Advertisements
Advertisements
प्रश्न
O केंद्र व त्रिज्या 3 सेमी त्रिज्येच्या वर्तुळात वर्तुळाबाहेरील P बिंदूतून 4 सेमी लांबीचा रेख PA हा स्पर्शिकाखंड काढा.
Advertisements
उत्तर

कच्ची आकृती
आकृतीत दर्शवल्याप्रमाणे,
केंद्र O व त्रिज्या 3 सेमी असलेल्या वर्तुळाची PA ही स्पर्शिका आहे.
∴ OA ⊥ AP ….....[स्पर्शिका-त्रिज्या प्रमेय]
∴ ΔOAP मध्ये, ∠A = 90°
∴ OP2 = OA2 + AP2 ..............[पायथागोरसचे प्रमेय]
∴ = 32 + 42
∴ = 9 + 16
∴ = 25
∴ OP = 5 सेमी
∴ आपण वर्तुळाबाहेर P हा बिंदू अशाप्रकारे घेऊ, की OP = 5 सेमी आणि P वरून स्पर्शिका काढू.

रचनेच्या पायऱ्या:
- 3 सेमी त्रिज्येचे एक वर्तुळ काढा.
- बिंदू P असा घ्या, की OP = 5 सेमी
- रेख OP ला R बिंदूवर छेदणारा लंबदुभाजक काढा.
- केंद्र R व त्रिज्या OR घेऊन, वर्तुळाला बिंदू A वर छेदणारा कंस काढा.
- रेख AP काढा. रेख AP ही अपेक्षित स्पर्शिका आहे.
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
2.7 सेमी त्रिज्या असलेले वर्तुळ काढा. या वर्तुळाला त्यावरील बिंदूतून स्पर्शिका काढा.
वर्तुळावरील दिलेल्या बिंदूतून वर्तुळाला काढता येणाऱ्या स्पर्शिकांची संख्या ______ असते.
पुढील उपप्रश्नासाठी चार पर्यायी उत्तरे दिली आहेत. त्यांपैकी अचूक पर्याय निवडून त्यांचे वर्णाक्षर लिहा.
वर्तुळावरील बिंदूतून वर्तुळाला ______ स्पर्शिका काढता येतील.
त्रिज्या 3 सेमी असलेल्या वर्तुळास त्यावरील P या बिंदूतून स्पर्शिका काढा.
O केंद्र व त्रिज्या 3.5 सेमी असलेल्या वर्तुळाला त्यावरील P बिंदूतून स्पर्शिका काढा.
रेख AB 6 सेमी व्यास असलेले वर्तुळ काढा. व्यासाच्या अंत्यबिंदूतून वर्तुळाला स्पर्शिका काढा.
4 सेमी व 6 सेमी त्रिज्या असलेली व O केंद्र असलेली समकेंद्री वर्तुळे काढा. मोठ्या वर्तुळावरील कोणत्याही एका बिंदूतून लहान वर्तुळाला स्पर्शिका काढा. स्पर्शिकाखंडांची लांबी लिहा.
4 सेमी त्रिज्या असलेल्या वर्तुळाला वर्तुळाच्या बाहेरील बिंदूतून दोन स्पर्शिका अशा काढा, की त्या स्पर्शिकांमधील कोन 60° असेल.
AB = 6 सेमी, ∠BAQ = 50°. A व B मधून जाणारे वर्तुळ असे काढा, की AQ ही वर्तुळाची स्पर्शिका असेल.
O केंद्र व त्रिज्या 2.8 सेमी असलेल्या वर्तुळाला P या बाह्य बिंदूतून वर्तुळाला PA व PB या स्पर्शिका अशा काढा, की ∠APB = 70°
