मराठी

∫ √ 1 − X X Dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\sqrt{\frac{1 - x}{x}} \text{ dx}\]

बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let  I } = \int\frac{\sqrt{1 - x}}{\sqrt{x}}dx\]
\[ = \int\left( \frac{\sqrt{1 - x} \cdot \sqrt{1 - x}}{\sqrt{x} \cdot \sqrt{1 - x}} \right) dx\]
\[ = \int\frac{\left( 1 - x \right)}{\sqrt{x - x^2}}dx\]
\[\text{ Let} \left( 1 - x \right) = A\frac{d}{dx}\left( x - x^2 \right) + B\]
\[ \Rightarrow 1 - x = A \left( 1 - 2x \right) + B\]
\[ \Rightarrow 1 - x = - \left( 2A \right) x + A + B\]
\[\text{Equating coefficients of like terms}\]
\[ - 2A = - 1\]
\[ \Rightarrow A = \frac{1}{2}\]
\[\text{ and   A + B = 1 }\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{2} + B = 1\]
\[ \therefore B = \frac{1}{2}\]
\[ \therefore I = \int\frac{\frac{1}{2} \left( 1 - 2x \right) + \frac{1}{2}}{\sqrt{x - x^2}}dx\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{\left( 1 - 2x \right)}{\sqrt{x - x^2}}dx + \frac{1}{2}\int\frac{1}{\sqrt{x - x^2 + \left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( \frac{1}{2} \right)^2}}dx\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{\left( 1 - 2x \right)}{\sqrt{x - x^2}}dx + \frac{1}{2}\int\frac{1}{\sqrt{\left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( x^2 - x + \frac{1}{2^2} \right)}}dx\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{\left( 1 - 2x \right)}{\sqrt{x - x^2}}dx + \frac{1}{2}\int\frac{1}{\sqrt{\left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( x - \frac{1}{2} \right)^2}}dx\]

 

 

\[\text{ Putting x - x}^2 =\text{  t in the first integral }\]

\[ \Rightarrow \left( 1 - 2x \right)\text{  dx } = dt\]

\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int\frac{1}{\sqrt{t}}dt + \frac{1}{2}\int\frac{1}{\sqrt{\left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( x - \frac{1}{2} \right)^2}}dx\]

\[ = \frac{1}{2}\int t^{- \frac{1}{2}} dt + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{\sqrt{\left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( x - \frac{1}{2} \right)^2}}\]

\[ = \frac{1}{2} \times 2\text{  t}^\frac{1}{2} + \frac{1}{2} \times \sin^{- 1} \left( \frac{x - \frac{1}{2}}{\frac{1}{2}} \right) + C................ \left[ \because \int\frac{1}{\sqrt{a^2 - x^2}}dx = \sin^{- 1} \frac{x}{a} + C \right]\]

\[ = \sqrt{t} + \frac{1}{2} \text{ sin}^{- 1} \left( 2x - 1 \right) + C\]

\[ = \sqrt{x - x^2} + \frac{1}{2} \text{ sin}^{- 1} \left( 2x - 1 \right) + C ..................\left[ \because t = x - x^2 \right]\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 54 | पृष्ठ २०४

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int \left( 3x + 4 \right)^2 dx\]

 
\[\int\frac{\cos x}{1 - \cos x} \text{dx }or \int\frac{\cot x}{\text{cosec         } {x }- \cot x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \sin x} dx\]

\[\int \left( a \tan x + b \cot x \right)^2 dx\]

\[\int\frac{1 - \cos x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int\frac{e^x + 1}{e^x + x} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{2 + 3 \sin x} dx\]

\[\int x^3 \sin x^4 dx\]

\[\int 5^{5^{5^x}} 5^{5^x} 5^x dx\]

` ∫    \sqrt{tan x}     sec^4  x   dx `


\[\int \cot^5 x  \text{ dx }\]

\[\int \sin^3 x \cos^6 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2}{x^6 + a^6} dx\]

\[\int\frac{x}{3 x^4 - 18 x^2 + 11} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{7 - 6x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{x - 1}{3 x^2 - 4x + 3} dx\]

\[\int\frac{2x}{2 + x - x^2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6}\text{  dx }\]

\[\int\frac{x + 1}{\sqrt{x^2 + 1}} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \cot x} dx\]

\[\int x \text{ sin 2x dx }\]

\[\int\frac{\log x}{x^n}\text{  dx }\]

\[\int x^2 \sin^2 x\ dx\]

\[\int e^\sqrt{x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin^{- 1} x}{x^2} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( \cos x - \sin x \right) dx\]

\[\int e^x \left( \frac{\sin 4x - 4}{1 - \cos 4x} \right) dx\]

\[\int\left( 2x - 5 \right) \sqrt{2 + 3x - x^2} \text{  dx }\]

\[\int\left( 2x + 3 \right) \sqrt{x^2 + 4x + 3} \text{  dx }\]

\[\int x\sqrt{x^2 + x} \text{  dx }\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{\left( x - 2 \right)^2 \left( x + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x^2 + 1 \right) \left( 3 x^2 + 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^4 - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^4 + 7 x^2 + 1} 2 \text{ dx }\]

\[\int\frac{\left( \sin^{- 1} x \right)^3}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{e^x + e^{- x}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{a^2 - x^2}\text{  dx }\]

\[\int\sqrt{3 x^2 + 4x + 1}\text{  dx }\]

\[\int x \sec^2 2x\ dx\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×