Advertisements
Chapters
*: उच्यारणस्थानानि
द्वितीयः अभ्यासः - सन्धय
क: स्वर-सन्धिः
ख: व्यञ्जन-सन्धिः
ग: विसर्ग-सन्धिः
तृतीयः अभ्यासः - शब्दरूपाणां प्रयोग
क: अजन्तशब्दाः
ख: हलन्तशब्दाः
▶ ग: सर्वनाम
घ: सङ्ख्यावाचकशब्दाः
चतुर्थः अभ्यासः - धातुरूपाणां प्रयोग
क: लट्लकारः (वर्तमानकालः)
ख: लङ्लकारः (भूतकालः)
ग: लृट्लकारः (भविष्यत्कालः)
घ: लोट्लकारः (आदेशार्थे)
ङ: विधिलिङ्लकारः (सम्भावना)
पञ्चमः अभ्यासः - विभक्तीनां प्रयोगा
क: कारकपरिचयः
ख: प्रथमा-द्वितीया-विभवितति-प्रयोगः
ग: तृतीयाविभवितिप्रयोगः
घ: चतुर्थीविभक्तिप्रयोगः
ङ: पञ्चमीविभक्तिप्रयोगः
च: षष्ठीविभविततप्रयोगः
छ: सप्तमीविभक्तिप्रयोगः
ज: विहद्घावलोकनम्
षष्ठः अभ्यासः - प्रत्यय-प्रयोगः
क: क्तवा प्रत्ययः
ख: ल्यप् प्रत्ययः
ग: तुमुन् प्रत्ययः
घ: क्तवतु-क्त-प्रत्ययौ
ङ: शत् प्रत्ययः
सप्तमः अभ्यासः
*: अव्ययानि
अष्टमः अभ्यासः
*: अपठितावबोधनम्
नवमः अभ्यासः - रचनात्मककार्यम्
क: पत्रलेखनम्
ख: चित्रवर्णनम्
ग: अनुच्छेदलेखनम्
घ: कथापूर्तिः
ङ: संवादलेखनम्
Advertisements
Solutions for Chapter ग: सर्वनाम
Below listed, you can find solutions for Chapter ग of CBSE CBSE for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९.
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ ग सर्वनाम सर्वनामशब्दाः [Pages 70 - 71]
अधः दत्तानि चित्राणि दृष्ट्वा वाक्यानि पूरयन्तु-
(बालकः) पठति।
किं बालकः .....?
आम्, .....।
अधः दत्तानि चित्राणि दृष्ट्वा वाक्यानि पूरयन्तु-
(बालकौ) पठतः।
किं तौ .....?
न, .....।
अधः दत्तानि चित्राणि दृष्ट्वा वाक्यानि पूरयन्तु-
(बालकाः) क्रीडन्ति।
किं ते ...?
आम्, ...।
अधः दत्तानि चित्राणि दृष्ट्वा वाक्यानि पूरयन्तु-
(बालिका) पठति।
किं सा ...?
आम्, ...।
अधः दत्तानि चित्राणि दृष्ट्वा वाक्यानि पूरयन्तु-
(बालिके) हसतः।
किं ते ...?
आम्, ...।
अधः दत्तानि चित्राणि दृष्ट्वा वाक्यानि पूरयन्तु-
(बालिकाः) नृत्यन्ति।
किं ताः ...?
आम्, ...।
अधः दत्तानि चित्राणि दृष्ट्वा वाक्यानि पूरयन्तु-
(पुस्तकम्) अस्ति।
किं तत् फलम् अस्ति?
नहि, ... तु फलं नास्ति, ... तु ... अस्ति।
अधः दत्तानि चित्राणि दृष्ट्वा वाक्यानि पूरयन्तु-
ते (पुस्तके) स्तः।
किं ते आम्रे स्तः?
नहि ...।
अधः दत्तानि चित्राणि दृष्ट्वा वाक्यानि पूरयन्तु-
तानि (पुष्पाणि) सन्ति।
किं तानि आम्राणि सन्ति?
नहि, .....।
संज्ञापदानां स्थाने सर्वनामपदानि लिखन्तु।
रमेशः नाटकं पश्यति। = ..... नाटकं पश्यति।
संज्ञापदानां स्थाने सर्वनामपदानि लिखन्तु।
बालकाः धावन्ति। = ..... धावन्ति।
संज्ञापदानां स्थाने सर्वनामपदानि लिखन्तु।
बालिकाः नमन्ति। = ..... नमन्ति।
संज्ञापदानां स्थाने सर्वनामपदानि लिखन्तु।
सौम्या हसति। = ..... हसति।
संज्ञापदानां स्थाने सर्वनामपदानि लिखन्तु।
उद्याने पुष्पाणि सन्ति। = उद्याने ..... अहं पश्यामि।
संज्ञापदानां स्थाने सर्वनामपदानि लिखन्तु।
सुन्दरम् उद्यानम् अस्ति। = ..... तडागस्य समीपे अस्ति।
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ ग सर्वनाम यद्-तद् सर्वनामशब्दयोः प्रयोगः [Pages 71 - 72]
अधोलिखितेषु वाक्येषु ‘यद्-तद्’ शब्दयोः उचितरूपैः रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु -
अत्र ______ अग्रे अग्रे गच्छति ______ अशोकः।
अधोलिखितेषु वाक्येषु ‘यद्-तद्’ शब्दयोः उचितरूपैः रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु -
तत्र ______ पितरौ नमति ______ कामना।
अधोलिखितेषु वाक्येषु ‘यद्-तद्’ शब्दयोः उचितरूपैः रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु -
______ छात्राः परिश्रमेण पठन्ति ______ सफलतां प्राप्नुवन्ति।
अधोलिखितेषु वाक्येषु ‘यद्-तद्’ शब्दयोः उचितरूपैः रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु -
______ किमपि लक्ष्यं न भवति ______ जीवनं व्यर्थम्।
अधोलिखितेषु वाक्येषु ‘यद्-तद्’ शब्दयोः उचितरूपैः रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु -
______ विद्या, दानं, ज्ञानं, शीलं किमपि न भवति ______ पृथिव्यां भाररूपाः भवन्ति।
अधोलिखितेषु वाक्येषु ‘यद्-तद्’ शब्दयोः उचितरूपैः रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु -
______ गृहे अतिथीनां सत्कारः भवति ______ गृहे देवाः निवसन्ति।
अधोलिखितेषु वाक्येषु ‘यद्-तद्’ शब्दयोः उचितरूपैः रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु -
______ जनं सज्जनाः परित्यजन्ति ______ जनं धिक्।
अधोलिखितेषु वाक्येषु ‘यद्-तद्’ शब्दयोः उचितरूपैः रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु -
______ सह त्वं विद्यालयं गच्छसि ______ कः?
अधोलिखितेषु वाक्येषु ‘यद्-तद्’ शब्दयोः उचितरूपैः रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु -
______ धावनक्रीडायां सर्वोत्तमः ______ पुरस्कारः दीयते।
अधोलिखितेषु वाक्येषु ‘यद्-तद्’ शब्दयोः उचितरूपैः रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु -
______ वृक्षे कोकिलः कूजति ______ आम्रस्य वृक्षः।
अधोलिखितेषु वाक्येषु ‘यद्-तद्’ शब्दयोः उचितरूपैः रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु -
______ उपकारं कुर्वन्ति ______ नराः धन्याः।
अधोलिखितेषु वाक्येषु ‘यद्-तद्’ शब्दयोः उचितरूपैः रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु -
______ पुस्तकानि नवमकक्षायाः सन्ति ______ सर्वाणि मया पठितानि।
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ ग सर्वनाम “इदम्” सर्वनाम्नः प्रयोगः [Pages 73 - 76]
अत्र चित्रं वीक्ष्य रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु।
अयं कपोतः।
किम् इदानीम् अयम् उत्पत्ति?
नहि, अयं भूमौ ______।
अत्र चित्रं वीक्ष्य रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु।
इमौ शुकौ।
किम् इमौ पञ्जरे स्तः?
न, इमौ ______।
अत्र चित्रं वीक्ष्य रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु।
इमे मयूराः।
किम् इमे नृत्यन्ति?
आम्! ______।
अत्र चित्रं वीक्ष्य रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु।
इयं महिला।
किम् इयं लिखति?
न, ______।
अत्र चित्रं वीक्ष्य रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु।
इमे बालिके।
किम् इमे वार्तालापं कुरुतः?
आम्! ______।
अत्र चित्रं वीक्ष्य रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु।
इमाः नार्यः।
किम् इमाः पचन्ति?
आम्! ______।
अत्र चित्रं वीक्ष्य रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु।
इदं गृहम्।
किम् इदं कुटीरम्?
नहि! ______ तु भवनम्।
अत्र चित्रं वीक्ष्य रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु।
इमे पुष्पे।
किम् इमे लतायाम् स्थिते?
नैव! इमे ______।
अत्र चित्रं वीक्ष्य रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु।
इमानि आम्राणि।
किम् इमानि वृक्षे संलग्नानि?
आम्! ______।
अधोलिखित वाक्य 'इदम्' शब्दस्य उचितरूपेण रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु। रूपाणि समक्षं मञ्जूषायां दत्तानि सन्ति -
______ देवदत्तः। सः गणिते अतीव कुशलः।
| इमे, अनेन, अयम्, इयम्, अस्याः, इमानि, अस्मिन्, अस्यै |
अधोलिखित वाक्य 'इदम्' शब्दस्य उचितरूपेण रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु। रूपाणि समक्षं मञ्जूषायां दत्तानि सन्ति -
______ आम्रवृक्षाः।
| इमे, अनेन, अयम्, इयम्, अस्याः, इमानि, अस्मिन्, अस्यै |
अधोलिखित वाक्य 'इदम्' शब्दस्य उचितरूपेण रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु। रूपाणि समक्षं मञ्जूषायां दत्तानि सन्ति -
______ कमलानि तडागेषु विकसन्ति।
| इमे, अनेन, अयम्, इयम्, अस्याः, इमानि, अस्मिन्, अस्यै |
अधोलिखित वाक्य 'इदम्' शब्दस्य उचितरूपेण रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु। रूपाणि समक्षं मञ्जूषायां दत्तानि सन्ति -
अशोकः विद्यालयं गच्छति। ______ सह रमा अपि गच्छति।
| इमे, अनेन, अयम्, इयम्, अस्याः, इमानि, अस्मिन्, अस्यै |
अधोलिखित वाक्य 'इदम्' शब्दस्य उचितरूपेण रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु। रूपाणि समक्षं मञ्जूषायां दत्तानि सन्ति -
गीता अद्य वीरतापुरस्कारं प्राप्स्यति। ______ पुरस्कारं तु मुख्यमन्त्री दास्यति।
| इमे, अनेन, अयम्, इयम्, अस्याः, इमानि, अस्मिन्, अस्यै |
अधोलिखित वाक्य 'इदम्' शब्दस्य उचितरूपेण रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु। रूपाणि समक्षं मञ्जूषायां दत्तानि सन्ति -
______ जन्मोत्सवे बहवः जनाः सम्मिलिताः।
| इमे, अनेन, अयम्, इयम्, अस्याः, इमानि, अस्मिन्, अस्यै |
अधोलिखित वाक्य 'इदम्' शब्दस्य उचितरूपेण रिक्तस्थानपूर्तिं कुर्वन्तु। रूपाणि समक्षं मञ्जूषायां दत्तानि सन्ति -
______ बालिका अयोध्यातः समागता। ______ नाम मीनाक्षी अस्ति।
| इमे, अनेन, अयम्, इयम्, अस्याः, इमानि, अस्मिन्, अस्यै |
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ ग सर्वनाम युष्मद्-अस्मद्-प्रयोगः [Pages 77 - 78]
युष्मद्-अस्मद्-शब्दयोः रूपाणि सन्ति। तेषां पदानाम् अत्र बहुवचनरूपाणि लिखन्तु -
| पदानि | बहुवचनरूपाणि | |
| यथा | अहम् | वयम् |
| 1. | त्वम् | ... |
| 2. | त्वाम् | ... |
| 3. | माम् | ... |
| 4. | त्वया | ... |
| 5. | मह्यम् | ... |
| 6. | तव | ... |
| 7. | मम | ... |
अधोलिखितसंवादं “युष्मद्-अस्मद्” शब्दरूपैः पूरयन्तु -
| (दिनकरः ग्रीष्मावकाशे स्वमातुलस्य गृहं गच्छति। तत्र मातुलस्य पुत्री निवेदिता अपि अस्ति। तदा दिनकर-निवेदितयोः मध्ये संवादः प्रचलति।) | |
| दिनकरः | अयि भगिनि! अधुना कस्यां कक्षायां पठसि? |
| निवेदिता | दिनकर! अहं तु दशमकक्षायां पठामि। किं ..... अष्टमकक्षा उत्तीर्णा? |
| दिनकरः | आम् भगिनि! ..... अष्टमकक्षा प्रथमश्रेण्या उत्तीर्णा। सम्प्रति नवमकक्षायां पठामि। |
| निवेदिता | साधु साधु! वर्धापनं वर्धापनम्। तर्हि ..... किं दत्तवान् पिता। |
| दिनकरः | पिता तु ..... सङ्गणकं क्रीत्वा दत्तवान्। |
| निवेदिता | अहो सुन्दरं पारितोषिकम्। अनुज! ..... विशिष्टः गुणः कः? |
| दिनकरः | भगिनि, ..... आत्मविश्वासः एव विशिष्टः गुणः अस्ति। |
| निवेदिता | शोभनम्। अधुना माता ..... च भोजनाय आह्वयति। |
| दिनकरः | अस्तु, चलावः। |
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ ग सर्वनाम अभ्यासः [Pages 78 - 79]
उचितविकल्पेन रिक्तस्थानानि पूरयत
______ भार्या स्नातुं गता आसीत्।
माधवः
माधवम्
माधवस्य
माधवाय
______ फलोद्गमैः नम्राः भवन्ति।
तरवः
तरुम्
तरवे
तरोः
स्वचक्षुषा स्वदेशस्य ______ द्रष्टुं न शक्नोमि।
दुर्दशा
दुर्दशाम्
दुर्दशया
दुर्दशायाः
______ नाम सुदर्शनः आसीत्।
भूपतिः
भूपतये
भूपतेः
भूपतिम्
किं त्वं ______ इह प्रेषितः?
पतिव्रता
पतिव्रतया
पतिव्रतायाः
पतिव्रतायाम्
उचितविकल्पं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
______ तां कोपदृष्ट्या दृष्टवान्।
मुनिम
मुनेः
मुनिः
उचितविकल्पं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
______! न्यग्रोधफलम् आहर।
श्वेतकेतुः
श्वेतकेतो
श्वेतकेतोः
उचितविकल्पं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
______ वदान्यगुरवे तरवे नमोऽस्तु।
सः
तस्मै
तस्मात्
उचितविकल्पं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
______! अलं चिन्तया।
जननि
जननी
जनन्याम्
उचितविकल्पं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
पश्यतु एव ______। तन्तुसंयोजने व्यग्रोऽहं कथं काव्यं कुर्याम्?
भवत्
भवन्तः
भवान्
प्रदत्तशब्दे उचितां विभक्तिं योजयित्वा रिक्तस्थानपूर्तिं कुरुत-
अहं ______ (तन्तुसंयोजन) व्यग्रः अस्मि।
प्रदत्तशब्दे उचितां विभक्तिं योजयित्वा रिक्तस्थानपूर्तिं कुरुत-
______ (पर्वत) जलबिन्दवः पतन्तः सङ्गीतं जनयन्ति।
प्रदत्तशब्दे उचितां विभक्तिं योजयित्वा रिक्तस्थानपूर्तिं कुरुत-
______ (अस्मद्) जीवनदृष्टेः अनुरूपमेव विज्ञानं सर्वहिताय भवेत्।
प्रदत्तशब्दे उचितां विभक्तिं योजयित्वा रिक्तस्थानपूर्तिं कुरुत-
पण्डितलक्ष्मीधरः मम ______ (राजभवन) वासयितव्यः।
प्रदत्तशब्दे उचितां विभक्तिं योजयित्वा रिक्तस्थानपूर्तिं कुरुत-
एषु एकं ______ (बीज) भिन्धि।
Solutions for ग: सर्वनाम
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ chapter ग - सर्वनाम
Shaalaa.com has the CBSE Mathematics संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ CBSE solutions in a manner that help students grasp basic concepts better and faster. The detailed, step-by-step solutions will help you understand the concepts better and clarify any confusion. CBSE solutions for Mathematics संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ CBSE ग (सर्वनाम) include all questions with answers and detailed explanations. This will clear students' doubts about questions and improve their application skills while preparing for board exams.
Further, we at Shaalaa.com provide such solutions so students can prepare for written exams. CBSE textbook solutions can be a core help for self-study and provide excellent self-help guidance for students.
Concepts covered in संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ chapter ग सर्वनाम are .
Using CBSE संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ solutions सर्वनाम exercise by students is an easy way to prepare for the exams, as they involve solutions arranged chapter-wise and also page-wise. The questions involved in CBSE Solutions are essential questions that can be asked in the final exam. Maximum CBSE संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ students prefer CBSE Textbook Solutions to score more in exams.
Get the free view of Chapter ग, सर्वनाम संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ additional questions for Mathematics संस्कृत मणिका प्रथमो भाग इयत्ता ९ CBSE, and you can use Shaalaa.com to keep it handy for your exam preparation.
