Advertisements
Advertisements
Question
खालील शब्दसमूहापासून सामासिक शब्द बनवा.
चुकीची शिस्त-
Advertisements
Solution
चुकीची शिस्त- बेशिस्त
RELATED QUESTIONS
पुढील शब्दातील अक्षरे निवडून अर्थपूर्ण शब्द तयार करा :
इशारतीबरहुकूम
खालील वाक्प्रचारांचा अर्थ लिहून वाक्यांत उपयोग करा.
कडेलोट होणे -
खालील वाक्यातील उपमेय, उपमान, साधर्म्यदर्शक शब्द व समान गुण ओळखा.
आईचे प्रेम सागरासारखे असते.
खालील वाक्यातील उपमेय, उपमान, साधर्म्यवाचक शब्द, साधर्म्य ओळखा.
आभाळागत माया तुझी आम्हांवरी राहू दे!
खालील ओळीमधील उपमेय, उपमान, साधर्म्यदर्शक शब्द व साधर्म्यदर्शक गुण ओळखा व अलंकाराचे नाव द्या.
आईचे प्रेम म्हणजे जणू सागरच!
खालील शब्दसमूहापासून सामासिक शब्द तयार करा.
| शब्दसमूह | सामासिक शब्द |
| गुरू आणि शिष्य |
खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचे वचन बदलून वाक्य पुन्हा लिहा.
कार्बनचा तुकडा जोडून प्रकाश तयार करण्याचे काम खर्चीक होते.
खालील गटातील लेखननियमानुसार योग्य असलेला शब्द लिहा.
खालील वाक्यातील काळ ओळखा.
आयुष्यात पहिल्यांदाच मला उद्या कधी उगवेल याची उत्कंठा लागली.
खालील शब्दाना कवितेतील शब्द शोधा.
छोटी-
खालील आकृतीत नाम, सर्वनाम, विशेषण व क्रियापद यांची उदाहरणे दिली आहेत. त्यांचा उपयोग करून अर्थपूर्ण वाक्ये तयार करा.
उदा.,
- तुषार गुणी आहे.
- तो पिवळा चेंडू खेळतो.
- तुषारला मिठाई आवडते.
खालील वाक्यातील नामांना अधोरेखित करा.
समोरून बैल येत होता.
खालील म्हण पूर्ण करा.
______ चुली.
खालील शब्दात लपलेले शब्द शोधा व लिहा.
उदा., वाचनाला - वाचन, नाच, नाला, लावा, चना.
तुझ्याजवळ -
खालील शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
लवकर ×
विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
हित ×
खालील शब्दाला मराठी भाषेतील पर्यायी शब्द लिहा.
पेशंट -
'गुलगुलीत बिछाना' याप्रमाणे खाली दिलेल्या चौकोनांतील शब्दांच्या जोड्या जुळवा.
| 'अ' गट | 'ब' गट |
| १. टवटवीत | अ. जेवण |
| २. चमचमीत | आ. डोळे |
| ३. ठणठणीत | इ. दगड |
| ४. बटबटीत | ई. भाजी |
| ५. मिळमिळीत | उ. आरोग्य |
| ६. गुळगुळीत | ऊ. फूल |
खालील शब्दाला कवितेत आलेली विशेषणे लिहा.
...... - घर.
फुशारकी मारणाऱ्याचा पराजय होतो. - ______
'सजलेधजले' अशा शब्दांना जोडशब्द म्हणतात. कवितेत आलेले खालील जोडशब्द वाचा. जसेच्या तसे पाहून लिहा. असे आणखी काही जोडशब्द लिहा.
(अ) कामधाम
(आ) पुरणपोळी
खालील वाक्यात पूर्णविराम, प्रश्नचिन्ह व स्वल्पविराम घाला.
मी संगणक सुरु केला मामाचा ई-मेल वाचला मामा चार दिवसांनी येणार होता आम्ही आनंदित झालो
रिकाम्या जागी योग्य नाम लिहा. वाक्यातील क्रियापद ओळखा.
______ पत्र लिहिते.
रिकाम्या जागी योग्य क्रियापद लिहा.
सुधीर गोष्ट ______ .
खालील शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द पाठात शोधून लिहा.
लहान × ______
खालील उदाहरणे वाचा व अभ्यासा.
- मुलांनी आईवडिलांची आज्ञा पाळावी.
- आई गावाहून चार पाच दिवसांत परत येईल.
- दूरच्या प्रवासात सोबत अंथरूण पांघरूण घ्यावे.
(१) अधोरेखित शब्दांत किती पदे आहेत?
(२) दोन्ही पदे महत्त्वाची वाटतात काय?
दोन्ही पदे महत्त्वाची - द्वंद्व समास वैशिष्ट्ये - समासाचा विग्रह आणि, व, अथवा, किंवा या समुच्चयबोधक उभयान्वयी अव्ययांनी नाहीतर वा, किंवा, अथवा या विकल्पबोधक उभयान्वयी अव्ययांनी करतात.
| (१) इतरेतर द्वंद्व | (२) वैकल्पिक द्वंद्व | (३) समाहार द्वंद्व |
| दोन्ही पदे महत्त्वाची. विग्रह - आणि, व या समुच्च्यबोधक उभयान्वयी अव्ययांनी करावा. |
दोन्ही पदे महत्त्वाची. विग्रह वा, किंवा, अथवा अशा विकल्प बोधक उभयान्वयी अव्ययांनी करावा. |
दोन्ही पदे महत्त्वाची. दोन्ही पदांसोबत त्याच प्रकारच्या इतर पदांचा समावेश (समाहार) गृहीत धरलेला असतो. |
| उदा., कृष्णार्जुन कृष्ण आणि अर्जुन |
उदा., खरेखोटे खरे किंवा खोटे |
उदा., भाजीपाला भाजी व इतर गोष्टी |
खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दांची जात ओळखा.
एकदा ते गंगेच्या तीरावर गेले.
| शब्द | शब्दांची जात |
| ते | ______ |
| तीर | ______ |
| गंगा | ______ |
| वर | ______ |
| गेले | ______ |
पर-सवर्णाने लिहा.
मंदिर - ______
अनुस्वार वापरून लिहा.
चेण्डू - ______
अनुस्वार वापरून लिहा.
सञ्च - ______
अनुस्वार वापरून लिहा.
गोन्धळ - ______
खाली दिलेल्या शब्दाला (क्रियापदाला) ‘ईव’ प्रत्यय जोडून विशेषणे तयार करा व त्याच्यासाठी समर्पक विशेष्य शोधून लिहा.
उदा., आखणे - आखीव - आखीव कागद.
रेखणे
खाली दिलेल्या शब्दाला (क्रियापदाला) ‘ईव’ प्रत्यय जोडून विशेषणे तयार करा व त्याच्यासाठी समर्पक विशेष्य शोधून लिहा.
उदा., आखणे - आखीव - आखीव कागद.
घोटणे
खालील उदाहरण वाचा व समजून घ्या.
उदा., ‘अमृताहुनि गोड नाम तुझे देवा’
वरील उदाहरणातील उपमेय - ______
उपमान - ______
खाली दिलेल्या शब्दाचा उपसर्ग बदलून विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
विजातीय ×
खालील ओळी वाचा व समजून घ्या.
| उदा., ‘‘नित्याचेच दु:ख होते उशागती बसलेले ... तोच अवचित आले सुख ठोठावीत दार।’’ (कृ. ब. निकुम्ब) |
- वरील ओळींमधील अचेतन गोष्टी कोणत्या?
- अचेतन गोष्टी कोणत्या क्रिया करतात?
- अचेतन गोष्टी ज्या क्रिया करतात त्या मानवी आहेत का?
तक्ता पूर्ण करा.
| उपमेय - आईचे प्रेम उपमान - सागर | उपमेय - आंबा उपमान - साखर | |
| उपमा | आईचे प्रेम सागरासारखे असते. | |
| उत्प्रेक्षा | आईचे प्रेम म्हणजे जणू सागरच. | |
| रूपक | वात्सल्यसिंधू आई. | |
खाली दिलेले उदाहरण वाचा. त्यातील भाव समजून घ्या व त्यातील रसाचे नाव लिहा.
‘‘दिवा जळे मम व्यथा घेउनी
असशिल जागी तूही शयनी
पराग मिटल्या अनुरागाचे
उसाशांत वेचुनी गुंफुनी’’
खाली दिलेले उदाहरण वाचा. त्यातील भाव समजून घ्या व त्यातील रसाचे नाव लिहा.
‘‘असावा सुंदर चॉकलेटचा बंगला
चॉकलेटच्या बंगल्याला टॉफीचं दार
पेपरमिंटच्या अंगणात फुलं लाल लाल’’
खालील वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ शोधा व लिहा.
टकळी चालवणे-
