Advertisements
Advertisements
Question
माध्यमभाषया उत्तरं लिखत ।
'कं संजघान कृष्णः...............इति श्लोकं स्पष्टीकुरुत ।
Advertisements
Solution 1
English:
This verse is an example of अन्तरालाप. On the outside see-only four questions but in the second reading we realise that the answer to the question is hidden in the question eg: कं संजघान कृष्णः (Who did Krishna Kill?) We get the answer by joining the first letter of the second word with the first word of the question. (कंस)
Solution 2
मराठी:
कृष्णाने कोणाला मारले? (कंस), शीतल वाहणारी गंगा कोणती आहे? (काशीक्षेत्रात वाहणारी ). बायकोचे पोषण करण्यात कोण मग्न असतात? (केदारपोषणरत) कोणत्या बलवानाला थंडी बाधत नाही ? (बंबलवंत-कांबळे धारण करणाऱ्या) स्पष्टीकरण-हे अन्तरालापाचे उदाहरण आहे.
येथे श्लोकात विचारलेल्या चार प्रश्नांची उत्तरेही तिथेच दडली आहेत. शब्दालंकारावर आधारित असा हा श्लोक आहे. काही अक्षरांना जोडल्यास अथवा विभाजित केल्यास विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तरे मिळू शकतात, ज्याप्रमाणे.
1. कं संजघान 'कृष्ण म्हणजे, कृष्णाने कोणाला ठार मारले? येथे, प्रथम चरणातील पहिली दोन अक्षरे जोडल्यास 'कंस' असे योग्य उत्तर मिळते.
2. "का शीतलवाहिनी गंगा? शीतल वाहणारी गंगा नदी कोणती? दुसऱ्या चरणातील पहिली दोन अक्षरे जोडल्यास काशी म्हणजे काशीक्षेत्र असे उत्तर मिळत. याचा अर्थ, काशी क्षेत्रात वाहणारी गंगा शीतल आहे.
3: बायकोचे पोषण करण्यात कोण मग्न असतात? तिसऱ्या चरणातील पहिली दोन अक्षरे जोडल्यासः केदार (शेत) असे उत्तर मिळत. येथे केदारपोषारत याचा अर्थ शेतकरी असा होतो.
4. कोणत्या बलवानास थंडी बाधत नाही ? येथेही, चौथ्या चरणातील तीन अक्षरे जोडल्यास कम्बलवन्त असा शब्द म्हणजेच उत्तर मिळते, त्याचा अर्थ, कांबळे धारण करणाऱ्या बलवानास थंडी वाजत नाही.
APPEARS IN
RELATED QUESTIONS
पद्यांश॑ निर्दिष्टा: कृती: कुरुत। (5 त: 4)
|
वैद्यराज नमस्तुभ्यं यमराजसहोदर । मनुजा वाचनेनैव बोधन्ते विषयान् बहून् । यादृशं वपते बीजं क्षेत्रमासाद्य कर्षकः। विद्या नाम नरस्य रूपमधिकं प्रच्छन्नगुप्तं धनम्। |
(क) पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत।
यमः किं हरति?
(ख) विशेषण-विशेष्ययोः मेलनं कुरुत।
| विशेषणम् | विशेष्यम् | |
| (1) | दक्षाः | विषयान् |
| (2) | बहून् | वाचनम् |
| मनुजाः |
(ग) जालरेखाचित्रं पूरयत।
| विद्या | प्रच्छन्नगुप्तं धनम्। |
| गुरूणां ______। | |
| परं दैवतम्। | |
| नरस्य अधिकं ______। |
(घ) पद्यांशात् 2 द्वितीयाविभक्त्यन्तपदे चित्वा लिखत।
(च) पूर्वपदं/उत्तरपदं लिखत।
- वाचनेनैव =______ + एव।
- क्षेत्रमासाद्य = क्षेत्रम् +______।
पद्ये शुद्ध पूर्णे च लिखत।
रामाभिषेके ____________
____________ ठं ठठं ठः।।
पूर्णवाक्येन उत्तरत।
कं शीतं न बाधते?
समानार्थकं शब्द लिखत।
रतः
‘गङ्गा’ इति पदस्य विशेषणम् अन्विष्यत लिखत च।
पूर्णवाक्येन उत्तरत।
गगने के सन्ति?
पूर्णवाक्येन उत्तरत।
कविः कं ‘मित्र’ इति सम्बोधयति?
पूर्णवाक्येन उत्तरत।
जलदाः काम् आर्द्रयन्ति?
मेलनं कुरुत।
| विशेषणम् | विशेष्यम् |
| बहवः | वचः |
| दीनम् | चातकः |
| अम्भोदाः |
पूर्णवाक्येन उत्तरत।
वैद्यः किं किं हरति?
समानार्थकशब्द लिखत।
यमः
समानार्थकं पदं लिखत।
सुता
समानार्थकं पदं लिखत।
पुरी
समानार्थकं पदं लिखत।
ययौ
पूर्णवाक्येन उत्तरत।
कः धनं याचते?
पूर्णवाक्येन उत्तरत।
‘अयं न भक्तो’ इति प्रहेलिकायाः उत्तरं किम्?
पूर्णवाक्येन उत्तरत।
कः शब्दं करोति?
समानार्थकशब्दं लिखत।
जलम्
पूर्णवाक्येन उत्तरत।
श्लोके कयोः सम्भाषणं वर्तते?
पूर्णवाक्येन उत्तरत।
विष्णुः भिक्षुरूपेण कुत्र गच्छति?
पूर्णवाक्येन उत्तरत।
विष्णुः कुत्र शेते?
समानार्थकं पदं लिखत।
मखः
समानार्थकं पदं लिखत।
गिरिजा
श्लोके कानि क्रियापदानि?
पूर्णवाक्येन उत्तरत।
अयं न भक्तो इति प्रहेलिकायाः उत्तरं किम्?
पद्यांशं पठित्वा निर्दिष्टाः कृतीः कुरुत।
| रामाभिषेके जलमाहरन्त्या हस्तात्। सृतो हेमघटो युवत्याः। सोपानमार्गेण करोति शब्दं ठंठं ठठं ठं ठठठं ठठं ठः॥ रथस्यैकं चक्र भुजगयमिताः सप्त तुरगाः निरालम्बो मार्गश्चरणविकलः सारथिरपि। रविर्यात्यवान्तं प्रतिदिनमपारस्य नभसः क्रियासिद्धिः सत्वे भवति महतां नोपकरणे ॥ वृद्धोऽहं त्वं युवा धन्वो सरथः कवची शरी। तथाप्यादाय वैदेही कुशली न गमिष्यसि ॥ |
(1) पद्यांशं पठित्वा निर्दिष्टे कृती करुत। (3 तः 2) (2)
(क) पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत। (1)
कः शब्दं करोति?
(ख) चतुर्थपदं लिखत। (1)
(1) निरालम्ब : मार्ग: : : चरणविकलः : ______।
2) एकम् : चक्रम् : : सप्त : ______।
(ग) पूर्वपदं लिखत। (1)
(1) वृद्धोऽहम् = ______ + अहम्।
(2) रथस्यैकम् = ______ + एकम्।
(2) जालरेखाचित्रं पूरयत। (2)
पद्य शुद्धे पूर्णे च लिखत।
कं ______ शीतम्॥
पद्य शुद्धे पूर्णे च लिखत।
वैद्यराज ______ धनानि च॥
पद्ये शुद्धे पूर्णे च लिखत।
भिक्षुः क्वास्ति ______ पातु वः।।
