English
Maharashtra State BoardSSC (English Medium) 9th Standard

पर-सवर्णाने लिहा. मंदिर - ______ - Marathi - Composite [[मराठी - संयुक्त (द्वितीय भाषा)]

Advertisements
Advertisements

Question

पर-सवर्णाने लिहा.

मंदिर - ______

Fill in the Blanks
One Word/Term Answer
Advertisements

Solution

मंदिर - मन्दिर

shaalaa.com
व्याकरण
  Is there an error in this question or solution?
Chapter 16.2: विश्वकोश - भाषाभ्यास [Page 62]

APPEARS IN

Balbharati Marathi Aksharbharati [English] Standard 9 Maharashtra State Board
Chapter 16.2 विश्वकोश
भाषाभ्यास | Q 1. 2 | Page 62
Balbharati Marathi Kumarbharati [Marathi] Standard 9 Maharashtra State Board
Chapter 18 हसरे दु:ख
भाषाभ्यास | Q १. २ | Page 81
Balbharati Marathi (Composite) Antarbharati [English] Standard 9 Maharashtra State Board
Chapter 14 दिव्य
भाषाभ्यास | Q १. २ | Page 44

RELATED QUESTIONS

खालील शब्दसमूहांचा वाक्यांत उपयोग करा.
मातीशी मसलत करणे-


खालील वाक्यातील उपमेय, उपमान, साधर्म्यदर्शक शब्द व समान गुण ओळखा.

आमच्या गावचे सरपंच कर्णासारखे दानशूर आहेत.


खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचे वचन बदलून वाक्य पुन्हा लिहा.

कार्बनचा तुकडा जोडून प्रकाश तयार करण्याचे काम खर्चीक होते.


खालील शब्दासाठी कवितेत आलेले समान अर्थाचे शब्द शोधा.

सजली- 


खालील शब्दसमूहापासून सामासिक शब्द बनवा.

प्रत्येक गल्लीत- 


अधोरेखित शब्दाविषयी खालील माहिती भरून तक्ता पूर्ण करा.

मंडईत फळांच्या गाड्या आहेत.


जोड्या जुळवा.

‘अ’ गट ‘ब’ गट
(१) आतुर होणे. (अ) खूप आनंद होणे.
(२) हिरमोड होणे. (आ) प्रेम करणे.
(३) उकळ्या फुटणे. (इ) उत्सुक होणे.
(४) पालवी फुटणे. (ई) नाराज होणे.
(५) मायेची पाखर घालणे. (उ) नवीन उत्साह निर्माण होणे.

गटात न बसणारा शब्द ओळखा व लिहा. तो शब्द गटात का बसत नाही ते सांगा.


खालील शब्दाना कवितेतील शब्द शोधा.

पावा-


खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द लिहा.

वारा - 


खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दांमधील नामे, सर्वनामे, विशेषणे, क्रियापदे रिकाम्या चौकटींत भरा.

ड्रायव्हरने लगेच गाडीचा वेग वाढवला.

नाम सर्वनाम विशेषण क्रियापद
       

खालील वाक्यातील नामांना अधोरेखित करा.

बाबांचा सदरा उसवला.


खालील वाक्यातील नामांना अधोरेखित करा.

समोरून बैल येत होता.


खाली म्हणीचे अर्थ दिले आहेत ते वाचा. त्यावरून म्हणी ओळखा व लिहा.

जे समोर दिसते त्यासाठी कोणत्याही पुराव्याची गरज भासत नसते.


खालील वाक्याचे वचन बदलून वाक्ये पुन्हा लिहा.

उदा., भिंत कोसळली - भिंती कोसळल्या.

त्याने खुर्ची ठेवली.


‘गैर’ हा उपसर्ग लावून तयार होणारे शब्द लिहा.


खालील वाक्यातील रिकाम्या जागी पर्यायातील योग्य सर्वनाम लिहा.

______ गावाला जा.


खालील दिलेली क्रियाविशेषण अव्यय वापरून वाक्य पूर्ण करा.

मला आई ______ येताना दिसली.


खालील चित्राला दोन-दोन विशेषणे लावा.


वस्तू आणि वास्तू या दोन शब्दांतील लेखनामध्ये फक्त ‘काना’ दिल्याने फरक पडतो; परंतु अर्थामध्ये खूप फरक आहे. खाली दिलेल्या शब्दाचे अर्थ शोधा. लिहा.

उदा., (१) वस्तू - जिन्नस, नग (२) वास्तू - घर

कप - काप


वस्तू आणि वास्तू या दोन शब्दांतील लेखनामध्ये फक्त ‘काना’ दिल्याने फरक पडतो; परंतु अर्थामध्ये खूप फरक आहे. खाली दिलेल्या शब्दाचे अर्थ शोधा. लिहा.

उदा., (१) वस्तू - जिन्नस, नग (२) वास्तू - घर

खरे - खारे


वस्तू आणि वास्तू या दोन शब्दांतील लेखनामध्ये फक्त ‘काना’ दिल्याने फरक पडतो; परंतु अर्थामध्ये खूप फरक आहे. खाली दिलेल्या शब्दाचे अर्थ शोधा. लिहा.

उदा., (१) वस्तू - जिन्नस, नग (२) वास्तू - घर

पर - पार


खालील शब्दांचे समानार्थी शब्द लिहा.


हिमालय ______ पर्वत आहे.


खालील वाक्यातील काळ ओळखा.

मी गावाला जाईन - 


खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द लिहा.

वस्त्र -


खालील शब्दांना तो, ती, ते शब्द लावून लिंग ओळखा.

(अ) दरी -
(आ) पान -
(इ) माठ -
(ई) लाडू -
(उ) पुस्तक -  
(ऊ) वही -


दिलेल्या सूचनाप्रमाणे खालील वाक्यात बदल करा.

मला आंबा आवडतो. (वाक्य भूतकाळी करा.)


दिलेल्या सूचनाप्रमाणे खालील वाक्यात बदल करा.

चंदाने लाडू खाऊन संपवला. (वाक्य वर्तमानकाळी करा.)


दिलेल्या सूचनाप्रमाणे खालील वाक्यात बदल करा.

वंदना अभ्यास करते. (वाक्य भूतकाळी करा.)


पूर, गाव, नगर, बाद ही अक्षरे शेवटी असणाऱ्या गावांची, शहरांची, ठिकाणांची नावे खालील तक्त्यात लिहा.

गाव पूर नगर बाद
मानगाव सोलापूर अहमदनगर औरंगाबाद
       

पाठामध्ये दुखणेकरी हा शब्द आलेला आहे. दुखणेकरी म्हणजे सतत आजारी पडणारी व्यक्ती. खाली वाक्प्रचार दिले आहे. शिक्षक व पालक यांच्याशी चर्चा करून त्याचा अर्थ समजून घ्या. त्याचा वाक्यात उपयोग करा.

इतिश्री -


खाली दिलेल्या चौकोनातील चित्रासंबंधी काही शब्द दिलेले आहेत, त्या शब्दांचा उपयोग करून वाक्ये तयार करा.


खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द "मुक्या प्राण्यांची कैफियत" या पाठातून शोधून लिहा.

किनारा - 


खालील शब्दाचे लिंग बदला.

नाग - 


धडधड, तगमग यासारखे आणखी शब्द लिहा.


ओळखा पाहू!

केस आहेत; पण कधी विंचरत नाही. - ______


खालील शब्दाला कवितेत आलेली विशेषणे लिहा.

...... - वाट.


खालील वाक्प्रचाराच्या अर्थाचा योग्य पर्याय निवडा व लिहा.

नोंदी करणे - 


हे शब्द असेच लिहा.

स्त्रिया, संस्कृत, वक्ता, संदर्भ, विद्वान, ख्याती, पराङ्मुख, दु:ख, श्रमप्रतिष्ठा, संघर्ष, दीर्घ, सहस्रक, आयुष्य.


______! एक अक्षरही बोलू नकोस.


मराठी विलोमपद म्हणजे असे वाक्य जे उलटे वाचले तरी अगदी तसेच असते.

उदा.,

  1. टेप आणा आपटे.
  2. तो कवी ईशाला शाई विकतो.
  3. ती होडी जाडी होती.
  4. हाच तो चहा.
  5. सर जाताना प्या ताजा रस.
  6. काका, वाचवा, काका.

तुम्हीही अशा प्रकारची वाक्ये तयार करून लिहा. पाहा कशी गंमत येते.


एखाद्याकडून काम करून घेताना गोड बोलायचं आणि काम झालं, की त्याला सोडून द्यायचं. - ______


खालील वाक्यात योग्य नाम लिहा.

______ हा माझा जिवलग मित्र आहे. 


क्रियापदे घालून वाक्य पूर्ण करा.

ताई पुस्तक ______ 


खालील शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

आवड × ______ 


खालील दोन फुलांवरील शब्दांचे मिळून योग्य जोडशब्द तयार करा व पिशवीवर लिहा.

उदा., गोरगरीब.

 


खालील उदाहरणे वाचा व अभ्यासा.

  1. मुलांनी आईवडिलांची आज्ञा पाळावी.
  2. आई गावाहून चार पाच दिवसांत परत येईल.
  3. दूरच्या प्रवासात सोबत अंथरूण पांघरूण घ्यावे.

(१) अधोरेखित शब्दांत किती पदे आहेत?

(२) दोन्ही पदे महत्त्वाची वाटतात काय?

दोन्ही पदे महत्त्वाची - द्‌वंद्‌व समास वैशिष्ट्ये - समासाचा विग्रह आणि, व, अथवा, किंवा या समुच्चयबोधक उभयान्वयी अव्ययांनी नाहीतर वा, किंवा, अथवा या विकल्पबोधक उभयान्वयी अव्ययांनी करतात.

(१) इतरेतर द्‌वंद्‌व (२) वैकल्पिक द्‌वंद्‌व (३) समाहार द्‌वंद्‌व
दोन्ही पदे महत्त्वाची.
विग्रह - आणि, व या समुच्च्यबोधक उभयान्वयी अव्ययांनी करावा.
दोन्ही पदे महत्त्वाची.
विग्रह वा, किंवा, अथवा अशा विकल्प बोधक उभयान्वयी अव्ययांनी करावा.
दोन्ही पदे महत्त्वाची.
दोन्ही पदांसोबत त्याच प्रकारच्या इतर पदांचा समावेश (समाहार) गृहीत धरलेला असतो.
उदा., कृष्णार्जुन
कृष्ण आणि अर्जुन
उदा., खरेखोटे
खरे किंवा खोटे
उदा., भाजीपाला
भाजी व इतर गोष्टी

खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दांची जात ओळखा.

एकदा ते गंगेच्या तीरावर गेले.

शब्द शब्दांची जात
ते ______
तीर ______
गंगा ______
वर ______
गेले ______

खाली दिलेल्या शब्दाचा उपसर्ग बदलून विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

दुश्चिन्ह ×


खालील ओळी वाचा व ओळी पूर्ण करा.

लहानपण देगा देवा। मुंगी साखरेचा रवा।
ऐरावत रत्न थोर। त्यासी अंकुशाचा मार।।

  1. संत तुकाराम परमेश्वराजवळ हे मागणे मागतात. ______
  2. रत्नासारख्या थोर असलेल्या ऐरावताला सहन करावा लागतो. ______
  3. मुंगीला ही गोष्ट प्राप्त होते. ______
  4. संत तुकाराम ही गोष्ट पटवून देतात. ______
  5. मोठेपणातील यातना या उदाहरणाने पटवून देतात. ______

खालील ओळी वाचा व समजून घ्या.

उदा., ‘‘नित्याचेच दु:ख होते
उशागती बसलेले
... तोच अवचित आले
सुख ठोठावीत दार।’’ (कृ. ब. निकुम्ब)
  1. वरील ओळींमधील अचेतन गोष्टी कोणत्या? 
  2. अचेतन गोष्टी कोणत्या क्रिया करतात? 
  3. अचेतन गोष्टी ज्या क्रिया करतात त्या मानवी आहेत का?

खालील वाक्य वाचून दिलेल्या ओळीत उत्तरे लिहा.

मंगल मंगल गीत म्हणे, अस्फुट रजनी मूकपणे.

(१) प्रस्तुत उदाहरणातील अचेतन गोष्ट - ______

(२) अचेतन गोष्टीने केलेली कृती - ______

(३) अचेतन गोष्टीने केलेली कृती कशी आहे? ______


खालील वाक्यात योग्य विरामचिन्ह वापरून वाक्य पुन्हा लिहा.

ते बांधकाम कसलं आहे


खाली दिलेले उदाहरण वाचा. त्यातील भाव समजून घ्या व त्यातील रसाचे नाव लिहा.

आम्ही कोण म्हणूनी काय पुसता,
दाताड वेंगाडुनी
फोटो मासिक, पुस्तकांत न तुम्ही
का आमुचा पाहिला?


खालील वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ शोधा व लिहा.

टकळी चालवणे-


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×