Advertisements
Advertisements
Question
खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.
हरसाल -
Advertisements
Solution
हरसाल - प्रत्येक वर्षी
RELATED QUESTIONS
खालील वाक्य वाचा. अधोरेखित केलेल्या शब्दांबाबत माहिती भरून तक्ता पूर्ण करा. एखाद्या शब्दाला खालील मुद्दे लागू नसतील तर तिथे − हे चिन्ह लिहा. उदा., ‘व’ यासाठी लिंग, वचन, विभक्ती सगळीकडे − हे चिन्ह येईल.
पुरुषांसाठी व स्त्रियांसाठी वेगवेगळे सामने होतात.
| अ. क्र. | शब्द | मूळ शब्द | शब्दजात | प्रकार | लिंग | वचन | विभक्ती |
| (१) | पुरुषांसाठी | ||||||
| (२) | व | ||||||
| (३) | स्त्रियांसाठी | ||||||
| (४) | वेगवेगळे | ||||||
| (५) | सामने | ||||||
| (६) | होतात |
खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.
यथामती -
खालील शब्दसमूहापासून सामासिक शब्द बनवा.
प्रत्येक दारी-
सूचनेप्रमाणे कृती करा.
जर्मनी आणि सायबेरिया हे उत्तर येईल असा प्रश्न तयार करा.
खाली दिलेल्या शब्दांच्या विरुद्ध अर्थाचे शब्द चौकटीतून शोधून लिहा.
थंड, सापडणे, सुगंध, थोरला, जुना, लक्ष, स्मृती
| दुर्गंध, विस्मृती, नवीन, गरम, दुर्लक्ष, धाकटा, हरवणे |
खालील आकृतीत नाम, सर्वनाम, विशेषण व क्रियापद यांची उदाहरणे दिली आहेत. त्यांचा उपयोग करून अर्थपूर्ण वाक्ये तयार करा.
उदा.,
- तुषार गुणी आहे.
- तो पिवळा चेंडू खेळतो.
- तुषारला मिठाई आवडते.
खालील वाक्प्रचाराचा वाक्यात उपयोग करा.
खुदकन हसणे -
खालील वाक्यातील नामांना अधोरेखित करा.
बाबांचा सदरा उसवला.
खालील शब्दाचे वचन बदला.
गाय -
खालील शब्दाचे वचन बदला.
पत्र -
‘खरे-खोटे’ याप्रमाणे काही विरुद्धार्थी शब्दांच्या जोड्या लिहा.
उदा. खरे → खोटे.
खालील वाक्यात योग्य पर्याय निवडून सर्वनाम घाला.
जॉनने ______ चहा केला.
खालील शब्दाचे वचन बदला.
लेखक -
खालील चित्राला दोन-दोन विशेषणे लावा.
वस्तू आणि वास्तू या दोन शब्दांतील लेखनामध्ये फक्त ‘काना’ दिल्याने फरक पडतो; परंतु अर्थामध्ये खूप फरक आहे. खाली दिलेल्या शब्दाचे अर्थ शोधा. लिहा.
उदा., (१) वस्तू - जिन्नस, नग (२) वास्तू - घर
खरे - खारे
वस्तू आणि वास्तू या दोन शब्दांतील लेखनामध्ये फक्त ‘काना’ दिल्याने फरक पडतो; परंतु अर्थामध्ये खूप फरक आहे. खाली दिलेल्या शब्दाचे अर्थ शोधा. लिहा.
उदा., (१) वस्तू - जिन्नस, नग (२) वास्तू - घर
गर - गार
खालील वाक्यातील काळ ओळखा.
आईचा स्वयंपाक झाला होता.
खालील शब्दाचे अनेकवचन लिहा.
कवठ -
खालील वाक्यात (? ! ‘-’ ‘‘-’’ . ,) घालून वाक्य पुन्हा लिहा.
मधू राजा रझिया व मारिया गप्पा मारत बसले
खालील शब्दाला मराठी भाषेतील पर्यायी शब्द लिहा.
पेशंट -
सुलेमानचाचा रोज सकाळी फिरायला जातात, त्यामुळे त्यांची तब्येत ______.
खालील विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
ऊन × ______
खालील विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
सज्जन × ______
खालील वाक्प्रचाराच्या अर्थाचा योग्य पर्याय निवडा व लिहा.
आनंद गगनात न मावणे -
खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द पर्यायातून शोधून लिहा.
गोष्ट -
खाली दिलेल्या शब्दाचे पहिले अक्षर बदलून कंसात दिलेल्या अर्थाचा शब्द बनवा.
उदा., खजूर (कामगार) - मजूर
पुस्तक (डोके) - ......
खाली दिलेल्या शब्दाचे पहिले अक्षर बदलून कंसात दिलेल्या अर्थाचा शब्द बनवा.
उदा., खजूर (कामगार) - मजूर
कडक (रस्ता) - ......
खाली दिलेल्या चौकटींत म्हणी लपलेल्या आहेत, त्या ओळखा व लिहा.
खालील तक्ता पूर्ण करा.
| शब्द | मूळ शब्द | लिंग | वचन | सामान्य रूप | विभक्ती प्रत्यय | विभक्ती |
| (१) कागदपत्रांचे | ______ | ______ | ______ | ______ | ______ | ______ |
| (२) गळ्यात | ______ | ______ | ______ | ______ | ______ | ______ |
| (३) प्रसारमाध्यमांनी | ______ | ______ | ______ | ______ | ______ | ______ |
| (४) गिर्यारोहणाने | ______ | ______ | ______ | ______ | ______ | ______ |
खाली दिलेल्या वाक्यातील 'नामे' ओळखा. त्यांखाली रेघ ओढा.
दिनेश हा गुणी मुलगा आहे.
खालील शब्द वाचा, त्या शब्दांत आलेली 'र' ची रूपे शोधा. शिक्षकांच्या मदतीने समजुन घ्या.
(अ) सूर्य
(आ) पर्वत
(इ) चंद्र
(ई) समुद्र
(उ) कैऱ्या
(ऊ) पऱ्या
(ए) प्राणी
(ऐ) प्रकाश
(ओ) महाराष्ट्र
(औ) ट्रक
वाचा. समजून घ्या.
(१) वाक्य पूर्ण झाल्यावर . असे चिन्ह देतात. . या चिन्हाला पूर्णविराम म्हणतात.
(२) वाक्यात जेव्हा प्रश्न विचारलेला असतो, तेव्हा वाक्याच्या शेवटी ? असे चिन्ह देतात. ? या चिन्हाला प्रश्नचिन्ह म्हणतात.
(३) वाक्य वाचताना शब्दानंतर आपण थोडे थांबतो. तसेच वाक्यात आलेल्या वस्तू/नावांची यादी वाचताना प्रत्येक शब्दानंतर आपण थोडे थांबतो, तेव्हा त्या शब्दानंतर , असे चिन्ह देतात. , चिन्हाला स्वल्पविराम म्हणतात.
खालील दोन फुलांवरील शब्दांचे मिळून योग्य जोडशब्द तयार करा व पिशवीवर लिहा.
उदा., गोरगरीब.
खालील शब्दाचे लिंग ओळखा.
डफ - ______
खालील उदाहरण वाचा व समजून घ्या.
उदा., ‘अमृताहुनि गोड नाम तुझे देवा’
वरील उदाहरणातील उपमेय - ______
उपमान - ______
तक्ता पूर्ण करा.
| उपमेय - आईचे प्रेम उपमान - सागर | उपमेय - आंबा उपमान - साखर | |
| उपमा | आईचे प्रेम सागरासारखे असते. | |
| उत्प्रेक्षा | आईचे प्रेम म्हणजे जणू सागरच. | |
| रूपक | वात्सल्यसिंधू आई. | |
खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचे लिंग बदलून वाक्य पुन्हा लिहा.
नर्तकीचे नृत्य प्रेक्षणीय होते.
अधोरेखित केलेल्या अर्थाचा वाक्प्रचार पाठातून शोधून लिहा.
प्रकृतीकडे दुर्लक्ष केल्यामुळे यश वारंवार आजारी पडत होता.
खालील शब्द वाचा.
चिंच, लिंबू, बिंदू, तुरुंग, उंच, लिंग, अरविंद, अरुंधती, दिंडी, पिंड, किंकाळी, चिंता, पिंड, पुरचुंडी, पुंगी, धुंद, चिंधी
वरील शब्द अनुस्वारयुक्त आहेत. यांतील अनुस्वारयुक्त अक्षराकडे नीट पाहिल्यास काय जाणवते? शब्द मराठी असो वा तत्सम. अनुस्वारयुक्त अक्षरे ऱ्हस्व आहेत.
मराठी व तत्सम शब्दांतील इकारयुक्त व उकारयुक्त अक्षरांवर अनुस्वार असल्यास सामान्यत: ती ऱ्हस्व असतात, म्हणजेच ह्या अनुस्वारयुक्त अक्षरातील इकार, उकार ऱ्हस्व असतात.
वर दिलेल्या वर्णनानुसार किमान दहा शब्द लिहा.
