सांस्कृतिक व व्यापारी संबंध आहेत. स्वातंत्र्योत्तर कालखंडात हे संबंध दृढ करण्यासाठी भारत प्रयत्नशील आहे.
4. आफ्रिका खंडातील वंशवाद आणि वसाहतवादाला भारताने सातत्याने विरोध केला आहे. या खंडातील देशांच्या स्वातंत्र्य लढ्याला आणि त्यानंतरच्या राष्ट्रनिर्मितीच्या कार्याला भारताने पाठिंबा दिला आहे.

Answer 2

1. हिंदी महासागर हा जगातील सर्वात व्यस्त आणि अत्यंत महत्त्वपूर्ण सागरी वाहतूक मार्गांपैकी एक आहे. हिंदी महासागराच्या किनारपट्टीवरील देशांची अर्थव्यवस्था बंदरे, सागरी वाहतूक आणि विपुल नैसर्गिक संसाधनांवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहे.
2. भारताची सुमारे ७,५०० किलोमीटर लांबीची विशाल किनारपट्टी, सुरक्षा आणि परराष्ट्र धोरणाच्या दृष्टीकोनातून भारतासमोर संधी आणि आव्हाने दोन्हीही निर्माण करते. 
3. भारताचा ‘विशेष आर्थिक क्षेत्र’ (Exclusive Economic Zone) २४ लाख चौरस किलोमीटर इतका विशाल आहे. आपल्या एकूण व्यापारापैकी (परिमाणाच्या दृष्टीने) ९० टक्के व्यापार आणि तेलाची जवळपास सर्वच आयात सागरी मार्गाने केली जाते. 
4. भारत हा १९९७ मध्ये स्थापन झालेल्या ‘इंडियन ओशन रिम असोसिएशन फॉर रिजनल को-ऑपरेशन’ (IORA) या संघटनेचा सह-संस्थापक देश आहे. हिंदी महासागर क्षेत्राचा शाश्वत आणि संतुलित विकास घडवून आणणे, हे IORA चे मुख्य उद्दिष्ट आहे. भारताच्या किनारपट्टीचा पुरेपूर लाभ उठवण्यासाठी भारताने सागरमाला आणि भारतमाला या कार्यक्रमांची सुरुवात केली असून, बंदरांचा विकास आणि नदी-आधारित वाहतूक व्यवस्थांना चालना देणे हे या कार्यक्रमांचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे.