Advertisements
Chapters
*: उच्यारणस्थानानि
द्वितीयः अभ्यासः - सन्धय
क: स्वर-सन्धिः
ख: व्यञ्जन-सन्धिः
ग: विसर्ग-सन्धिः
तृतीयः अभ्यासः - शब्दरूपाणां प्रयोग
क: अजन्तशब्दाः
ख: हलन्तशब्दाः
ग: सर्वनाम
घ: सङ्ख्यावाचकशब्दाः
चतुर्थः अभ्यासः - धातुरूपाणां प्रयोग
क: लट्लकारः (वर्तमानकालः)
ख: लङ्लकारः (भूतकालः)
ग: लृट्लकारः (भविष्यत्कालः)
घ: लोट्लकारः (आदेशार्थे)
ङ: विधिलिङ्लकारः (सम्भावना)
पञ्चमः अभ्यासः - विभक्तीनां प्रयोगा
क: कारकपरिचयः
ख: प्रथमा-द्वितीया-विभवितति-प्रयोगः
ग: तृतीयाविभवितिप्रयोगः
घ: चतुर्थीविभक्तिप्रयोगः
ङ: पञ्चमीविभक्तिप्रयोगः
च: षष्ठीविभविततप्रयोगः
छ: सप्तमीविभक्तिप्रयोगः
ज: विहद्घावलोकनम्
षष्ठः अभ्यासः - प्रत्यय-प्रयोगः
क: क्तवा प्रत्ययः
ख: ल्यप् प्रत्ययः
ग: तुमुन् प्रत्ययः
घ: क्तवतु-क्त-प्रत्ययौ
▶ ङ: शत् प्रत्ययः
सप्तमः अभ्यासः
*: अव्ययानि
अष्टमः अभ्यासः
*: अपठितावबोधनम्
नवमः अभ्यासः - रचनात्मककार्यम्
क: पत्रलेखनम्
ख: चित्रवर्णनम्
ग: अनुच्छेदलेखनम्
घ: कथापूर्तिः
ङ: संवादलेखनम्
Advertisements
Solutions for Chapter ङ: शत् प्रत्ययः
Below listed, you can find solutions for Chapter ङ of CBSE CBSE for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९.
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ ङ शत् प्रत्ययः शतृ प्रत्यय [Pages 165 - 169]
अधोलिखितानि उदाहरणानि ध्यानेन पठत उदाहरणानुसारं च रिक्तस्थानानि पूरयत -
बालकः पठति।
पठन् बालकः
पुलिङ्गे
| यथा- | बालकः पठति। | = | पठन् बालकः। |
| छात्रः हसति। | = | ......। | |
| मृगः गच्छति। | = | ......। | |
| धावकः धावति। | = | ......। | |
| वानरः खादति। | = | ......। |
अधोलिखितानि उदाहरणानि ध्यानेन पठत उदाहरणानुसारं च रिक्तस्थानानि पूरयत -
बालिका लिखति।
लिखन्ती बालिका
स्त्रीलिङ्गे
| यथा- | बालिका लिखति। | = | लिखन्ती बालिका। |
| छात्रा हसति। | = | ......। | |
| मृगी गच्छति। | = | ......। | |
| धाविका धावति। | = | ......। | |
| वानरी खादति। | = | ......। |
अधोलिखितानि उदाहरणानि ध्यानेन पठत उदाहरणानुसारं च रिक्तस्थानानि पूरयत -
फलं पतति।
पतत् फलम्।
नपुंसकलिङ्गे
| यथा- | यानं गच्छति। | = | गच्छत् यानम्। |
| पुष्पं विकसति। | = | ......। | |
| जलं प्रवहति। | = | ......। | |
| पर्णं पतति। | = | ......। | |
| चक्रं भ्रमति। | = | ......। |
‘शतृ’ प्रत्यययुक्तस्य पदस्य प्रयोगः त्रिषु लिङ्गेषु भवति-
बालिका पत्रं लिखति, मातरं स्मरति। = ........
‘शतृ’ प्रत्यययुक्तस्य पदस्य प्रयोगः त्रिषु लिङ्गेषु भवति-
कलाकारः तबलावाद्यं वादयति।
श्रोतृभिः प्रशंस्यते।
‘शतृ’ प्रत्यययुक्तस्य पदस्य प्रयोगः त्रिषु लिङ्गेषु भवति-
पत्राणि पतन्ति।
वायुना नीयन्ते।
‘शतृ’ प्रत्यययुक्तस्य पदस्य प्रयोगः त्रिषु लिङ्गेषु भवति-
कपिः आरोहति।
इतस्ततः पश्यति।
‘शतृ’ प्रत्यययुक्तस्य पदस्य प्रयोगः त्रिषु लिङ्गेषु भवति-
अश्वौ धावतः।
अश्वौ न स्खलतः।
‘शतृ’ प्रत्यययुक्तस्य पदस्य प्रयोगः त्रिषु लिङ्गेषु भवति-
बालिके गच्छतः।
बालिके वार्तालापं कुरुतः।
‘शतृ’ प्रत्यययुक्तस्य पदस्य प्रयोगः त्रिषु लिङ्गेषु भवति-
मित्रे क्रीडतः।
मित्रे जलपानमपि न कुरुतः।
‘शतृ’ प्रत्यययुक्तस्य पदस्य प्रयोगः त्रिषु लिङ्गेषु भवति-
वानराः कूर्दन्ति। वानराः न पतन्ति।
‘शतृ’ प्रत्यययुक्तस्य पदस्य प्रयोगः त्रिषु लिङ्गेषु भवति-
नार्यः जलम् आनयन्ति। परं नार्यः वार्तालापं कुर्वन्ति।
‘शतृ’ प्रत्यययुक्तस्य पदस्य प्रयोगः त्रिषु लिङ्गेषु भवति-
पुष्पाणि विकसन्ति। पुष्पाणि कस्मै न रोचन्ते।
एषा नदी अस्ति। अस्याः वामतीरे वर्तिकानां मुखे विशेषणपदानां चिटिकाः सन्ति। दक्षिणतीरस्थवर्तिकानां मुखे च विशेष्यपदानां चिटिकाः सन्ति।
 |
प्रसीदन्तः |
| पूजयतः | |
| भक्षयन्ती | |
| उपसर्पन् | |
| आदिशते | |
| प्रणमन्त्यः |
| भूपतये |  |
| कन्याः | |
| शिशुः | |
| भक्तान् | |
| सज्जनाः | |
| मातामही |
विशेषण-विशेष्यपदानां सम्मेलनं कुरुत
प्रसीदन्तः सज्जनाः
- ......
- ......
- ......
- ......
- ......
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ ङ शत् प्रत्ययः अभ्यासः [Page 170]
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
नकुलेन बालसमीपम् उपसर्पन् ..... + ..... + ..... कृष्णसर्पः दृष्टः।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
गम् + शतृ ..... पिपीलको याति योजनानां शतान्यपि।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
मुनिः चिन्तयन् ..... + ..... तत्र एव उपाविशत्।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
तत्र कुत्रचित् पर्वतात् पत् + शतृ ..... जलबिन्दवः मधुरं सङ्गीतं जनयन्ति।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
विश्वबन्धुत्वम् उद् + घुष् + शतृ ..... भारतं भूतले भाति।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
विश्ववन्द्यैः चरित्रैः जगत् पावयत् ..... + .... भारतं भूतले भाति।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
विश्वमेकं कुटुम्बं सम् + आ + लोक् + शतृ ..... भारतं मे प्रियम्।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
नैकमार्गैः प्रभुं चैकम् आराधयत् ..... + ..... + .....।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
बालिका गै + शतृ ..... नृत्यति।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
बालौ शब्दरूपाणि स्मरन्तौ ..... + ..... लिखतः।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
वृद्धा आशीर्वादं दा + शतृ ..... आसीत्।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
वृद्धा आशीर्वादं दा + शतृ ..... आसीत्।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
ते युवकाः गीतानि श्रु + शतृ ..... नृत्यन्ति।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
ताः बालिकाः कार्यं कुर्वत्यः .... + .... वार्तालापं कुर्वन्ति।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
वाहनस्य चक्रे भ्रम् + शतृ ..... स्तः।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
वृक्षात् पतन्ति ..... + ..... फलानि बालाः खादन्ति।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
वटः उत्पन्नः अस् + शतृ ..... तिष्ठति।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
सप्तवर्षीयः सन् ..... + ..... छात्रः पञ्च विद्याः अधीतवान्।
अधोलिखितवाक्य पुल्लिङ्गस्य स्थाने स्त्रीलिङ्गे परिवर्तनं कृत्वा वाक्यानि लिखत-
विद्यालयं प्रविशन्तः छात्राः गुरुं नमन्ति।
अधोलिखितवाक्य पुल्लिङ्गस्य स्थाने स्त्रीलिङ्गे परिवर्तनं कृत्वा वाक्यानि लिखत-
पुष्पं जिघ्रन् युवकः हृष्यति।
अधोलिखितवाक्य पुल्लिङ्गस्य स्थाने स्त्रीलिङ्गे परिवर्तनं कृत्वा वाक्यानि लिखत-
अश्वम् आरोहन् जनः अपतत्।
अधोलिखितवाक्य पुल्लिङ्गस्य स्थाने स्त्रीलिङ्गे परिवर्तनं कृत्वा वाक्यानि लिखत-
रूप्यकाणि गणयन् धनिकः प्रसीदति।
अधोलिखितवाक्य पुल्लिङ्गस्य स्थाने स्त्रीलिङ्गे परिवर्तनं कृत्वा वाक्यानि लिखत-
कथां शृण्वन् श्रोता तूष्णीम् उपविशति।
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ ङ शत् प्रत्ययः मिश्रितप्रश्नाः [Pages 171 - 172]
कोष्ठकात् समुचितं रूपं विचित्य रिक्तस्थानानि पूरयत-
अहं भक्त्या ______ देव्याः वरं प्राप्स्यामि।
प्रसीदन्त्याः
प्रसीदन्तौ
भगवन्! ______ आपत्तिभ्यः पाहि माम्।
आगच्छद्म्यः
आगच्छन्तीभ्यः
______ छात्रायाः हस्तात् कलमम् अपतत्।
लिखन्त्याः
लिखतः
______ सिंहात् अहं भीतः।
गर्जतः
गर्जन्त्याः
त्वम् अपि ______ बालिकया सह क्रीड।
क्रीडन्त्या
क्रीडन्त्याः
______ अध्यापिकानां वासः छात्रावासे एव।
पाठयन्तीनाम्
पाठयताम्
रामदासः पुत्रस्य दिनचर्यां दृष्ट्वा चिन्तितोऽभवत्। पिता तस्य जीवने व्यवस्थितां दिनचर्याम् अपेक्षते। सः रात्रौ शयनपूर्वं तं बोधयति। ‘किं कुर्वन्’ इति ‘क’ स्तम्भे, ‘जीवनं यापयेत्’ इति ‘ख’ स्तम्भे लिखितम्। समुचितमेलनेन वाक्यानि रचयन्तु -
| ‘क’ (किं कुर्वन्) | ‘ख’ (जीवनं यापयेत्)। |
| 1. हसन् | (क) वाहनं न आरोहेत्। |
| 2. पठन् | (ख) जलं न पिबेत्। |
| 3. धावन् | (ग) जलोग्रवेगम् न अवगाहेत्। |
| 4. स्नातुमिच्छन् | (घ) उत्थाय अतिथिजनान् अभिवादयेत्। |
| 5. क्रीडन् | (ङ) भोजनं न खादेत्। |
| 6. सभायां तिष्ठन् | (च) मनः न अनुभ्रामयेत्। |
| 7. उपविशन् | (छ) नखान् न वादयेत्। |
यथा-सभायां तिष्ठन् नखान् न वादयेत्।
- ......।
- ......।
- ......।
- ......।
- ......।
- ......।
- ......।
अधोलिखित वाक्य रेखाङ्कितपदानि बहुवचने परिवर्तितानि कृत्वा लिखत-
फलं खादन् कपिः उत्कृदति।
अधोलिखित वाक्य रेखाङ्कितपदानि बहुवचने परिवर्तितानि कृत्वा लिखत-
मेघगर्जनं शृण्वन् मयूरः नृत्यति।
अधोलिखित वाक्य रेखाङ्कितपदानि बहुवचने परिवर्तितानि कृत्वा लिखत-
पाठं स्मरन्ती कन्या अलिखत्।
अधोलिखित वाक्य रेखाङ्कितपदानि बहुवचने परिवर्तितानि कृत्वा लिखत-
अध्यापयन् शिक्षकः श्यामपट्टे लिखति।
अधोलिखित वाक्य रेखाङ्कितपदानि बहुवचने परिवर्तितानि कृत्वा लिखत-
पाषाणं त्रोटयन् कर्मकरः स्वेदं परिमार्जयति।
Solutions for ङ: शत् प्रत्ययः
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ chapter ङ - शत् प्रत्ययः
Shaalaa.com has the CBSE Mathematics संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ CBSE solutions in a manner that help students grasp basic concepts better and faster. The detailed, step-by-step solutions will help you understand the concepts better and clarify any confusion. CBSE solutions for Mathematics संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ CBSE ङ (शत् प्रत्ययः) include all questions with answers and detailed explanations. This will clear students' doubts about questions and improve their application skills while preparing for board exams.
Further, we at Shaalaa.com provide such solutions so students can prepare for written exams. CBSE textbook solutions can be a core help for self-study and provide excellent self-help guidance for students.
Concepts covered in संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ chapter ङ शत् प्रत्ययः are .
Using CBSE संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ solutions शत् प्रत्ययः exercise by students is an easy way to prepare for the exams, as they involve solutions arranged chapter-wise and also page-wise. The questions involved in CBSE Solutions are essential questions that can be asked in the final exam. Maximum CBSE संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ students prefer CBSE Textbook Solutions to score more in exams.
Get the free view of Chapter ङ, शत् प्रत्ययः संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ additional questions for Mathematics संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ CBSE, and you can use Shaalaa.com to keep it handy for your exam preparation.
