English
Maharashtra State BoardSSC (English Medium) 10th Standard

पद्यांश॑ निर्दिष्टा: कृती: कुरुत। (5 त: 4) वैद्यराज नमस्तुभ्यं यमराजसहोदर । यमस्तु हरति प्राणान्‌ त्वं तु प्राणान्‌ धनानि च।।

Advertisements
Advertisements

Question

पद्यांश॑ निर्दिष्टा: कृती: कुरुत। (5 त: 4)

वैद्यराज नमस्तुभ्यं यमराजसहोदर ।
यमस्तु हरति प्राणान्‌ त्वं तु प्राणान्‌ धनानि च।।

मनुजा वाचनेनैव बोधन्ते विषयान्‌ बहून्‌ ।
दक्षा भवन्ति कार्येषु वाचनेन बहुश्रुताः। ।

यादृशं वपते बीजं क्षेत्रमासाद्य कर्षकः।
सुकृते दुष्कृते वाऽपि तादृशं लभते फलम्‌।।

विद्या नाम नरस्य रूपमधिकं प्रच्छन्नगुप्तं धनम्‌।
विद्या भोगकरी यशः सुखकरी विद्या गुरूणां गुरुः।
विद्या बन्धुजनो विदेशगमने विद्या परं दैवतम्‌
विद्या राजसु पूज्यते न तु धनं विद्याविहीनः पशुः। ।

(क) पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत।

यमः किं हरति?

(ख) विशेषण-विशेष्ययोः मेलनं कुरुत।

  विशेषणम्‌  विशेष्यम्‌
(1) दक्षाः विषयान्‌
(2) बहून्‌ वाचनम्‌
    मनुजाः

(ग) जालरेखाचित्रं पूरयत।

विद्या प्रच्छन्नगुप्तं धनम्‌।
गुरूणां ______।
परं दैवतम्‌।
नरस्य अधिकं ______।

(घ) पद्यांशात्‌ 2 द्वितीयाविभक्त्यन्तपदे चित्वा लिखत।

(च) पूर्वपदं/उत्तरपदं लिखत।

  1. वाचनेनैव =______ + एव।
  2. क्षेत्रमासाद्य = क्षेत्रम्‌ +______।
Answer in Brief
Advertisements

Solution

(क) यमः प्राणान्‌ हरति।
(ख)

  विशेषणम्‌  विशेष्यम्‌
(1) दक्षाः मनुजाः 
(2) बहून्‌ विषयान्‌

(ग)

विद्या प्रच्छन्नगुप्तं धनम्‌।
गुरूणां गुरुः।
परं दैवतम्‌।
नरस्य अधिकं रूपम्।

(घ) द्वितीया विभक्त्यन्तपदे -

  1. प्राणान्‌
  2. धनानि
  3. विषयान्‌
  4. बीजं
  5. क्षेत्र
  6. फलम्‌

(च)

  1. वाचनेनैव = वाचनेन + एव। 
  2. क्षेत्रमासाद्य = क्षेत्रम्‌ + आसाद्य। 
shaalaa.com
चित्रकाव्यम्।
  Is there an error in this question or solution?
2021-2022 (March) Set 1

RELATED QUESTIONS

माध्यमभाषया उत्तरं लिखत ।

'कं संजघान कृष्णः...............इति श्लोकं स्पष्टीकुरुत ।


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

दारपोषणे के रताः?


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

कं शीतं न बाधते?


समानार्थकं शब्द लिखत।

रतः


‘कं संजघान’ इति श्लोकं माध्यमभाषया स्पष्टीकुरुत। 


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

गगने के सन्ति?


मेलनं कुरुत।

विशेषणम् विशेष्यम्
बहवः वचः
दीनम् चातकः
  अम्भोदाः

‘रे रे चातक’ इति श्लोकं माध्यमभाषया स्पष्टीकुरुत। 


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

कविः कं नमति?


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

कौ प्राणान् हरतः?


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

वैद्यः किं किं हरति?


श्लोकात् सम्बोधनान्तपदद्वयम् अन्विष्य लिखत।


समानार्थकशब्द लिखत।

वैद्यः


समानार्थकशब्द लिखत।

सहोदरः


‘वैद्यराज नमस्तुभ्यम्’ अस्य श्लोकस्य स्पष्टीकरण माध्यमभाषया लिखत।


जालरेखाचित्रं पूरयत।



समानार्थकं पदं लिखत।

सुता


समानार्थकं पदं लिखत।

ययौ


समानार्थकं पदं लिखत।

पण्डितः


प्रथमान्तं द्वितीयान्तं च पदं चित्वा लिखत।


रेखाचित्रं पूरयत।


समानार्थकशब्दं लिखत।

हेम


समानार्थकशब्दं लिखत।

जलम्


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

श्लोके कयोः सम्भाषणं वर्तते?


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

श्लोके निर्दिष्टानि सम्बोधनपदानि लिखत।


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

विष्णुः भिक्षुरूपेण कुत्र गच्छति?


समानार्थकं पदं लिखत।

भिक्षुः


समानार्थकं पदं लिखत।

मखः 


श्लोके कानि क्रियापदानि?


पूर्णवाक्येन उत्तरत।

अयं न भक्तो इति प्रहेलिकायाः उत्तरं किम्?


पद्य शुद्धे पूर्णे च लिखत।

कं ______ शीतम्‌॥


पद्य शुद्धे पूर्णे च लिखत।

वैद्यराज ______ धनानि च॥


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×