Advertisements
Advertisements
प्रश्न
\[\int\left( \tan^{- 1} x^2 \right) x\ dx\]
बेरीज
Advertisements
उत्तर
Let I =
\[\int\] (tan–1 x2) x dx
Putting x2 = t
⇒ 2x dx = dt
Putting x2 = t
⇒ 2x dx = dt
\[\Rightarrow \text{ x dx }= \frac{dt}{2}\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int 1_{II} . \tan^{- 1_I} t . dt\]
\[ = \frac{1}{2} \tan^{- 1} t\int1 \text{ dt }- \int\left\{ \frac{d}{dt}\left( \tan^{- 1} t \right)\int1 dt \right\}dt\]
\[ = \frac{1}{2} \left[ \tan^{- 1} t . t - \int \frac{t}{1 + t^2}dt \right]\]
\[\text{ Now putting }\ 1 + t^2 = p\]
\[ \Rightarrow \text{ 2t dt }= dp\]
\[ \Rightarrow \text{ t dt} = \frac{dp}{2}\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2}t . \tan^{- 1} t - \frac{1}{2}\int \frac{t dt}{1 + t^2}\]
\[ = \frac{t . \tan^{- 1} t}{2} - \frac{1}{2 x^2} \int \frac{dp}{p}\]
\[ = \frac{t . \tan^{- 1} t}{2} - \frac{1}{4}\ln p + C\]
\[ = \frac{x^2 . \tan^{- 1} x^2}{2} - \frac{1}{4} \text{ ln }\left| 1 + x^4 \right| + C \left[ \because p = 1 + t^2 \right]\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int 1_{II} . \tan^{- 1_I} t . dt\]
\[ = \frac{1}{2} \tan^{- 1} t\int1 \text{ dt }- \int\left\{ \frac{d}{dt}\left( \tan^{- 1} t \right)\int1 dt \right\}dt\]
\[ = \frac{1}{2} \left[ \tan^{- 1} t . t - \int \frac{t}{1 + t^2}dt \right]\]
\[\text{ Now putting }\ 1 + t^2 = p\]
\[ \Rightarrow \text{ 2t dt }= dp\]
\[ \Rightarrow \text{ t dt} = \frac{dp}{2}\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2}t . \tan^{- 1} t - \frac{1}{2}\int \frac{t dt}{1 + t^2}\]
\[ = \frac{t . \tan^{- 1} t}{2} - \frac{1}{2 x^2} \int \frac{dp}{p}\]
\[ = \frac{t . \tan^{- 1} t}{2} - \frac{1}{4}\ln p + C\]
\[ = \frac{x^2 . \tan^{- 1} x^2}{2} - \frac{1}{4} \text{ ln }\left| 1 + x^4 \right| + C \left[ \because p = 1 + t^2 \right]\]
shaalaa.com
या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
\[\int\frac{\left( x + 1 \right)\left( x - 2 \right)}{\sqrt{x}} dx\]
\[\int \left( \tan x + \cot x \right)^2 dx\]
\[\int \sin^{- 1} \left( \frac{2 \tan x}{1 + \tan^2 x} \right) dx\]
\[\int\frac{x + 3}{\left( x + 1 \right)^4} dx\]
\[\int \sin^2 \frac{x}{2} dx\]
\[\int\frac{\log\left( 1 + \frac{1}{x} \right)}{x \left( 1 + x \right)} dx\]
\[\int\frac{\cos x - \sin x}{1 + \sin 2x} dx\]
\[\int\frac{\sin 2x}{\left( a + b \cos 2x \right)^2} dx\]
\[\int\frac{\left( x + 1 \right) e^x}{\cos^2 \left( x e^x \right)} dx\]
Evaluate the following integrals:
\[\int\frac{x^7}{\left( a^2 - x^2 \right)^5}dx\]
` ∫ {1}/{a^2 x^2- b^2}dx`
\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{\sin^2 x - 2 \sin x - 3}} dx\]
\[\int\frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x} dx\]
\[\int\frac{x + 2}{\sqrt{x^2 + 2x - 1}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{2x + 1}{\sqrt{x^2 + 4x + 3}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{1}{5 - 4 \sin x} \text{ dx }\]
`int 1/(sin x - sqrt3 cos x) dx`
\[\int x^2 \sin^2 x\ dx\]
\[\int {cosec}^3 x\ dx\]
\[\int e^x \left( \frac{1 + \sin x}{1 + \cos x} \right) dx\]
\[\int e^x \left( \cot x - {cosec}^2 x \right) dx\]
\[\int e^x \left( \frac{x - 1}{2 x^2} \right) dx\]
\[\int e^x \frac{\left( 1 - x \right)^2}{\left( 1 + x^2 \right)^2} \text{ dx }\]
\[\int\frac{\sqrt{1 - \sin x}}{1 + \cos x} e^{- x/2} \text{ dx }\]
\[\int\frac{2x + 1}{\left( x + 1 \right) \left( x - 2 \right)} dx\]
\[\int\frac{x^3}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx\]
\[\int\frac{2 x^2 + 7x - 3}{x^2 \left( 2x + 1 \right)} dx\]
\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]
If \[\int\frac{1}{5 + 4 \sin x} dx = A \tan^{- 1} \left( B \tan\frac{x}{2} + \frac{4}{3} \right) + C,\] then
\[\int\left( x - 1 \right) e^{- x} dx\] is equal to
\[\int\frac{\left( \sin^{- 1} x \right)^3}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{1}{e^x + e^{- x}} dx\]
\[\int\sin x \sin 2x \text{ sin 3x dx }\]
\[\int \tan^3 x\ dx\]
\[\int \cot^4 x\ dx\]
\[\int\frac{1}{1 - x - 4 x^2}\text{ dx }\]
\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]
\[\int\frac{\sin^6 x}{\cos x} \text{ dx }\]
\[\int\frac{1 + x^2}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]
