Advertisements
Chapters
*: उच्यारणस्थानानि
द्वितीयः अभ्यासः - सन्धय
क: स्वर-सन्धिः
ख: व्यञ्जन-सन्धिः
ग: विसर्ग-सन्धिः
तृतीयः अभ्यासः - शब्दरूपाणां प्रयोग
क: अजन्तशब्दाः
ख: हलन्तशब्दाः
ग: सर्वनाम
घ: सङ्ख्यावाचकशब्दाः
चतुर्थः अभ्यासः - धातुरूपाणां प्रयोग
क: लट्लकारः (वर्तमानकालः)
ख: लङ्लकारः (भूतकालः)
ग: लृट्लकारः (भविष्यत्कालः)
घ: लोट्लकारः (आदेशार्थे)
ङ: विधिलिङ्लकारः (सम्भावना)
पञ्चमः अभ्यासः - विभक्तीनां प्रयोगा
क: कारकपरिचयः
ख: प्रथमा-द्वितीया-विभवितति-प्रयोगः
ग: तृतीयाविभवितिप्रयोगः
घ: चतुर्थीविभक्तिप्रयोगः
ङ: पञ्चमीविभक्तिप्रयोगः
च: षष्ठीविभविततप्रयोगः
छ: सप्तमीविभक्तिप्रयोगः
▶ ज: विहद्घावलोकनम्
षष्ठः अभ्यासः - प्रत्यय-प्रयोगः
क: क्तवा प्रत्ययः
ख: ल्यप् प्रत्ययः
ग: तुमुन् प्रत्ययः
घ: क्तवतु-क्त-प्रत्ययौ
ङ: शत् प्रत्ययः
सप्तमः अभ्यासः
*: अव्ययानि
अष्टमः अभ्यासः
*: अपठितावबोधनम्
नवमः अभ्यासः - रचनात्मककार्यम्
क: पत्रलेखनम्
ख: चित्रवर्णनम्
ग: अनुच्छेदलेखनम्
घ: कथापूर्तिः
ङ: संवादलेखनम्
Advertisements
Solutions for Chapter ज: विहद्घावलोकनम्
Below listed, you can find solutions for Chapter ज of CBSE CBSE for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९.
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ ज विहद्घावलोकनम् विहङ्गावलोकनम् [Pages 135 - 137]
द्वितीयाविभक्तेः उपपदानि
पिता (कार्यालय) ..... प्रति गच्छति।
द्वितीयाविभक्तेः उपपदानि
छात्रः (विद्यालय) ..... प्रति गच्छति।
द्वितीयाविभक्तेः उपपदानि
(ज्ञान) ..... विना जीवनं नास्ति।
द्वितीयाविभक्तेः उपपदानि
(जल) ..... विना जीवनं नास्ति।
द्वितीयाविभक्तेः उपपदानि
(देवालय) ..... परितः वृक्षाः सन्ति।
द्वितीयाविभक्तेः उपपदानि
(विद्यालय) ..... उभयतः यानानि सन्ति।
द्वितीयाविभक्तेः उपपदानि
(वाटिका) ..... परितः लताः सन्ति।
द्वितीयाविभक्तेः उपपदानि
(नदी) ..... उभयतः ग्रामाः सन्ति।
द्वितीयाविभक्तेः उपपदानि
(मन्दिर) ..... उभयतः पुष्पाणि सन्ति।
द्वितीयाविभक्तेः उपपदानि
(कार्यालय) ..... उभयतः जनाः सन्ति।
द्वितीयाविभक्तेः उपपदानि
धिक् .....। (चोर)
द्वितीयाविभक्तेः उपपदानि
धिक् .....। (मूर्ख)
तृतीयाविभक्ते: उपपदानि -
अलं (चर्चा)।
तृतीयाविभक्ते: उपपदानि -
अलं ..... (विवाद)।
तृतीयाविभक्ते: उपपदानि -
सः भिक्षुकः (नेत्र) ..... काणः अस्ति।
तृतीयाविभक्ते: उपपदानि -
सा महिला (पाद) ..... खञ्जा अस्ति।
तृतीयाविभक्ते: उपपदानि -
कन्या (जनक) ..... सह गच्छति।
तृतीयाविभक्ते: उपपदानि -
राकेशः (अध्यापिका) ..... सह वदति।
तृतीयाविभक्ते: उपपदानि -
सः (अनुजा) ..... सह क्रीडति।
तृतीयाविभक्ते: उपपदानि -
पुत्री (अम्बा) ..... सह वसति।
तृतीयाविभक्ते: उपपदानि -
(विद्या) ..... हीनः छात्रः न शोभते।
तृतीयाविभक्ते: उपपदानि -
(गुणाः) ..... हीनः छात्रः न शोभते।
तृतीयाविभक्ते: उपपदानि -
अहं (मित्र) ..... सह लिखामि।
तृतीयाविभक्ते: उपपदानि -
त्वं (भगिनी) ..... सह भ्रमसि।
तृतीयाविभक्ते: उपपदानि -
(गृहिणी) ..... विना गृहं न शोभते।
तृतीयाविभक्ते: उपपदानि -
(देशभक्ताः) ..... विना देशः न शोभते।
चतुर्थीविभक्ते: उपपदानि -
वृक्षः (मनुष्य) ..... फलं ददाति।
चतुर्थीविभक्ते: उपपदानि -
शिक्षकः (छात्रा) ..... पुस्तकं ददाति।
चतुर्थीविभक्ते: उपपदानि -
निर्वाहकः (प्रयाणिक) ..... चिटिकां ददाति।
चतुर्थीविभक्ते: उपपदानि -
(गणेश) ..... मोदकं रोचते।
चतुर्थीविभक्ते: उपपदानि -
(तत्-पु०) ..... क्रीडाः रोचन्ते।
चतुर्थीविभक्ते: उपपदानि -
(तत्-स्त्री०) ..... गानं रोचते।
चतुर्थीविभक्ते: उपपदानि -
(किम्-स्त्री०) ..... अध्ययनं रोचते?
चतुर्थीविभक्ते: उपपदानि -
देवः (भक्त) ..... वरं ददाति।
चतुर्थीविभक्ते: उपपदानि -
पिता (पुत्र) ..... चाकलेहं ददाति।
चतुर्थीविभक्ते: उपपदानि -
(देव) ..... नमः।
चतुर्थीविभक्ते: उपपदानि -
(शिव) ..... नमः।
चतुर्थीविभक्ते: उपपदानि -
(युष्मद्) ..... नृत्यं रोचते।
चतुर्थीविभक्ते: उपपदानि -
(पार्वती) ..... नमः।
चतुर्थीविभक्ते: उपपदानि -
(किम्-पु०) ..... नृत्यं रोचते?
पञ्चमीविभक्तेः उपपदानि -
(गृह) ..... बहिः आतपः अस्ति।
पञ्चमीविभक्तेः उपपदानि -
माता शाटिकां (मास) ..... पूर्वं क्रीतवती।
पञ्चमीविभक्तेः उपपदानि -
(वैशाख) ..... पूर्वं चैत्रमासः भवति।
पञ्चमीविभक्तेः उपपदानि -
(परीक्षा) ..... पूर्वं अध्ययनं भवति।
पञ्चमीविभक्तेः उपपदानि -
मूषकः (मार्जार) ..... बिभेति।
पञ्चमीविभक्तेः उपपदानि -
बालकः (सर्प) ..... बिभेति।
पञ्चमीविभक्तेः उपपदानि -
देवः भक्तं (सङ्कट) ..... रक्षति।
पञ्चमीविभक्तेः उपपदानि -
पिता पुत्रं (दुर्व्यसन) ..... रक्षति।
पञ्चमीविभक्तेः उपपदानि -
देवः भक्तं (दुर्जन) ..... रक्षति।
पञ्चमीविभक्तेः उपपदानि -
सः (अन्धकार) ..... बिभेति।
पञ्चमीविभक्तेः उपपदानि -
(दीपोत्सव) ..... पूर्वं विजयादशमी भवति।
पञ्चमीविभक्तेः उपपदानि -
(सोमवासर) ..... पूर्वं रविवासरः भवति।
पञ्चमीविभक्तेः उपपदानि -
मार्जारः (शुनक) ..... बिभेति।
पञ्चमीविभक्तेः उपपदानि -
छात्राः (प्रधानाचार्या) ..... भयं कुर्वन्ति।
पञ्चमीविभक्तेः उपपदानि -
वृक्षः सर्वान् (आतप) ..... रक्षति।
पञ्चमीविभक्तेः उपपदानि -
माता पुत्रीं (दुष्ट) ..... रक्षति।
षष्ठीविभक्ते: उपपदानि
(वृक्ष) ..... उपरि खगाः वसन्ति।
षष्ठीविभक्ते: उपपदानि -
(गृह) ..... पुरतः मार्गः अस्ति।
षष्ठीविभक्ते: उपपदानि -
भिक्षुकः (कारयान) ..... पृष्ठतः धावति।
षष्ठीविभक्ते: उपपदानि -
(पुरुष) ..... वामतः महिला अस्ति।
षष्ठीविभक्ते: उपपदानि -
माता (परिवार) ..... कृते भोजनं पचति।
षष्ठीविभक्ते: उपपदानि -
भवत्याः लेखनी (उत्पीठिका) ..... अधः अस्ति।
षष्ठीविभक्ते: उपपदानि -
(भूमि) ..... अधः जलम् अस्ति।
षष्ठीविभक्ते: उपपदानि -
(कवि) ..... कालिदासः श्रेष्ठः।
षष्ठीविभक्ते: उपपदानि -
(भारत) ..... दक्षिणतः हिन्दमहासागरः अस्ति।
षष्ठीविभक्ते: उपपदानि -
वृक्षाः (परोपकार) ..... कृते फलन्ति।
सप्तमीविभक्तेः उपपदानि -
अनिलः (नृत्य) ..... निपुणः अस्ति।
सप्तमीविभक्तेः उपपदानि -
चित्रकारः (चित्रकला) ..... कुशलः अस्ति।
सप्तमीविभक्तेः उपपदानि -
माता (पुत्र) ..... स्निहयति।
सप्तमीविभक्तेः उपपदानि -
पिता (पुत्री) ..... विश्वसिति।
सप्तमीविभक्तेः उपपदानि -
तेनालीरामः (न्याय) ..... चतुरः अस्ति।
सप्तमीविभक्तेः उपपदानि -
राजनेता (भाषण) ..... चतुरः अस्ति।
सप्तमीविभक्तेः उपपदानि -
मिल्खासिंहः (धावन) .... वीरः अस्ति।
सप्तमीविभक्तेः उपपदानि -
शिक्षकः (पाठन) ..... योग्यः अस्ति।
सप्तमीविभक्तेः उपपदानि -
अर्जुनः (धनुर्विद्या) ..... विख्यातः।
सप्तमीविभक्तेः उपपदानि -
भीमः (गदायुद्ध) ..... विश्वप्रसिद्धः।
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ ज विहद्घावलोकनम् मिश्रितप्रश्ना: [Pages 137 - 138]
उचितविकल्पं चित्वा रिक्तस्थानपूर्तिं कुरुत-
मेवाडाधिपतिः अरण्ये विश्वासपात्रैः ______ सह शिलायाम् उपविष्टः आसीत्।
भटाः
भटैः
भटेभ्यः
भटान्
पञ्चतन्त्रे वर्णितम् अस्ति यत् ______ विना मनुष्यस्य जीवनं व्यर्थम् अस्ति।
विद्या
विद्यायै
विद्याम्
विद्यायाम्
आत्मानं मुषितं मन्यमानः ______ परं विषादम् अगच्छत्।
ब्राह्मणः
ब्राह्मणेन
ब्राह्मणाय
ब्राह्मणस्य
हे श्वेतकेतो! ______ प्रति अध्ययनार्थं गच्छ।
गुरुणा
गुरुः
गुरवे
गुरुम्
तदा ______ उपरि एका बलाका विष्टाम् उदसृजत्।
मुनेः
मुनिः
मुनिना
मुनिभ्यः
कोष्ठकात् उचितं विकल्पं चित्वा रिक्तस्थानपूर्तिं कुरुत-
______ अधः स्थितिर्भवति।
पयोधिः
पयोधिम्
पयोधीनाम्
सेनायाः भोजनसामग्र्याः च अभावेन प्रतापः ______ एव स्वदेशं स्वतन्त्रं कर्तुम् इच्छति।
प्राणान्
प्राणैः
प्राणाः
अष्टावक्रः ______ सह क्रीडित्वा गृहं प्रत्यावृत्तः।
मित्रैः
मित्राणि
मित्राणाम्
अहं ______ किञ्चित् दातुम् इच्छामि।
भवन्तम्
भवन्तः
भवद्भ्यः
जलबिन्दवः ______ उपरि पतित्वा मधुरसङ्गीतं जनयन्ति।
शुष्कपर्णानि
शुष्कपर्णेभ्यः
शुष्कपर्णानाम्
उचितविभक्तिं संयोज्य रिक्तस्थानपूर्तिं कुरुत-
राजा ______ (तन्तुवाय) स्वर्णमुद्राः अर्पयति।
नालन्दाविश्वविद्यालये ______ (बौद्धदर्शन) सह कृषिः, आयुर्वेदः, पशुविज्ञानादीनि अपि अध्यापितानि।
राजा ______ (दुष्ट) कुप्यति।
______ (कक्षा) बहिः कः तिष्ठति?
माता ______ (पुत्र) स्निह्यति।
नव्या ______ (रुचिरा) विना न क्रीडति।
मोहितः ______ (श्रेयांशु) लेखनीं ददाति।
आरुषः ______ (भूमि) सह चर्चा करोति।
आरवः ______ (शिक्षक) विश्वसिति।
आरवः ______ (अक्षज) आम्रफलं रोचते।
रिक्तस्थानपूर्तिं कुरुत -
पुरा कस्मिंश्चित् ..... (नगर) मायादासः नाम नृपः आसीत्। सः प्रभूतं ..... (सुवर्ण) वाञ्छति स्म। एकदा कश्चन मुनिः ..... (नृप) प्रासादम् आगतः। राजा अवदत् “नमः ..... (मुनि), मम आतिथ्यं स्वीकरोतु।” राज्ञः ..... (सत्कार) सन्तुष्टः मुनिः ..... (नृप) एकं वरम् अयच्छत्, अवदत् च हे राजन्! यत् ..... (युष्मद्) रोचते तत् वद। मायादासः प्रार्थितवान् - हे ..... (मुनि)! ..... (अस्मद्) स्पृष्टं सर्वं सुवर्णं भवतु इति। मुनिः तथास्तु इति उक्त्वा ..... (प्रासाद) बहिः निर्गतः। ..... (सुवर्ण) अनुरक्तः नृपः यत् वस्तुजातं स्पृष्टवान् तदेव ..... (वस्तु) सुवर्णमयं जातम्। ..... (उद्यान) परितः भ्रान्त्वा सः सर्वान् ..... (वृक्ष) अस्पृशत्। ते सर्वे वृक्षाः ..... (सुवर्णमय) जाताः। तृषापीडितः सः ..... (जल) पातुम् इष्टवान्। तदपि ..... (सुवर्णमय) जातम्। एवमेव भोजनमपि ..... (सुवर्णमय) जातम्। तस्य ..... (नेत्र) अश्रुणि अपतन्। तदा तस्य पुत्री ..... (नृप) समीपम् आगता। ..... (नृप) स्पृष्टा साऽपि ..... (सुवर्णमय) जाता। अत्यन्तदुःखितो नृपः पुनः ..... (मुनि) समीपं गतः। नृपः ..... (मुनि) पादयोः पतित्वा क्षमाम् अयाचत “मम ..... (कनक) न अभिलाषः। मम पुत्री मम वाटिका च यथावत् भवतु। किं मे ..... (कनक) प्रयोजनं यदाऽहं बुभुक्षितः पिपासितः मरिष्यामि।” मुनिः ..... (जलपात्र) जलम् आदाय ..... (भूपति) अयच्छत् अकथयत् च “गच्छ! एतत् जलं कस्यचिदेकस्य ..... (वस्तु) उपरि यदा पात्यते तदा सर्वाणि ..... (वस्तु) प्राकृतरूपे परिवर्तितानि भविष्यन्ति। तव वरशक्तिरपि लुप्ता भविष्यति।” मायादासः ..... (जल) आदाय ..... (पुत्री) उपरि अपातयत्। सर्वम् उद्यानमपि तत्क्षणमेव यथावत् सञ्जातम्। अतएव उच्यते- लोभः व्याधिरनन्तकः।
Solutions for ज: विहद्घावलोकनम्
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ chapter ज - विहद्घावलोकनम्
Shaalaa.com has the CBSE Mathematics संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ CBSE solutions in a manner that help students grasp basic concepts better and faster. The detailed, step-by-step solutions will help you understand the concepts better and clarify any confusion. CBSE solutions for Mathematics संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ CBSE ज (विहद्घावलोकनम्) include all questions with answers and detailed explanations. This will clear students' doubts about questions and improve their application skills while preparing for board exams.
Further, we at Shaalaa.com provide such solutions so students can prepare for written exams. CBSE textbook solutions can be a core help for self-study and provide excellent self-help guidance for students.
Concepts covered in संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ chapter ज विहद्घावलोकनम् are .
Using CBSE संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ solutions विहद्घावलोकनम् exercise by students is an easy way to prepare for the exams, as they involve solutions arranged chapter-wise and also page-wise. The questions involved in CBSE Solutions are essential questions that can be asked in the final exam. Maximum CBSE संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ students prefer CBSE Textbook Solutions to score more in exams.
Get the free view of Chapter ज, विहद्घावलोकनम् संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ additional questions for Mathematics संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ CBSE, and you can use Shaalaa.com to keep it handy for your exam preparation.
