Advertisements
Chapters
*: उच्यारणस्थानानि
द्वितीयः अभ्यासः - सन्धय
क: स्वर-सन्धिः
ख: व्यञ्जन-सन्धिः
ग: विसर्ग-सन्धिः
तृतीयः अभ्यासः - शब्दरूपाणां प्रयोग
क: अजन्तशब्दाः
ख: हलन्तशब्दाः
ग: सर्वनाम
घ: सङ्ख्यावाचकशब्दाः
चतुर्थः अभ्यासः - धातुरूपाणां प्रयोग
क: लट्लकारः (वर्तमानकालः)
ख: लङ्लकारः (भूतकालः)
▶ ग: लृट्लकारः (भविष्यत्कालः)
घ: लोट्लकारः (आदेशार्थे)
ङ: विधिलिङ्लकारः (सम्भावना)
पञ्चमः अभ्यासः - विभक्तीनां प्रयोगा
क: कारकपरिचयः
ख: प्रथमा-द्वितीया-विभवितति-प्रयोगः
ग: तृतीयाविभवितिप्रयोगः
घ: चतुर्थीविभक्तिप्रयोगः
ङ: पञ्चमीविभक्तिप्रयोगः
च: षष्ठीविभविततप्रयोगः
छ: सप्तमीविभक्तिप्रयोगः
ज: विहद्घावलोकनम्
षष्ठः अभ्यासः - प्रत्यय-प्रयोगः
क: क्तवा प्रत्ययः
ख: ल्यप् प्रत्ययः
ग: तुमुन् प्रत्ययः
घ: क्तवतु-क्त-प्रत्ययौ
ङ: शत् प्रत्ययः
सप्तमः अभ्यासः
*: अव्ययानि
अष्टमः अभ्यासः
*: अपठितावबोधनम्
नवमः अभ्यासः - रचनात्मककार्यम्
क: पत्रलेखनम्
ख: चित्रवर्णनम्
ग: अनुच्छेदलेखनम्
घ: कथापूर्तिः
ङ: संवादलेखनम्
Advertisements
Solutions for Chapter ग: लृट्लकारः (भविष्यत्कालः)
Below listed, you can find solutions for Chapter ग of CBSE CBSE for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९.
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ ग लृट्लकारः (भविष्यत्कालः) लृट्लकारः (भविष्यत्कालः) [Pages 97 - 98]
एतत् सम्भाषणं पठत -
| पुत्री | पितः! भवान् कथितवान् यत् यदि अहं कक्षायां प्रथमस्थानं लभे तर्हि भवान् मां पर्वतीयस्थानं नेष्यति। अधुना मां भवान् ग्रीष्मावकाशे कुत्र नेष्यति? |
| पिता | अहं हिमाचले मनाली-प्रदेशे नेष्यामि। |
| पुत्री | वयं कदा गमिष्यामः? |
| पिता | सोमवासरे वयम् अष्टवादने गृहतः प्रस्थानं करिष्यामः तदा नववादने रेलयानेन प्रचलिष्यामः। |
| पुत्री | मनाली-प्रदेशे वयं कुत्र निवत्स्यामः? |
| माता | वत्से! किमर्थं चिन्तयसि? तत्र बहवः यात्रिनिवासाः सन्ति। कुत्रापि स्थास्यामः। |
| पुत्री | वयं तत्र किं किं द्रक्ष्यामः? |
| पिता | मनाली-प्रदेशे बहूनि दर्शनीयानि स्थानानि सन्ति, किन्तु समयाभावात् वयं विशेष-रूपेण हिडिम्बा-मन्दिरम्, वसिष्ठकुण्डम्, रोहताङ्गदरम् एव द्रक्ष्यामः। |
| पुत्री | हिडिम्बामन्दिरस्य का विशेषता? |
| पिता | पुत्रि! हिडिम्बा कुल्लुप्रदेशस्य कुलदेवी। |
| पुत्रः | वसिष्ठकुण्डः कीदृशः? |
| पिता | पुत्र! एतत् प्राकृतिक-उष्ण-जलस्रोतः। तत्र निर्मिते कुण्डे यदि स्नानं करोषि तदा विश्रान्तः भविष्यसि निरामयः अपि वर्तिष्यसे। |
| पुत्रः | रोहताङ्गदरस्य का विशेषता? |
| पिता | वत्स! पूर्ण-हिमाच्छादितः अयं दरः। काष्ठनिर्मितशकटेन तत्र सञ्चरिष्यामः। |
| पुत्री | अहो! अस्माकम् इयं यात्रा तु अविस्मरणीया एव भविष्यति। |
हिडिम्बामन्दिरम्
वसिष्ठकुण्डः
रोहताङ्गदरः
◆ सम्भाषणे रेखाङ्कितानि क्रियापदानि चित्वा अधोलिखितस्तम्भेषु लिखत-
| क्रियापदम् | धातुः | पुरुषः | वचनम् |
| यथा-नेष्यति | नी | प्रथमः | एकवचनम् |
| ... | ... | ... | ... |
| ... | ... | ... | ... |
| ... | ... | ... | ... |
| ... | ... | ... | ... |
| ... | ... | ... | ... |
| ... | ... | ... | ... |
| ... | ... | ... | ... |
| ... | ... | ... | ... |
| ... | ... | ... | ... |
| ... | ... | ... | ... |
| ... | ... | ... | ... |
भवता/भवत्या श्वः करणीयानि कार्याणि दैनन्दिन्यां लिखितानि। तानि पूर्णवाक्येषु लृट्लकारे लिखत -
भिक्षुकेभ्यः वस्त्रदानम्।
भवता/भवत्या श्वः करणीयानि कार्याणि दैनन्दिन्यां लिखितानि। तानि पूर्णवाक्येषु लृट्लकारे लिखत -
चिकित्सालये वैद्यसमीपगमनम्।
भवता/भवत्या श्वः करणीयानि कार्याणि दैनन्दिन्यां लिखितानि। तानि पूर्णवाक्येषु लृट्लकारे लिखत -
मित्रस्य जन्मदिवसे तस्य गृहं प्रति गमनम्।
भवता/भवत्या श्वः करणीयानि कार्याणि दैनन्दिन्यां लिखितानि। तानि पूर्णवाक्येषु लृट्लकारे लिखत -
सायङ्काले आमलकरसपानम्।
भवता/भवत्या श्वः करणीयानि कार्याणि दैनन्दिन्यां लिखितानि। तानि पूर्णवाक्येषु लृट्लकारे लिखत -
रात्रौ शयनकाले ईश्वरस्मरणम्।
अत्र प्रथमपुरुषे प्रदत्तानां क्रियापदानां स्थाने मध्यमपुरुषस्य क्रियापदानि लिखत -
| धातुः | प्रथमपुरुषे | मध्यमपुरुषे | |
| यथा- | पा | पास्यति | पास्यसि |
| 1. | दृश् | द्रक्ष्यतः | ... |
| 2. | श्रु | श्रोष्यति | ... |
| 3. | प्रच्छ् | प्रक्ष्यन्ति | ... |
| 4. | लिख् | लेखिष्यतः | ... |
| 5. | त्यज् | त्यक्ष्यन्ति | ... |
| 6. | स्मृ | स्मरिष्यति | ... |
उत्तमपुरुषे प्रदत्तानां क्रियापदानां वचनपरिवर्तनं कुरुत-
| धातुः | एकवचने | द्विवचने | बहुवचने | |
| यथा- | गम् | गमिष्यामि | गमिष्यावः | गमिष्यामः |
| 1. | दा | दास्यामि | ... | ... |
| 2. | उत्+स्था | उत्थास्यामि | ... | ... |
| 3. | क्रीड् | क्रीडिष्यामि | ... | ... |
| 4. | पठ् | पठिष्यामि | ... | ... |
| 5. | कृ | करिष्यामि | ... | ... |
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ ग लृट्लकारः (भविष्यत्कालः) मिश्रितप्रश्ना: [Pages 98 - 99]
अधोलिखितानां क्रियापदानां कालपरिवर्तनं कृत्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
| कालपरिवर्तनम् | ||
| वर्तमाने | भूतकाले | भविष्यत्काले |
| पिबति | ....... | ....... |
अधोलिखितानां क्रियापदानां कालपरिवर्तनं कृत्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
| कालपरिवर्तनम् | ||
| वर्तमाने | भूतकाले | भविष्यत्काले |
| ....... | अपश्यत् | ....... |
अधोलिखितानां क्रियापदानां कालपरिवर्तनं कृत्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
| कालपरिवर्तनम् | ||
| वर्तमाने | भूतकाले | भविष्यत्काले |
| ....... | ....... | स्मरिष्यसि |
अधोलिखितानां क्रियापदानां कालपरिवर्तनं कृत्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
| कालपरिवर्तनम् | ||
| वर्तमाने | भूतकाले | भविष्यत्काले |
| लिखामि | ....... | ....... |
अधोलिखितानां क्रियापदानां कालपरिवर्तनं कृत्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
| कालपरिवर्तनम् | ||
| वर्तमाने | भूतकाले | भविष्यत्काले |
| ....... | ....... | गमिष्यामः |
अधोलिखितानां क्रियापदानां कालपरिवर्तनं कृत्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
| कालपरिवर्तनम् | ||
| वर्तमाने | भूतकाले | भविष्यत्काले |
| ....... | आनयतम् | ....... |
अधोलिखितानां क्रियापदानां कालपरिवर्तनं कृत्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
| कालपरिवर्तनम् | ||
| वर्तमाने | भूतकाले | भविष्यत्काले |
| वसावः | ....... | ....... |
अधोलिखितेभ्यः पद्येभ्यः क्रियापदानि चित्वा वर्तमानकालिकानि ‘क’ स्तम्भे, भविष्यत्कालिकानि च ‘ख’ स्तम्भे लिखत -
अनेन सदृशं दानं न भूतो न भविष्यति।
तस्मादन्नं विशेषेण दातुमिच्छन्ति मानवाः॥१॥
क्षमा शस्त्रं करे यस्य दुर्जनः किं करिष्यति।
अतृणे पतितो वह्निः स्वयमेवोपशाम्यति॥२॥
न कश्चिदपि जानाति किं कस्य श्वो भविष्यति।
अतः श्वः करणीयानि कुर्यादद्यैव बुद्धिमान्॥३॥
| क | ख |
| वर्तमानकाले | भविष्यत्काले |
| ...... | ...... |
| ...... | ...... |
| ...... | ...... |
Solutions for ग: लृट्लकारः (भविष्यत्कालः)
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ chapter ग - लृट्लकारः (भविष्यत्कालः)
Shaalaa.com has the CBSE Mathematics संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ CBSE solutions in a manner that help students grasp basic concepts better and faster. The detailed, step-by-step solutions will help you understand the concepts better and clarify any confusion. CBSE solutions for Mathematics संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ CBSE ग (लृट्लकारः (भविष्यत्कालः)) include all questions with answers and detailed explanations. This will clear students' doubts about questions and improve their application skills while preparing for board exams.
Further, we at Shaalaa.com provide such solutions so students can prepare for written exams. CBSE textbook solutions can be a core help for self-study and provide excellent self-help guidance for students.
Concepts covered in संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ chapter ग लृट्लकारः (भविष्यत्कालः) are .
Using CBSE संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ solutions लृट्लकारः (भविष्यत्कालः) exercise by students is an easy way to prepare for the exams, as they involve solutions arranged chapter-wise and also page-wise. The questions involved in CBSE Solutions are essential questions that can be asked in the final exam. Maximum CBSE संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ students prefer CBSE Textbook Solutions to score more in exams.
Get the free view of Chapter ग, लृट्लकारः (भविष्यत्कालः) संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ additional questions for Mathematics संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ CBSE, and you can use Shaalaa.com to keep it handy for your exam preparation.
