Question

प्रादेशिक विकास हा प्राकृतिक रचनेवर अवलंबून असतो.

पुढील विधानाचे भौगोलिक कारणे लिहा:

प्रादेशिक विकास हा प्राकृतिक रचनेवर अवलंबून असतो.

Answer 1

प्रदेशचे स्थान, तेथील हवामान, प्रदेशाची प्राकृतिक रचना, उंची, मृदा, पाण्याची उपलब्धता, समुद्राचे सान्निध्य, नैसर्गिक बंदरांची शक्यता असे विविध प्राकृतिक घटक त्या प्रदेशाच्या प्रादेशिक विकासावर परिणाम करतात.
सम आल्हाददायक हवामान असणारा प्रदेश विकासात अग्रेसर असतो. तर तुलनेने विषम हवामानाचा प्रदेश विकासात मागे पडतो. सागर किनारी मैदाने, नद्यांची खोरी येथील मैदानी प्रदेश हा प्रदेश प्रादेशिक विकासात अग्रेसर असतात, तर पर्वतीय प्रदेश, वाळवंटी प्रदेश, घनदाट वनांचा प्रदेश प्रादेशिक विकासात मागे पडतात.

Answer 2

1. एखाद्या क्षेत्राच्या विकासाच्या शक्यता आणि मर्यादा या स्थान, हवामान, भूरूपे, उंची, मृदा, जलपुरवठा आणि समुद्राजवळील स्थान यांसारख्या घटकांद्वारे ठरवल्या जातात.
2. सुखद हवामानामुळे त्या क्षेत्रात विकासाची क्षमता जास्त असते. उदाहरणार्थ, भूमध्यसागरीय प्रदेश. याउलट, विषम किंवा अनिश्चित हवामान असलेल्या प्रदेशात विकास संथ गतीने होतो. उदाहरणार्थ, काँगो नदीचा खोऱ्यातील भाग.
3. किनारपट्टी, नदीची मैदाने आणि सुपीक मृदा असलेल्या भागात जास्त विकास झालेला दिसून येतो. उदाहरणार्थ, गंगा नदीचा मैदानी प्रदेश. याउलट, पर्वतीय भाग, वाळवंट आणि दाट वने अजूनही मागासलेले आहेत. उदाहरणार्थ, हिमालयाचा डोंगराळ प्रदेश.