Advertisements
Advertisements
अन्वयं पूरयत ।
______ अतिवक्ता न स्यात्, अधमः ______ भाषते। ______ कांस्ये (ध्वनिः) प्रजायते तादृक् ध्वनिः ______ न (प्रजायते) ।
Concept: युग्ममाला।
माध्यमभाषया उत्तरत।
‘यथा चतुर्भिः’ इति श्लोकस्य स्पष्टीकरणं लिखत।
Concept: युग्ममाला।
माध्यमभाषया उत्तरत।
कदा मदः व्यपगच्छति?
Concept: युग्ममाला।
विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत।
सुकृतम्
Concept: युग्ममाला।
अन्वयं पूरयत।
यावत् भयम् ______ तावत् हि ______ भेतव्यम्। (तथापि) ______ तु भयं वीक्ष्य नरः ______ कुर्यात्।
Concept: युग्ममाला।
वाच्यपरिवर्तनं कुरुत।
साधवः ईश्वरं नमन्ति।
Concept: वाच्यपरिवर्तनम्।
माध्यमभाषया सरलार्थं लिखत।
| वैखानस: | (राजानम् अवरुध्य) राजन्! आश्रममृगोऽयं, न हन्तव्य:, न हन्तव्य:। आशु प्रतिसंहर सायकम्। राज्ञां शस्त्रम् आर्तत्राणाय भवति न तु अनागसि प्रहर्तुम्। |
| दुष्यन्त | प्रतिसंहत एष: सायक:। (यथोक्तं करोति) |
| वैखानस: | राजन्! समिदाहरणाय प्रस्थिता वयम्। एष खलु कण्वस्य कुलपते: अनुमालिनीतीरमाश्रमो दृश्यते। प्रविश्य प्रतिगृह्मताम् आतिथेय: सत्कार:। |
Concept: संस्कृतनाट्यस्तबकः।
माध्यमभाषया सरलार्थं लिखत।
| रदनिका | एहि वत्स ! शकटिकया क्रीडावः। |
| दारकः | (सकरुणम्) रदनिके ! किं मम एतया मृक्तिकाशकटिकया; तामेव सौवर्णशकटिकांदेहि। |
| रदनिका | (सनिर्वेदं निःश्वस्य) जात! कूतोऽस्माकं सुवर्णव्यवहारः ? तातस्य पुनरपि ऋद्धया सुवर्णशकटिकया करीडिष्यसि। |
Concept: संस्कृतनाट्यस्तबकः।
माध्यमभाषया सरलार्थं लिखत।
| (ततः प्रविशति वैखानसः, अन्यौ तापसौ च) | |
| वैखानसः | (राजानम् अवरुध्य) राजन् ! आश्रममृगोऽयं, न हन्तव्यः, न हन्तव्यः। आशु प्रतिसंहर सायकम्। राज्ञां शस्त्रम् आर्तत्राणाय भवति न तु अनागसि प्रहर्तुम्। |
| दुष्यन्तः | प्रतिसंहृत एष: सायक:। (यथोक्तं करोति) |
| वैखानसः | राजन्! समिदाहरणाय प्रस्थिता वयम्। |
Concept: संस्कृतनाट्यस्तबकः।
माध्यमभाषया सरलार्थं लिखत।
| रदनिका | एहि वत्स ! शकटिकया क्रीडाव:। |
| दारक: | (सकरुणम्) रदनिके! किं मम एतया मृत्तिकाशकटिकया; तामेव सौवर्णशकटिकां देहि। |
| रदनिका | (सनिर्वेदं नि:श्वस्य) जात! कुतोऽस्माकं सुवर्णव्यवहार:? तातस्य पुनरपि ऋद्ध्या सुवर्णशकटिकया क्रीडिष्यसि। (स्वगतम्) तद्यावद्विनोदयाम्येनम्। आर्यावसन्तसेनाया: समीपमुपसर्पिष्यामि। (उपसृत्य) आर्य ! प्रणमामि। |
Concept: संस्कृतनाट्यस्तबकः।
माध्यमभाषया सरलार्थं लिखत।
शीलं सद्गुणसम्पत्तिः ज्ञानं विज्ञानमेव च।
उत्साहो वर्धते येन वाचनं तद् हितावहम्। |
Concept: वाचनप्रशंसा।
विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत।
सद्गुणः
Concept: वाचनप्रशंसा।
विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत।
प्राचीनाः
Concept: वाचनप्रशंसा।
पद्यांशं पठित्वा निर्दिष्टा: कृती: कुरुत।
|
वृथाभ्रमणकुक्रीडापरपीडापभाषणै:। उत्तमो नातिवक्ता स्यादधमो बहु भाषते। यदा किञ्चिज्ज्ञोऽहं द्विप इव मदान्ध: समभवं यदा किञ्चित्किञ्चिद् बुधजनसकाशादवगतं |
(1) पद्यांशं पठित्वा निर्दिष्टे कृती कुरुत। (3 तः 2) 2
(क) पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत। 1
कः बहु भाषते?
(ख) पदयांशात् विशेषणं चित्वा लिखत। 1
(1) ______ द्विपः।
2) ______ मनः।
(ग) सन्धिविग्रहं कुरुत । 1
(1) किञ्चिज्ज्ञोऽहम् = ______ + ______
(2) जालरेखाचित्रं पूरयत। 2
Concept: वाचनप्रशंसा।
माध्यमभाषया उत्तरं लिखत।
सर्कसक्रीडायाः आरम्भात् पूर्वं किं किम् अभवत्?
Concept: धेनोर्व्याघ्रः पलायते।
समानार्थकशब्दान् लिखत।
सैनिकः - ........।
Concept: धेनोर्व्याघ्रः पलायते।
समासानां तालिकापूर्ति कुरुत
| समस्तपदम | विग्रहः | समासनाम |
| निद्रमग्नः | ______ | सप्तमी - तत्पुरुषः |
Concept: समासा:।
| समस्तपदम | विग्रहः | समासनाम |
| हस्तस्थम् | हस्ते तिष्ठति इति | ______ |
Concept: समासा:।
समासानां तालिकापूर्ति कुरुत ।
| समस्तपदम | विग्रहः | समासनाम |
| अनावश्यकम | ______ | नञ्-तत्पुरुषः |
Concept: समासा:।
समासानां तालिकापूर्ति कुरुत ।
| समस्तपदम | विग्रहः | समासनाम |
| ______ | विविधानि बीजानि | कर्मधारयः |
Concept: समासा:।
