हिंदी

∫ √ 1 − X X Dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\sqrt{\frac{1 - x}{x}} \text{ dx}\]

योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let  I } = \int\frac{\sqrt{1 - x}}{\sqrt{x}}dx\]
\[ = \int\left( \frac{\sqrt{1 - x} \cdot \sqrt{1 - x}}{\sqrt{x} \cdot \sqrt{1 - x}} \right) dx\]
\[ = \int\frac{\left( 1 - x \right)}{\sqrt{x - x^2}}dx\]
\[\text{ Let} \left( 1 - x \right) = A\frac{d}{dx}\left( x - x^2 \right) + B\]
\[ \Rightarrow 1 - x = A \left( 1 - 2x \right) + B\]
\[ \Rightarrow 1 - x = - \left( 2A \right) x + A + B\]
\[\text{Equating coefficients of like terms}\]
\[ - 2A = - 1\]
\[ \Rightarrow A = \frac{1}{2}\]
\[\text{ and   A + B = 1 }\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{2} + B = 1\]
\[ \therefore B = \frac{1}{2}\]
\[ \therefore I = \int\frac{\frac{1}{2} \left( 1 - 2x \right) + \frac{1}{2}}{\sqrt{x - x^2}}dx\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{\left( 1 - 2x \right)}{\sqrt{x - x^2}}dx + \frac{1}{2}\int\frac{1}{\sqrt{x - x^2 + \left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( \frac{1}{2} \right)^2}}dx\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{\left( 1 - 2x \right)}{\sqrt{x - x^2}}dx + \frac{1}{2}\int\frac{1}{\sqrt{\left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( x^2 - x + \frac{1}{2^2} \right)}}dx\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{\left( 1 - 2x \right)}{\sqrt{x - x^2}}dx + \frac{1}{2}\int\frac{1}{\sqrt{\left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( x - \frac{1}{2} \right)^2}}dx\]

 

 

\[\text{ Putting x - x}^2 =\text{  t in the first integral }\]

\[ \Rightarrow \left( 1 - 2x \right)\text{  dx } = dt\]

\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int\frac{1}{\sqrt{t}}dt + \frac{1}{2}\int\frac{1}{\sqrt{\left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( x - \frac{1}{2} \right)^2}}dx\]

\[ = \frac{1}{2}\int t^{- \frac{1}{2}} dt + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{\sqrt{\left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( x - \frac{1}{2} \right)^2}}\]

\[ = \frac{1}{2} \times 2\text{  t}^\frac{1}{2} + \frac{1}{2} \times \sin^{- 1} \left( \frac{x - \frac{1}{2}}{\frac{1}{2}} \right) + C................ \left[ \because \int\frac{1}{\sqrt{a^2 - x^2}}dx = \sin^{- 1} \frac{x}{a} + C \right]\]

\[ = \sqrt{t} + \frac{1}{2} \text{ sin}^{- 1} \left( 2x - 1 \right) + C\]

\[ = \sqrt{x - x^2} + \frac{1}{2} \text{ sin}^{- 1} \left( 2x - 1 \right) + C ..................\left[ \because t = x - x^2 \right]\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 54 | पृष्ठ २०४

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

` ∫  {cosec x} / {"cosec x "- cot x} ` dx      


\[\int \cot^{- 1} \left( \frac{\sin 2x}{1 - \cos 2x} \right) dx\]

\[\int\frac{2x + 1}{\sqrt{3x + 2}} dx\]

\[\int     \text{sin}^2  \left( 2x + 5 \right)    \text{dx}\]

` ∫  {sin 2x} /{a cos^2  x  + b sin^2  x }  ` dx 


\[\int\frac{\cos x}{2 + 3 \sin x} dx\]

\[\int x^3 \sin x^4 dx\]

\[\int\frac{\left( \sin^{- 1} x \right)^3}{\sqrt{1 - x^2}} dx\]

 


\[\int\frac{1}{\sqrt{1 + 4 x^2}} dx\]

 


\[\int\frac{1}{\sqrt{a^2 - b^2 x^2}} dx\]

`  ∫ \sqrt{"cosec x"- 1}  dx `

\[\int\frac{\left( x - 1 \right)^2}{x^2 + 2x + 2} dx\]

\[\int\frac{6x - 5}{\sqrt{3 x^2 - 5x + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

\[\int x \cos^2 x\ dx\]

\[\int\cos\sqrt{x}\ dx\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{2x}{1 - x^2} \right) \text{ dx }\]

\[\int \sin^3 \sqrt{x}\ dx\]

\[\int e^x \left( \frac{1}{x^2} - \frac{2}{x^3} \right) dx\]

\[\int\frac{e^x \left( x - 4 \right)}{\left( x - 2 \right)^3} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{x^2 - 2x} \text{ dx}\]

\[\int(2x + 5)\sqrt{10 - 4x - 3 x^2}dx\]

\[\int\frac{5x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 - 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x\left[ 6 \left( \log x \right)^2 + 7 \log x + 2 \right]} dx\]

\[\int\frac{1}{x\left( x^n + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 - a^2 \right) \left( x^2 - b^2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 3 + 2 \cos x \right)} dx\]

Write the anti-derivative of  \[\left( 3\sqrt{x} + \frac{1}{\sqrt{x}} \right) .\]


\[\int\frac{\sin^6 x}{\cos^8 x} dx =\]

\[\int\sin x \sin 2x \text{ sin  3x  dx }\]


\[\int \tan^4 x\ dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3 - 2x - x^2}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 2 + 3 \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int {cosec}^4 2x\ dx\]


\[\int\sqrt{a^2 + x^2} \text{ dx }\]

\[\int \left( x + 1 \right)^2 e^x \text{ dx }\]

\[\int x^3 \left( \log x \right)^2\text{  dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

Evaluate : \[\int\frac{\cos 2x + 2 \sin^2 x}{\cos^2 x}dx\] .


Find :  \[\int\frac{e^x}{\left( 2 + e^x \right)\left( 4 + e^{2x} \right)}dx.\] 

 


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×