English

निम्नलिखित प्रश्न में निश्चित समाकलन का मान ज्ञात कीजिए। ∫0πxtanxsecx+tanxdx - Mathematics (गणित)

Advertisements
Advertisements

Question

निम्नलिखित प्रश्न में निश्चित समाकलन का मान ज्ञात कीजिए।

`int_0^pi (x tan x)/(sec x + tan x)`dx

Sum
Advertisements

Solution

माना I = `int_0^pi (x tan x)/(sec x + tan x)`dx    ...(1)

`int_0^pi ((pi - x) tan (pi - x))/(sec(pi - x) + tan(pi - x))    ...[because int_0^"a" "f"(x) "dx" = int_0^"a" "f"("a - x") "dx"]`

`= int_0^pi (- (pi - x) tan x)/(- (sec x + tan x))`dx 

`therefore "I" = int_0^pi ((pi - x) tan x)/(sec x + tan x)`dx     ...(2)

समीकरण (1) व (2) को जोड़ने पर,

2I = `int_0^pi (x tan x + (pi - x) tan x)/(sec x + tan x)`dx

`= int_0^pi (x tan x + pi tan x - x tan x)/((sec x + tan x))`dx

`= pi int_0^pi (tan x)/(sec x + tan x)`dx

`= pi int_0^pi ((sin x)/(cos x))/(1/(cos x) + (sin x)/(cos x))`dx

`= pi int_0^pi (sin x + 1 - 1)/(1 + sin x)`dx

`= pi int_0^pi (1 + sin x - 1)/(1 + sin x)`dx

`= pi int_0^pi 1 " dx" - pi int_0^pi "dx"/(1 + sin x)`

`= pi [x]_0^pi - pi int_0^pi (1 - sin x)/((1 + sin x)(1 - sin x))`dx

`= pi^2 - pi int_0^pi (1 - sin x)/(1 + sin^2 x)`dx

`= pi^2 - pi int_0^pi (1 - sin x)/cos^2 x`dx

`= pi^2 - pi int_0^pi (sec^2 x - sec x tan x)`dx

`= pi^2 - pi [tan x - sec x]_0^pi`

`= pi^2 - pi [(tan pi - tan 0) - (sec pi - sec 0)]`

`= pi^2 - pi [0 - (- 1 - 1)] = pi^2 - 2pi`

`therefore "I" = (pi^2 - 2pi)/2 = pi/2 (pi - 2)`

shaalaa.com
निश्चित समाकलन - योगफल की सीमा के रूप में निश्चित समाकलन
  Is there an error in this question or solution?

RELATED QUESTIONS

योग की सीमा के रूप में निम्नलिखित निश्चित समाकलन का मान ज्ञात कीजिए।

`int_a^b  x  "dx"`


योग की सीमा के रूप में निम्नलिखित निश्चित समाकलन का मान ज्ञात कीजिए।

`int_0^5  ("x" + 1)`  dx


योग की सीमा के रूप में निम्नलिखित निश्चित समाकलन का मान ज्ञात कीजिए।

`int_2^3  "x"^2` dx


योग की सीमा के रूप में निम्नलिखित निश्चित समाकलन का मान ज्ञात कीजिए।

`int_1^4 ("x"^2 - "x")` dx


योग की सीमा के रूप में निम्नलिखित निश्चित समाकलन का मान ज्ञात कीजिए।

`int_(-1)^1  "e"^"x"` dx


योग की सीमा के रूप में निम्नलिखित निश्चित समाकलन का मान ज्ञात कीजिए।

`int_0^4  ("x" + "e"^(2"x"))` dx


निम्नलिखित प्रश्न में निश्चित समाकलन का मान ज्ञात कीजिए।

`int_(pi/2)^pi e^x ((1 - sin x)/(1 - cos x))  dx`


निम्नलिखित प्रश्न में निश्चित समाकलन का मान ज्ञात कीजिए।

`int_0^(pi/4) (sin x cos x)/(sin^4 x + cos^4 x)  dx`


निम्नलिखित प्रश्न में निश्चित समाकलन का मान ज्ञात कीजिए।

`int_(pi/6)^(pi/3) (sin x + cos x)/sqrt(sin 2x)`dx


निम्नलिखित प्रश्न में निश्चित समाकलन का मान ज्ञात कीजिए।

`int_0^(pi/4) (sin x + cos x)/(9 + 16 sin 2x)  dx`


निम्नलिखित प्रश्न में निश्चित समाकलन का मान ज्ञात कीजिए।

`int_1^4 [|x - 1| + |x - 2| + |x - 3|] dx`


निम्नलिखित को सिद्ध कीजिए।

`int_0^(pi/2) sin^3 x  dx  = 2/3`


निम्नलिखित को सिद्ध कीजिए।

`int_0^1 sin^-1 x  dx = pi/2 - 1`


योगफल की सीमा के रूप में `int_0^1 "e"^(2 - 3x)` dx का मान ज्ञात कीजिए।


`int dx/(e^x + e^(-x))` बराबर है:


`int (cos 2x)/(sin x + cos x)  dx` बराबर है:


यदि f(a + b - x) = f(x), तो `int_a^b x  f(x)` बराबर है:


`int_0^1 tan^-1 ((2x - 1)/(1 + x - x^2))`dx का मान है:


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×