हिंदी

∫ 1 5 + 7 Cos X + Sin X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{5 + 7 \cos x + \sin x} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I }= \int \frac{1}{5 + 7 \cos x + \sin x} \text{ dx }\]
\[\text{ Putting cos x } = \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} \text{ and  sin x }= \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}\]
\[ \Rightarrow I = \int \frac{1}{5 + 7 \left( \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} \right) + \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]
\[ = \int \frac{\sec^2 \left( \frac{x}{2} \right)}{5\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right) + 7 - 7 \tan^2 \frac{x}{2} + 2 \tan \left( \frac{x}{2} \right)}dx\]
\[ = \int \frac{\sec^2 \left( \frac{x}{2} \right)}{- 2 \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right) + 2 \tan \left( \frac{x}{2} \right) + 12}dx\]
\[\text{ Let tan }\left( \frac{x}{2} \right) = t\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \text{ sec}^2 \left( \frac{x}{2} \right)dx = dt\]
\[ \Rightarrow \text{ sec}^2 \left( \frac{x}{2} \right)dx = 2dt\]
 `therefore I =∫   {2    dt}/{- 2 t^2 + 2t + 12} `
\[ = \int \frac{dt}{- t^2 + t + 6}\]
\[ = \int \frac{- dt}{t^2 - t - 6}\]
\[ = \int \frac{- dt}{t^2 - t + \left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( \frac{1}{2} \right)^2 - 6}\]
\[ = \int \frac{- dt}{\left( t - \frac{1}{2} \right)^2 - \frac{1}{4} - 6}\]
\[ = \int \frac{- dt}{\left( t - \frac{1}{2} \right)^2 - \left( \frac{5}{2} \right)^2}\]
\[ = \int \frac{dt}{\left( \frac{5}{2} \right)^2 - \left( t - \frac{1}{2} \right)^2}\]
\[ = \frac{1}{2 \times \frac{5}{2}}\text{ log }\left| \frac{\frac{5}{2} + t - \frac{1}{2}}{\frac{5}{2} - t + \frac{1}{2}} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{5}\text{ log }\left| \frac{2 + t}{3 - t} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{5}\text{ log } \left| \frac{2 + \tan \frac{x}{2}}{3 - \tan \frac{x}{2}} \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.23 [पृष्ठ ११७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.23 | Q 15 | पृष्ठ ११७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{5 \cos^3 x + 6 \sin^3 x}{2 \sin^2 x \cos^2 x} dx\]

 
\[\int\frac{\cos x}{1 - \cos x} \text{dx }or \int\frac{\cot x}{\text{cosec         } {x }- \cot x} dx\]

\[\int\frac{1}{2 - 3x} + \frac{1}{\sqrt{3x - 2}} dx\]

\[\int \sin^2 \frac{x}{2} dx\]

` ∫    cos  mx  cos  nx  dx `

 


\[\int\frac{\text{sin} \left( x - \alpha \right)}{\text{sin }\left( x + \alpha \right)} dx\]

\[\int\frac{e^{3x}}{e^{3x} + 1} dx\]

\[\int\left\{ 1 + \tan x \tan \left( x + \theta \right) \right\} dx\]

\[\int x^2 e^{x^3} \cos \left( e^{x^3} \right) dx\]

\[\  ∫    x   \text{ e}^{x^2} dx\]

\[\int\frac{x^5}{\sqrt{1 + x^3}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + x} \text{ dx }\]

` ∫    \sqrt{tan x}     sec^4  x   dx `


\[\int \sin^5 x \cos x \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3 x^2 + 5x + 7}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{4 + \sin^2 x}} dx\]

\[\int\frac{a x^3 + bx}{x^4 + c^2} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{8 + x - x^2}} dx\]


\[\int\frac{1}{1 + 3 \sin^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( \sin x - 2 \cos x \right)\left( 2 \sin x + \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int\frac{4 \sin x + 5 \cos x}{5 \sin x + 4 \cos x} \text{ dx }\]

\[\int x\left( \frac{\sec 2x - 1}{\sec 2x + 1} \right) dx\]

\[\int\sqrt{x^2 - 2x} \text{ dx}\]

\[\int\left( x - 2 \right) \sqrt{2 x^2 - 6x + 5} \text{  dx }\]

\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 + x + 1} \text{  dx }\]

\[\int\left( 2x + 3 \right) \sqrt{x^2 + 4x + 3} \text{  dx }\]

\[\int\frac{5x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 - 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{5 x^2 + 20x + 6}{x^3 + 2 x^2 + x} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} dx\]

\[\int e^x \left( \frac{1 - \sin x}{1 - \cos x} \right) dx\]

\[\int\frac{x + 2}{\left( x + 1 \right)^3} \text{ dx }\]


\[\int \sin^5 x\ dx\]

\[\int\frac{1}{\sin^4 x + \cos^4 x} \text{ dx}\]


\[\int\frac{1}{2 + \cos x} \text{ dx }\]


\[\int\frac{6x + 5}{\sqrt{6 + x - 2 x^2}} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{x^2 - a^2} \text{ dx}\]

\[\int x\sqrt{1 + x - x^2}\text{  dx }\]

\[\int \sin^3  \left( 2x + 1 \right)  \text{dx}\]


\[\int\frac{x + 3}{\left( x + 4 \right)^2} e^x dx =\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×