Question

प्रादेशिक विकास हा प्राकृतिक रचनेवर अवलंबून असतो.

पुढील विधानाचे भौगोलिक कारणे लिहा:

प्रादेशिक विकास हा प्राकृतिक रचनेवर अवलंबून असतो.

Answer 1

प्रदेशचे स्थान, तेथील हवामान, प्रदेशाची प्राकृतिक रचना, उंची, मृदा, पाण्याची उपलब्धता, समुद्राचे सान्निध्य, नैसर्गिक बंदरांची शक्यता असे विविध प्राकृतिक घटक त्या प्रदेशाच्या प्रादेशिक विकासावर परिणाम करतात.
सम आल्हाददायक हवामान असणारा प्रदेश विकासात अग्रेसर असतो. तर तुलनेने विषम हवामानाचा प्रदेश विकासात मागे पडतो. सागर किनारी मैदाने, नद्यांची खोरी येथील मैदानी प्रदेश हा प्रदेश प्रादेशिक विकासात अग्रेसर असतात, तर पर्वतीय प्रदेश, वाळवंटी प्रदेश, घनदाट वनांचा प्रदेश प्रादेशिक विकासात मागे पडतात.

Answer 2

1. प्रदेशाचे भौगोलिक स्थान, हवामान, जमिनीची उंची, मृदेचा प्रकार, पाण्याची उपलब्धता आणि समुद्रकिनाऱ्याची जवळीक यांसारखे नैसर्गिक घटक प्रादेशिक विकासावर थेट परिणाम करतात.
2. ज्या ठिकाणी हवामान सम आणि मानवी जीवनास अनुकूल असते, अशा प्रदेशांचा विकास वेगाने होतो. याउलट, प्रतिकूल किंवा विषम हवामान असलेल्या भागांत विकासाची गती कमी असते.
3. नद्यांची खोरी आणि समुद्रकिनारी असलेली मैदाने विकासाच्या बाबतीत आघाडीवर असतात; मात्र पर्वतीय दुर्गम भाग, वाळवंटी प्रदेश आणि दाट जंगलांच्या क्षेत्रात विकासाला मर्यादा येतात.