English
Maharashtra State BoardSSC (English Medium) 10th Standard

माध्यमभाषया उत्तरत। ‘यथा चतुर्भिः’ इति श्लोकस्य स्पष्टीकरणं लिखत। - Sanskrit (Second Language) [संस्कृत (द्वितीय भाषा)]

Advertisements
Advertisements

Question

माध्यमभाषया उत्तरत।

‘यथा चतुर्भिः’ इति श्लोकस्य स्पष्टीकरणं लिखत।

Long Answer
Advertisements

Solution 1

English: 

युग्ममाला is a collection of verses in which is used to complete the meaning of the verse as well as to enhance its linguistic beauty. A good person should be knowledgeable and moral. He should indulge himself in right deeds.

Gold is scratched to check its sparkle, cut to see its elasticity, heated to determine its purity, and its softness can be tested by hammering on it. Similarly, a man with a pure mind, knowledge, and virtues triumphs over adversity.

shaalaa.com

Solution 2

मराठी: 

युग्ममाला हा श्लोकांचा संग्रह आहे ज्यामध्ये श्लोकाचा अर्थ पूर्ण करण्यासाठी तसेच त्याचे भाषिक सौंदर्य वाढवण्यासाठी वापरले जाते. चांगली व्यक्ती ज्ञानी आणि नैतिक असावी. त्याने स्वतःला योग्य कर्मात रमवले पाहिजे.

सोन्याची चमक तपासण्यासाठी वितळवले केले जाते, त्याची लवचिकता पाहण्यासाठी कापले जाते, त्याची शुद्धता निश्चित करण्यासाठी गरम केले जाते आणि त्यावर हातोडा मारून त्याचा मऊपणा तपासला जाऊ शकते. त्याचप्रमाणे शुद्ध मन, ज्ञान आणि सद्गुण असलेला मनुष्य संकटावर विजय मिळवतो.

shaalaa.com

Solution 3

हिंदी:

युग्ममाला उन श्लोकों का संग्रह है, जिनका प्रयोग श्लोक के अर्थ को पूर्ण करने के साथ-साथ उसकी भाषा-सौंदर्य को बढ़ाने के लिए किया जाता है।

एक अच्छे व्यक्ति को ज्ञानवान और नैतिक होना चाहिए। उसे सदैव सही कार्यों में संलग्न रहना चाहिए।

सोने की चमक की परख करने के लिए उसे खुरचा जाता है, उसकी लचक देखने के लिए उसे काटा जाता है, उसकी शुद्धता जांचने के लिए उसे तपाया जाता है, और उसकी कोमलता को जांचने के लिए उस पर हथौड़ा मारा जाता है। इसी प्रकार, एक शुद्ध मन वाला, ज्ञानी और सद्गुणी व्यक्ति कठिनाइयों पर विजय प्राप्त करता है।

shaalaa.com
युग्ममाला।
  Is there an error in this question or solution?
Chapter 6: युग्ममाला। (पद्यम्) - भाषाभ्यास : [Page 31]

APPEARS IN

Balbharati Sanskrit - Amod [English] Standard 10 Maharashtra State Board
Chapter 6 युग्ममाला। (पद्यम्)
भाषाभ्यास : | Q 3. | Page 31

RELATED QUESTIONS

पद्ये शुद्ध पूर्णे च लिखत।

तावत्‌ ____________
____________ यथोचितम्‌।।


पद्ये शुद्धे पूर्णे च लिखत।

यत्र ______
______ द्रूमायते।


पूर्णवाक्येन उत्तरतआ
पुरुषपरीक्षा कथं भवति ?


जालरेखाचित्रं पूरयत


अमरकोषात् शब्द प्रयुज्य वाक्यं पुनर्लिखत ।
जनैः कनकं परीक्ष्यते ।


अमरकोषात् शब्द प्रयुज्य वाक्यं पुनर्लिखत ।
यत्र एकः अपि पादपः नास्ति तत्र एरण्डः द्रुमायते ।


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

मनुष्यः द्विप इव मदान्धः कदा भवति?


पूर्णवाक्येन उत्तरत ।
‘मूर्खः अस्मि’ इति मनुष्येण कुतः अवगतम्?


माध्यमभाषया उत्तरत।

कदा मदः व्यपगच्छति?


सन्धिविग्रहं कुरुत।
भयाद्धि।


सन्धिविग्रहं कुरुत।
स्यादधमः 


पूर्णवाक्येन उत्तरत ।
कर्षक: कीदृशं फलं लभते?


सन्धिविग्रहं कुरुत ।
क्षेत्रमासाद्य


सन्धिविग्रहं कुरुत ।
वाऽपि ।


समानार्थकशब्दान् लिखत।

कनकम् - ______।


विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत ।
गुणः - ______ 


विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत ।
विद्वान् - ______  


विरुद्धार्थकशब्दान् लिखत।

सुकृतम् × ......।


चतुर्थपदं लिखत ।
मनः – चेतः :: अवगतम् – ______


चतुर्थपदं लिखत ।
नरः – मनुष्यः :: उचितम् – ______ 


चतुर्थपदं लिखत ।
वीक्ष्य – दृष्टा :: भयम् –______


समानार्थकशब्दानां मेलनं कुरुत।

सुवर्णम् श्रेष्ठः
उत्तमः व्याप्तम्
अवलिप्तम् शब्दः
ध्वनिः हेम

______ अध्यापक: न आगच्छति ______ छात्रा: स्वाध्यायं कुर्वन्ति ।


______ सूर्यः उदेति ______ विश्वं प्रकाशमयं भवति ।


______बालक: व्यायामं करिष्यति ______ स: सुदृढः भविष्यति । 


चतुर्थपदं लिखत
विद्वान् - पण्डित :: अल्पधी : - ______ 


चतुर्थपदं लिखत-
श्लाघ्य : - प्रशंसनीय :: द्रुमः-______ । 


यदि सम्यक् पठिष्यसि ______ जीवने यशः प्राप्स्यसि


अन्वयं पूरयत।

यावत्‌ भयम्‌ ______ तावत्‌ हि ______ भेतव्यम्‌। (तथापि) ______ तु भयं वीक्ष्य नरः ______ कुर्यात्‌।


पद्य शुद्धे पूर्णे च लिखत।

यादृशं वपते ______ फलम्‌।।


पद्यांशं पटित्वा निर्दिष्टा: कृतीः कुरुत। (5 तः 4)

यथा चतुर्भि: कनकं प्रीध्यते निघर्षणच्छेदनतापताडनै:।
तथा चतुर्भिः पुरुष: परीक्ष्यते शरुतेन शीलेन गुणेन कर्मणा ॥

अवं न भक्तो न च पूजको वा।
घण्टां स्वयं नादयते तथापि।
धनं जनेभ्यः किल याचतेऽयम्‌
न याचको वा न च निर्धनो वा ॥

वात्मीकिव्यासवाणाद्या: प्राचीना: कविषण्डिता:।
तान्‌ शिक्षयन्ति सततं ये सदा वाचने रता: ॥

घटं भिन्द्यात्‌ पटं छिन्यात्‌ कुर्याद्रासभरोहणम्‌।
येन केन प्रकरेण परसिद्ध: पुरुषो भवेत ॥

(क) पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत।   1

पुरुषपरीक्षा कथं भवति?

(ख) विशेषण-विशेष्ययो: मेलनं कुरुत।   1

  विशेषणम्‌ विशेष्यम्‌
(1) प्राचीनाः पुरुषः
(2) प्रसिद्धः कविपण्डिता:
    घटम्‌

(ग) जालरेखाचित्रं पूरयत।   1

(घ) पद्यांशात्‌ २ द्वितीया-विभक्त्यन्तपदे चित्वा लिखत।   1

(च) पूर्वपदं/उत्तरपदं लिखत ।   1

  1. तथापि = तथा + ______ ।
  2. कुर्याद्रासभरोहणम्‌ = ______ + रासभरोहणम्‌ ।

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×