हिंदी

∫ 1 ( Sin X − 2 Cos X ) ( 2 Sin X + Cos X ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{\left( \sin x - 2 \cos x \right)\left( 2 \sin x + \cos x \right)} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int \frac{1}{\left( \sin x - 2 \cos x \right) \left( 2 \sin x + \cos x \right)}dx\]
\[\text{Dividing numerator and denominator by} \cos^2 x\]
\[ \Rightarrow I = \int \frac{\sec^2 x}{\left( \frac{\sin x - 2 \cos x}{\cos x} \right) \times \left( \frac{2 \sin x + \cos x}{\cos x} \right)}dx\]
\[ = \int \frac{\sec^2 x}{\left( \tan x - 2 \right) \left( 2 \tan x + 1 \right)}dx\]
\[\text{ Let tan x} = t\]
\[ \Rightarrow \sec^2 x \text{ dx } = dt\]
\[ \therefore I = \int \frac{dt}{\left( t - 2 \right) \left( 2t + 1 \right)}\]


\[ = \int \frac{dt}{2 t^2 + t - 4t - 2}\]
\[ = \int \frac{dt}{2 t^2 - 3t - 2}\]
\[ = \frac{1}{2}\int \frac{dt}{t^2 - \frac{3}{2}t - 1}\]
\[ = \frac{1}{2}\int \frac{dt}{t^2 - \frac{3}{2}t + \left( \frac{3}{4} \right)^2 - \left( \frac{3}{4} \right)^2 - 1}\]
\[ = \frac{1}{2}\int \frac{dt}{\left( t - \frac{3}{4} \right)^2 - \frac{9}{16} - 1}\]
\[ = \frac{1}{2}\int \frac{dt}{\left( t - \frac{3}{4} \right)^2 - \left( \frac{5}{4} \right)^2}\]
\[ = \frac{1}{2} \times \frac{1}{2 \times \frac{5}{4}} \text{ log } \left| \frac{t - \frac{3}{4} - \frac{5}{4}}{t - \frac{3}{4} + \frac{5}{4}} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{5} \text{ ln } \left| \frac{t - 2}{t + \frac{1}{2}} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{5}\text{ ln } \left| \frac{\left( t - 2 \right)^2}{2t + 1} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{5}\text{ln } \left| \frac{t - 2}{2t + 1} \right| + \frac{1}{5} \ln \left( 2 \right) + C\]
\[ = \frac{1}{5} \text{ ln } \left| \frac{t - 2}{2t + 1} \right| + \text{ C where C} = C + \frac{1}{5}\ln \left( 2 \right)\]
\[ = \frac{1}{5} \text{ ln } \left| \frac{\tan x - 2}{2 \tan x + 1} \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.22 [पृष्ठ ११४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.22 | Q 7 | पृष्ठ ११४

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\sqrt{x}\left( x^3 - \frac{2}{x} \right) dx\]

\[\int\frac{x^{- 1/3} + \sqrt{x} + 2}{\sqrt[3]{x}} dx\]

\[\int \left( a \tan x + b \cot x \right)^2 dx\]

` ∫  1/ {1+ cos   3x}  ` dx


\[\int\frac{2x - 1}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{2x + 1}{\sqrt{3x + 2}} dx\]

\[\int\frac{\text{sin }\left( \text{2 + 3 log x }\right)}{x} dx\]

` ∫   tan   x   sec^4  x   dx  `


` ∫  tan^5 x   sec ^4 x   dx `

\[\int \cos^7 x \text{ dx  } \]

\[\int\frac{1}{\sin x \cos^3 x} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{4 - x^4}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{\sin^2 x - 2 \sin x - 3}} dx\]

\[\int\frac{x - 1}{3 x^2 - 4x + 3} dx\]

\[\int\frac{\left( x - 1 \right)^2}{x^2 + 2x + 2} dx\]

\[\int\frac{x^2 \left( x^4 + 4 \right)}{x^2 + 4} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\cos 2x + 3 \sin^2 x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{3 + 2 \sin x + \cos x} \text{ dx }\]

\[\int x^2 \sin^2 x\ dx\]

` ∫    sin x log  (\text{ cos x ) } dx  `

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{x} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( \cot x + \log \sin x \right) dx\]

\[\int e^x \frac{\left( 1 - x \right)^2}{\left( 1 + x^2 \right)^2} \text{ dx }\]

\[\int e^x \cdot \frac{\sqrt{1 - x^2} \sin^{- 1} x + 1}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{2x - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{5x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 - 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{3x + 5}{x^3 - x^2 - x + 1} dx\]

\[\int\frac{3}{\left( 1 - x \right) \left( 1 + x^2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x^4 + 3 x^2 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x^2 - 4}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{3 x^2 + 13x - 10} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 + 2 \cos x} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{\frac{a + x}{x}}dx\]
 

\[\int\frac{\log x}{x^3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1 + x^2}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\cot x + \cot^3 x}{1 + \cot^3 x} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×