हिंदी

∫ 1 5 + 7 Cos X + Sin X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{5 + 7 \cos x + \sin x} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I }= \int \frac{1}{5 + 7 \cos x + \sin x} \text{ dx }\]
\[\text{ Putting cos x } = \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} \text{ and  sin x }= \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}\]
\[ \Rightarrow I = \int \frac{1}{5 + 7 \left( \frac{1 - \tan^2 \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}} \right) + \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]
\[ = \int \frac{\sec^2 \left( \frac{x}{2} \right)}{5\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right) + 7 - 7 \tan^2 \frac{x}{2} + 2 \tan \left( \frac{x}{2} \right)}dx\]
\[ = \int \frac{\sec^2 \left( \frac{x}{2} \right)}{- 2 \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right) + 2 \tan \left( \frac{x}{2} \right) + 12}dx\]
\[\text{ Let tan }\left( \frac{x}{2} \right) = t\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \text{ sec}^2 \left( \frac{x}{2} \right)dx = dt\]
\[ \Rightarrow \text{ sec}^2 \left( \frac{x}{2} \right)dx = 2dt\]
 `therefore I =∫   {2    dt}/{- 2 t^2 + 2t + 12} `
\[ = \int \frac{dt}{- t^2 + t + 6}\]
\[ = \int \frac{- dt}{t^2 - t - 6}\]
\[ = \int \frac{- dt}{t^2 - t + \left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( \frac{1}{2} \right)^2 - 6}\]
\[ = \int \frac{- dt}{\left( t - \frac{1}{2} \right)^2 - \frac{1}{4} - 6}\]
\[ = \int \frac{- dt}{\left( t - \frac{1}{2} \right)^2 - \left( \frac{5}{2} \right)^2}\]
\[ = \int \frac{dt}{\left( \frac{5}{2} \right)^2 - \left( t - \frac{1}{2} \right)^2}\]
\[ = \frac{1}{2 \times \frac{5}{2}}\text{ log }\left| \frac{\frac{5}{2} + t - \frac{1}{2}}{\frac{5}{2} - t + \frac{1}{2}} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{5}\text{ log }\left| \frac{2 + t}{3 - t} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{5}\text{ log } \left| \frac{2 + \tan \frac{x}{2}}{3 - \tan \frac{x}{2}} \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.23 [पृष्ठ ११७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.23 | Q 15 | पृष्ठ ११७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{2 x^4 + 7 x^3 + 6 x^2}{x^2 + 2x} dx\]

\[\int\left( \sec^2  x + {cosec}^2  x \right)  dx\]

\[\int\frac{\cos x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x + 1} + \sqrt{x}} dx\]

\[\int \tan^{3/2} x \sec^2 \text{x dx}\]

\[\int\frac{1}{1 + \sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{\cos x - \sin x}{1 + \sin 2x} dx\]

\[\int\frac{e^\sqrt{x} \cos \left( e^\sqrt{x} \right)}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{\left( \sin^{- 1} x \right)^3}{\sqrt{1 - x^2}} dx\]

 


\[\int\sqrt {e^x- 1}  \text{dx}\] 

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{3x + 4}} dx\]

` ∫   tan   x   sec^4  x   dx  `


\[\int \cos^5 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{dx}{e^x + e^{- x}}\]

\[\int\frac{x}{x^4 + 2 x^2 + 3} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{5 - 4x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{\left( 3 \sin x - 2 \right) \cos x}{5 - \cos^2 x - 4 \sin x} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6}\text{  dx }\]

\[\int e^\sqrt{x} \text{ dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} dx\]

\[\int e^x \frac{\left( 1 - x \right)^2}{\left( 1 + x^2 \right)^2} \text{ dx }\]

\[\int x\sqrt{x^4 + 1} \text{ dx}\]

Evaluate the following integral:

\[\int\frac{x^2}{1 - x^4}dx\]

Write the anti-derivative of  \[\left( 3\sqrt{x} + \frac{1}{\sqrt{x}} \right) .\]


\[\int e^x \left( 1 - \cot x + \cot^2 x \right) dx =\]

\[\int e^x \left( \frac{1 - \sin x}{1 - \cos x} \right) dx\]

The primitive of the function \[f\left( x \right) = \left( 1 - \frac{1}{x^2} \right) a^{x + \frac{1}{x}} , a > 0\text{ is}\]


\[\int\sqrt{\frac{x}{1 - x}} dx\]  is equal to


\[\int\frac{1}{\text{ cos }\left( x - a \right) \text{ cos }\left( x - b \right)} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sin^4 x + \cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x^2 + a^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 x^2 + 4x + 5} dx\]

\[\int\frac{1}{4 \sin^2 x + 4 \sin x \cos x + 5 \cos^2 x} \text{ dx }\]


\[\int \sec^6 x\ dx\]

\[\int \tan^3 x\ \sec^4 x\ dx\]

\[\int x\sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} \text{  dx}\]

\[\int e^x \frac{\left( 1 - x \right)^2}{\left( 1 + x^2 \right)^2} \text{ dx }\]

\[\int \sin^3  \left( 2x + 1 \right)  \text{dx}\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×