हिंदी

∫ √ 1 − X X Dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\sqrt{\frac{1 - x}{x}} \text{ dx}\]

योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let  I } = \int\frac{\sqrt{1 - x}}{\sqrt{x}}dx\]
\[ = \int\left( \frac{\sqrt{1 - x} \cdot \sqrt{1 - x}}{\sqrt{x} \cdot \sqrt{1 - x}} \right) dx\]
\[ = \int\frac{\left( 1 - x \right)}{\sqrt{x - x^2}}dx\]
\[\text{ Let} \left( 1 - x \right) = A\frac{d}{dx}\left( x - x^2 \right) + B\]
\[ \Rightarrow 1 - x = A \left( 1 - 2x \right) + B\]
\[ \Rightarrow 1 - x = - \left( 2A \right) x + A + B\]
\[\text{Equating coefficients of like terms}\]
\[ - 2A = - 1\]
\[ \Rightarrow A = \frac{1}{2}\]
\[\text{ and   A + B = 1 }\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{2} + B = 1\]
\[ \therefore B = \frac{1}{2}\]
\[ \therefore I = \int\frac{\frac{1}{2} \left( 1 - 2x \right) + \frac{1}{2}}{\sqrt{x - x^2}}dx\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{\left( 1 - 2x \right)}{\sqrt{x - x^2}}dx + \frac{1}{2}\int\frac{1}{\sqrt{x - x^2 + \left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( \frac{1}{2} \right)^2}}dx\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{\left( 1 - 2x \right)}{\sqrt{x - x^2}}dx + \frac{1}{2}\int\frac{1}{\sqrt{\left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( x^2 - x + \frac{1}{2^2} \right)}}dx\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{\left( 1 - 2x \right)}{\sqrt{x - x^2}}dx + \frac{1}{2}\int\frac{1}{\sqrt{\left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( x - \frac{1}{2} \right)^2}}dx\]

 

 

\[\text{ Putting x - x}^2 =\text{  t in the first integral }\]

\[ \Rightarrow \left( 1 - 2x \right)\text{  dx } = dt\]

\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int\frac{1}{\sqrt{t}}dt + \frac{1}{2}\int\frac{1}{\sqrt{\left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( x - \frac{1}{2} \right)^2}}dx\]

\[ = \frac{1}{2}\int t^{- \frac{1}{2}} dt + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{\sqrt{\left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( x - \frac{1}{2} \right)^2}}\]

\[ = \frac{1}{2} \times 2\text{  t}^\frac{1}{2} + \frac{1}{2} \times \sin^{- 1} \left( \frac{x - \frac{1}{2}}{\frac{1}{2}} \right) + C................ \left[ \because \int\frac{1}{\sqrt{a^2 - x^2}}dx = \sin^{- 1} \frac{x}{a} + C \right]\]

\[ = \sqrt{t} + \frac{1}{2} \text{ sin}^{- 1} \left( 2x - 1 \right) + C\]

\[ = \sqrt{x - x^2} + \frac{1}{2} \text{ sin}^{- 1} \left( 2x - 1 \right) + C ..................\left[ \because t = x - x^2 \right]\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 54 | पृष्ठ २०४

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

`int{sqrtx(ax^2+bx+c)}dx`

\[\int\left\{ x^2 + e^{\log  x}+ \left( \frac{e}{2} \right)^x \right\} dx\]


\[\int\frac{1 + \cos 4x}{\cot x - \tan x} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 3x - 1}{\left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\int     \text{sin}^2  \left( 2x + 5 \right)    \text{dx}\]

\[\int\frac{\text{sin} \left( x - a \right)}{\text{sin}\left( x - b \right)} dx\]

\[\int\frac{\text{sin} \left( x - \alpha \right)}{\text{sin }\left( x + \alpha \right)} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{2 + 3 \sin x} dx\]

\[\int\frac{\cos^3 x}{\sqrt{\sin x}} dx\]

\[\int\frac{1}{1 + \sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + \sqrt[4]{x}}dx\]

\[\int \cot^5 \text{ x } {cosec}^4 x\text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{3 x^4 - 18 x^2 + 11} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{7 - 3x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{\left( 3 \sin x - 2 \right) \cos x}{5 - \cos^2 x - 4 \sin x} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6}\text{  dx }\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^2 - 5x + 6} dx\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 6x + 12} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2x + 1}{\sqrt{x^2 + 2x - 1}}\text{  dx }\]

\[\int\frac{x - 1}{\sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2x + 3}{\sqrt{x^2 + 4x + 5}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{3 + 4 \cot x} dx\]

\[\int x^2 e^{- x} \text{ dx }\]

\[\int x^2 \sin^{- 1} x\ dx\]

\[\int\frac{x \sin^{- 1} x}{\sqrt{1 - x^2}} dx\]

\[\int e^x \left( \tan x - \log \cos x \right) dx\]

\[\int e^x \frac{\left( 1 - x \right)^2}{\left( 1 + x^2 \right)^2} \text{ dx }\]

\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{2 x^2 + 3} \text{ dx}\]

\[\int\left( x + 2 \right) \sqrt{x^2 + x + 1} \text{  dx }\]

\[\int\left( 2x - 5 \right) \sqrt{x^2 - 4x + 3} \text{  dx }\]

 


\[\int\frac{x^2 + 1}{x^4 + 7 x^2 + 1} 2 \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( 1 - \cot x + \cot^2 x \right) dx =\]

\[\int\frac{1 - x^4}{1 - x} \text{ dx }\]


\[\int {cosec}^4 2x\ dx\]


\[\int\frac{\sin^6 x}{\cos x} \text{ dx }\]

\[\int x^2 \tan^{- 1} x\ dx\]

\[\int\frac{x^2 - 2}{x^5 - x} \text{ dx}\]

Find :  \[\int\frac{e^x}{\left( 2 + e^x \right)\left( 4 + e^{2x} \right)}dx.\] 

 


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×