Advertisements
Advertisements
Question
अधोरेखित शब्दाविषयी खालील माहिती भरून तक्ता पूर्ण करा.
रमेशचा भाऊ शाळेत गेला.
Advertisements
Solution
| सरळरूप | सामान्यरूप | प्रत्यय |
| (१) रमेश | रमेश | चा |
| (२) शाळा | शाळे | त |
RELATED QUESTIONS
विशेष्य-विशेषणांच्या जोड्या पाठाधारे जुळवा.
कडूगोड, थेट, अभूतपूर्व, जीवघेणी, अंजन, केरळ,फावला, प्रक्षेपण, असहकार,आठवणी, पोकळ, कार्यक्रम, वेळ, पुळका
| विशेष्य | विशेषणे |
खालील शब्दसमूहापासून सामासिक शब्द तयार करा.
| शब्दसमूह | सामासिक शब्द |
| लंब आहे उदर ज्याचे असा तो |
खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.
आमरण-
खालील गटातील लेखननियमानुसार योग्य असलेला शब्द लिहा.
समूहदर्शक शब्दाची यादी करा.
उदा. धान्याची रास
द्राक्षांचा -
योग्य शब्दसमूहांचा पर्याय निवडून वाक्यातील रिकाम्या जागी वापर करून वाक्ये पुन्हा लिहा.
चिमुकली मीताली आपल्या आवाजाने सगळ्यांचे ______.
‘जोडशब्द’ लिहा.
इकडून-
‘जोडशब्द’ लिहा.
आले-
खालील शब्दासाठी प्रमाणभाषेतील शब्द लिहा.
खावा -
खालील वाक्प्रचाराचा वाक्यात उपयोग करा.
कडकडून भेटणे -
खालील वाक्प्रचाराचा वाक्यात उपयोग करा.
आनंदाने थुईथुई नाचणे -
खालील शब्दाचे वचन बदला.
पत्र -
खालील वाक्यातील रिकाम्या जागी पर्यायातील योग्य सर्वनाम लिहा.
आज ______ खूप मजा केली.
खालील शब्दांचे समानार्थी शब्द लिहा.
खालील शब्दाचे अनेकवचन लिहा.
कवठ -
तो रस्ता खासगी असल्यामुळे आपले वाहन तेथून नेण्याला ______.
रखरख, गरगर यांसारखे अक्षरांची पुनरावृत्ती होणारे शब्द शोधा व लिहा.
खालील शब्दापासून अर्थपूर्ण शब्द बनवा.
उदा., लांटीवे - वेलांटी
कानीनोका -
खालील शब्दाला कवितेत आलेली विशेषणे लिहा.
...... - अंकुर.
खालील चौकोनांतील अक्षरांमध्ये शब्दयोगी अव्यये लपलेली आहेत. उभ्या, आडव्या, तिरप्या पद्धतीने अक्षरे घेऊन शब्दयोगी अव्यये बनवा व दिलेल्या जागेत लिहा.
मराठी विलोमपद म्हणजे असे वाक्य जे उलटे वाचले तरी अगदी तसेच असते.
उदा.,
- टेप आणा आपटे.
- तो कवी ईशाला शाई विकतो.
- ती होडी जाडी होती.
- हाच तो चहा.
- सर जाताना प्या ताजा रस.
- काका, वाचवा, काका.
तुम्हीही अशा प्रकारची वाक्ये तयार करून लिहा. पाहा कशी गंमत येते.
खाली दिलेल्या वाक्यातील 'नामे' ओळखा. त्यांखाली रेघ ओढा.
हॅलो काका, मी संजू बोलतोय.
खाली दिलेल्या शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
बाहेर ×
क्रियापदे घालून वाक्य पूर्ण करा.
मारिया कविता ______
खालील शब्द वाचा, त्या शब्दांत आलेली 'र' ची रूपे शोधा. शिक्षकांच्या मदतीने समजुन घ्या.
(अ) सूर्य
(आ) पर्वत
(इ) चंद्र
(ई) समुद्र
(उ) कैऱ्या
(ऊ) पऱ्या
(ए) प्राणी
(ऐ) प्रकाश
(ओ) महाराष्ट्र
(औ) ट्रक
खालील वाक्यात पूर्णविराम, प्रश्नचिन्ह व स्वल्पविराम घाला.
तू जेवण केलेस का
खालील वाक्यात पूर्णविराम, प्रश्नचिन्ह व स्वल्पविराम घाला.
सुशांत रघू राजेश हे चांगले मित्र आहेत
रिकाम्या जागी योग्य क्रियापद लिहा.
ते झाड उंच ______.
खालील शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
जन्म × ______
खालील शब्दासाठी पाठातील विशेषण शोधा.
| विशेषणे | विशेष्य |
| ______ | झरा |
खालील उदाहरणे वाचा व अभ्यासा.
- मुलांनी आईवडिलांची आज्ञा पाळावी.
- आई गावाहून चार पाच दिवसांत परत येईल.
- दूरच्या प्रवासात सोबत अंथरूण पांघरूण घ्यावे.
(१) अधोरेखित शब्दांत किती पदे आहेत?
(२) दोन्ही पदे महत्त्वाची वाटतात काय?
दोन्ही पदे महत्त्वाची - द्वंद्व समास वैशिष्ट्ये - समासाचा विग्रह आणि, व, अथवा, किंवा या समुच्चयबोधक उभयान्वयी अव्ययांनी नाहीतर वा, किंवा, अथवा या विकल्पबोधक उभयान्वयी अव्ययांनी करतात.
| (१) इतरेतर द्वंद्व | (२) वैकल्पिक द्वंद्व | (३) समाहार द्वंद्व |
| दोन्ही पदे महत्त्वाची. विग्रह - आणि, व या समुच्च्यबोधक उभयान्वयी अव्ययांनी करावा. |
दोन्ही पदे महत्त्वाची. विग्रह वा, किंवा, अथवा अशा विकल्प बोधक उभयान्वयी अव्ययांनी करावा. |
दोन्ही पदे महत्त्वाची. दोन्ही पदांसोबत त्याच प्रकारच्या इतर पदांचा समावेश (समाहार) गृहीत धरलेला असतो. |
| उदा., कृष्णार्जुन कृष्ण आणि अर्जुन |
उदा., खरेखोटे खरे किंवा खोटे |
उदा., भाजीपाला भाजी व इतर गोष्टी |
अनुस्वार वापरून लिहा.
गोन्धळ - ______
खाली दिलेल्या शब्दाला (क्रियापदाला) ‘ईव’ प्रत्यय जोडून विशेषणे तयार करा व त्याच्यासाठी समर्पक विशेष्य शोधून लिहा.
उदा., आखणे - आखीव - आखीव कागद.
ऐकणे
खाली दिलेल्या शब्दाला (क्रियापदाला) ‘ईव’ प्रत्यय जोडून विशेषणे तयार करा व त्याच्यासाठी समर्पक विशेष्य शोधून लिहा.
उदा., आखणे - आखीव - आखीव कागद.
घोटणे
तक्ता पूर्ण करा.
| उपमेय - आईचे प्रेम उपमान - सागर | उपमेय - आंबा उपमान - साखर | |
| उपमा | आईचे प्रेम सागरासारखे असते. | |
| उत्प्रेक्षा | आईचे प्रेम म्हणजे जणू सागरच. | |
| रूपक | वात्सल्यसिंधू आई. | |
खालील वाक्यात योग्य विरामचिन्हे वापरून वाक्य पुन्हा लिहा.
आई म्हणाली सोनम चल लवकर उशीर होत आहे
खालील शब्द वाचा.
कुस्ती, मुक्काम, पुष्कळ, शिस्त, दुष्काळ, पुस्तक, चिठ्ठी, डुक्कर, बिल्ला, चिक्की.
वरील प्रत्येक उदाहरणात एक जोडाक्षर आहे. या जोडाक्षरयुक्त अक्षरापूर्वीच्या अक्षराचे नीट निरीक्षण करा. काय आढळले? या अक्षरांतील उकार, इकार हे ऱ्हस्व आहेत.
मराठी शब्दांत जोडाक्षर असल्यास जोडाक्षरापूर्वीचे इकार, उकार, सामान्यत: ऱ्हस्व असतात.
लक्षात ठेवा: तत्सम शब्दांतील जोडाक्षरापूर्वीचे इकार व उकार ऱ्हस्व व दीर्घ अशा दोन्ही प्रकारचे आढळतात.
उदा., पुण्य, तीक्ष्ण, पूज्य
वर दिलेल्या वर्णनानुसार किमान दहा शब्द लिहा.
पुढील वाक्याचा काळ ओळखून लिहा:
इतिहासाची एक परिक्रमा पूर्ण झाली.
