Advertisements
Chapters
*: उच्यारणस्थानानि
द्वितीयः अभ्यासः - सन्धय
क: स्वर-सन्धिः
ख: व्यञ्जन-सन्धिः
ग: विसर्ग-सन्धिः
तृतीयः अभ्यासः - शब्दरूपाणां प्रयोग
क: अजन्तशब्दाः
ख: हलन्तशब्दाः
ग: सर्वनाम
घ: सङ्ख्यावाचकशब्दाः
चतुर्थः अभ्यासः - धातुरूपाणां प्रयोग
क: लट्लकारः (वर्तमानकालः)
ख: लङ्लकारः (भूतकालः)
ग: लृट्लकारः (भविष्यत्कालः)
घ: लोट्लकारः (आदेशार्थे)
ङ: विधिलिङ्लकारः (सम्भावना)
पञ्चमः अभ्यासः - विभक्तीनां प्रयोगा
क: कारकपरिचयः
▶ ख: प्रथमा-द्वितीया-विभवितति-प्रयोगः
ग: तृतीयाविभवितिप्रयोगः
घ: चतुर्थीविभक्तिप्रयोगः
ङ: पञ्चमीविभक्तिप्रयोगः
च: षष्ठीविभविततप्रयोगः
छ: सप्तमीविभक्तिप्रयोगः
ज: विहद्घावलोकनम्
षष्ठः अभ्यासः - प्रत्यय-प्रयोगः
क: क्तवा प्रत्ययः
ख: ल्यप् प्रत्ययः
ग: तुमुन् प्रत्ययः
घ: क्तवतु-क्त-प्रत्ययौ
ङ: शत् प्रत्ययः
सप्तमः अभ्यासः
*: अव्ययानि
अष्टमः अभ्यासः
*: अपठितावबोधनम्
नवमः अभ्यासः - रचनात्मककार्यम्
क: पत्रलेखनम्
ख: चित्रवर्णनम्
ग: अनुच्छेदलेखनम्
घ: कथापूर्तिः
ङ: संवादलेखनम्
Advertisements
Solutions for Chapter ख: प्रथमा-द्वितीया-विभवितति-प्रयोगः
Below listed, you can find solutions for Chapter ख of CBSE CBSE for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९.
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ ख प्रथमा-द्वितीया-विभवितति-प्रयोगः प्रथमा-द्वितीया-विभक्ति-प्रयोगः [Pages 111 - 112]
अधुना अधः प्रदत्तानि चित्राणि दृष्ट्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत -
ऋषभः - हे सौरभ! लता कम् आरोहति?
सौरभः - हे ऋषभ! .....।
हरिः - हे मणे! गुरुः को पाठयति?
मणिः - हे .....।
विनीता - हे ललिते! गुरुः के अध्यापयति?
ललिता - हे .....।
भानुः - हे मनो! छात्राः कं दृष्ट्वा नमन्ति?
मनुः - हे .....।
बालकाः - हे कृषकः! त्वं कान् पालयितुम् इच्छसि?
कृषकः - हे बालकाः! अहं .....।
अधुना अधः प्रदत्तानि चित्राणि दृष्ट्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत -
 |
 |
 |
| कपोताः | कपोतराजः | कपोताः कपोतराजम् अनुसरन्ति। |
वरदा - शारदे! कपोताः कम् अनुसरन्ति?
शारदा - हे .....! .....!
धनवती - हे सरस्वति! किं कपोताः कपोतराजं निन्दन्ति?
सरस्वती - हे .....! नहि, कपोताः तु ..... प्रशंसन्ति।
हरिः - हे ऋषे! किं त्वं प्रातः मातरं नमसि?
ऋषिः - हे हरे! आम्, अहम् .....।
विधुः - हे विभो! किं त्वं खगान् पालयसि?
विभुः - नहि, नहि! हे विधो! अहं तु ..... मोचयामि।
अधुना अधः प्रदत्तानि चित्राणि दृष्ट्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत -
 |
 |
 |
| सर्पः | बालकः | सर्पः बालकम् उपसरति। |
साध्वी - हे माधवि! सर्पः कम् उपसर्पति?
माधवी - हे .....! .....।
साध्वी - हे माधवि! किं सर्पः बहून् बालकान् उपसर्पति?
माधवी - हे .....! नहि! सर्पः एकम् एव बालकम् उपसर्पति?
अधुना अधः प्रदत्तानि चित्राणि दृष्ट्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत -
कं परितः वृक्षाः सन्ति?
.....।
अधोलिखिते संवादे रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु -
माता - पुत्रि! सरणिम् उभयतः किमपि वाहनं तु न आगच्छति।
पुत्री - मातः! ... उभयतः किमपि ...।
माता - पुत्रि! पश्य, पश्य! तत्र मोटरचालकः तीव्रगत्या आगच्छति।
पुत्री - आम् मातः! एकं वाहनं ...।
माता - तत्र एकः पुरुषः अपि मार्गं लङ्घयति। मोटरवाहनं ... निकषा एव आगतम् अस्ति।
पुत्री - आम् मातः! ...।
माता - हा! पुरुषस्तु पतितः। धिक् तम् ...।
पुत्री - अम्ब! किम् आवाम् ... उपसर्पाव?
माता - अथ किम्। आगच्छ ...।
पुत्री - मातः! पश्य बहवः जनाः तं पश्यन्ति।
माता - धिक् तान् ... न कोऽपि तम् उत्थापयति।
पुत्री - मातः! तस्य दण्डः अपि भग्नः?
माता - (तम् उत्थाप्य) हा पथिक! कथं ... विना गमिष्यसि? (निरीक्ष्य) भाग्येन नाधिकः आहतः।
पथिकः - किं करोमि? दैवं विना न कोऽपि सहायकः।
माता - अयि भोः! ... मा कुरु। आरुह एतां त्रिचक्रिकाम्। पुत्रि! आगच्छ। एनं ... उपवेशयाव, ... प्रति च नयाव।
पुत्री - मान्यवर! आरोह एतां ... । स्वगृहं प्रति मार्गं दर्शय।
पथिकः - धन्ये युवां यत् माम् अज्ञातमपि उपकुरुषः सत्यमेव उक्तम्-
अयं निजः परो वेति गणना लघुचेतसाम्।
उदारचरितानां तु वसुधैव कुटुम्बकम्॥
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ ख प्रथमा-द्वितीया-विभवितति-प्रयोगः प्रश्ना: [Pages 113 - 114]
अधोलिखितशब्दानां सम्बोधने रूपं लिखत -
यथा- माता हे मातः
- भगिनी ...
- पिता ...
- सरस्वती ...
- बालकाः ...
- मुनिः ...
- बालिका ...
- मनुः ...
- बालिकाः ...
- यमुना ...
- शिष्यः ...
- गुरुः ...
- शिष्यौ ...
- सौरभः ...
- पुत्राः ...
- भ्राता ...
- पुत्रः ...
- भगिनी ...
- शिष्ये ...
- नद्यः ...
- हरिः ...
(सम्बोधने एकवचने एव रूपं परिवर्तते। अन्यत्र प्रथमावत् एव भवति।)
अधोलिखितानि अव्ययानि समुचितविभक्तिसहितं वाक्येषु प्रयुञ्जीत-
प्रति
अधोलिखितानि अव्ययानि समुचितविभक्तिसहितं वाक्येषु प्रयुञ्जीत-
विना
अधोलिखितानि अव्ययानि समुचितविभक्तिसहितं वाक्येषु प्रयुञ्जीत-
उभयतः
अधोलिखितानि अव्ययानि समुचितविभक्तिसहितं वाक्येषु प्रयुञ्जीत-
परितः
अधोलिखितानि अव्ययानि समुचितविभक्तिसहितं वाक्येषु प्रयुञ्जीत-
धिक्
मञ्जूषायां प्रदत्तपदानां सहायतया रिक्तस्थानानि पूरयत -
| वृक्षम्, गृहम्, तान्, चमत्कारम्, अनुगच्छन्ति, उद्यानम्, बालकान्, त्वाम्, जनहितम्, अहितम्, ऐन्द्रजालिकम्, वंशीवादकम्, इच्छसि। |
बालकाः ..... परितः क्रीडन्ति। क्रीडामग्नाः ते ..... प्रति गन्तुं न उत्सुकाः। तत्र एकः ऐन्द्रजालिकः ..... प्रविशति। सः ..... दृष्ट्वा तान् आह्वयति, ..... च प्रशंसति, कथयति - आगच्छत ..... दर्शयामि इति। स वंशीं मधुरं वादयति। बालकाः ..... समया गच्छन्ति। वंशीवादकः अग्रे गच्छति। बालकाः तं .....। तदैव एकः शिक्षकः तत्र प्रविशति। सः तान् सर्वान् रक्षति, ..... च तिरस्करोति कथयति च धिक् .....। किं त्वम् एतान् अपहर्तुम् .....। सङ्गीतं तु ..... साधयति। एवम्, ..... मा कुरु।
Solutions for ख: प्रथमा-द्वितीया-विभवितति-प्रयोगः
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ chapter ख - प्रथमा-द्वितीया-विभवितति-प्रयोगः
Shaalaa.com has the CBSE Mathematics संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ CBSE solutions in a manner that help students grasp basic concepts better and faster. The detailed, step-by-step solutions will help you understand the concepts better and clarify any confusion. CBSE solutions for Mathematics संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ CBSE ख (प्रथमा-द्वितीया-विभवितति-प्रयोगः) include all questions with answers and detailed explanations. This will clear students' doubts about questions and improve their application skills while preparing for board exams.
Further, we at Shaalaa.com provide such solutions so students can prepare for written exams. CBSE textbook solutions can be a core help for self-study and provide excellent self-help guidance for students.
Concepts covered in संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ chapter ख प्रथमा-द्वितीया-विभवितति-प्रयोगः are .
Using CBSE संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ solutions प्रथमा-द्वितीया-विभवितति-प्रयोगः exercise by students is an easy way to prepare for the exams, as they involve solutions arranged chapter-wise and also page-wise. The questions involved in CBSE Solutions are essential questions that can be asked in the final exam. Maximum CBSE संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ students prefer CBSE Textbook Solutions to score more in exams.
Get the free view of Chapter ख, प्रथमा-द्वितीया-विभवितति-प्रयोगः संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ additional questions for Mathematics संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ CBSE, and you can use Shaalaa.com to keep it handy for your exam preparation.
