Advertisements
Advertisements
प्रश्न
\[\int\left( \tan^{- 1} x^2 \right) x\ dx\]
बेरीज
Advertisements
उत्तर
Let I =
\[\int\] (tan–1 x2) x dx
Putting x2 = t
⇒ 2x dx = dt
Putting x2 = t
⇒ 2x dx = dt
\[\Rightarrow \text{ x dx }= \frac{dt}{2}\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int 1_{II} . \tan^{- 1_I} t . dt\]
\[ = \frac{1}{2} \tan^{- 1} t\int1 \text{ dt }- \int\left\{ \frac{d}{dt}\left( \tan^{- 1} t \right)\int1 dt \right\}dt\]
\[ = \frac{1}{2} \left[ \tan^{- 1} t . t - \int \frac{t}{1 + t^2}dt \right]\]
\[\text{ Now putting }\ 1 + t^2 = p\]
\[ \Rightarrow \text{ 2t dt }= dp\]
\[ \Rightarrow \text{ t dt} = \frac{dp}{2}\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2}t . \tan^{- 1} t - \frac{1}{2}\int \frac{t dt}{1 + t^2}\]
\[ = \frac{t . \tan^{- 1} t}{2} - \frac{1}{2 x^2} \int \frac{dp}{p}\]
\[ = \frac{t . \tan^{- 1} t}{2} - \frac{1}{4}\ln p + C\]
\[ = \frac{x^2 . \tan^{- 1} x^2}{2} - \frac{1}{4} \text{ ln }\left| 1 + x^4 \right| + C \left[ \because p = 1 + t^2 \right]\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int 1_{II} . \tan^{- 1_I} t . dt\]
\[ = \frac{1}{2} \tan^{- 1} t\int1 \text{ dt }- \int\left\{ \frac{d}{dt}\left( \tan^{- 1} t \right)\int1 dt \right\}dt\]
\[ = \frac{1}{2} \left[ \tan^{- 1} t . t - \int \frac{t}{1 + t^2}dt \right]\]
\[\text{ Now putting }\ 1 + t^2 = p\]
\[ \Rightarrow \text{ 2t dt }= dp\]
\[ \Rightarrow \text{ t dt} = \frac{dp}{2}\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2}t . \tan^{- 1} t - \frac{1}{2}\int \frac{t dt}{1 + t^2}\]
\[ = \frac{t . \tan^{- 1} t}{2} - \frac{1}{2 x^2} \int \frac{dp}{p}\]
\[ = \frac{t . \tan^{- 1} t}{2} - \frac{1}{4}\ln p + C\]
\[ = \frac{x^2 . \tan^{- 1} x^2}{2} - \frac{1}{4} \text{ ln }\left| 1 + x^4 \right| + C \left[ \because p = 1 + t^2 \right]\]
shaalaa.com
या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
\[\int\left( \frac{m}{x} + \frac{x}{m} + m^x + x^m + mx \right) dx\]
\[\int\frac{1}{1 - \sin\frac{x}{2}} dx\]
\[\int\frac{x^2 + x + 5}{3x + 2} dx\]
` ∫ sin x \sqrt (1-cos 2x) dx `
\[\int\frac{\sin 2x}{\sin \left( x - \frac{\pi}{6} \right) \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right)} dx\]
\[\int \sin^5\text{ x }\text{cos x dx}\]
\[\int\frac{x \sin^{- 1} x^2}{\sqrt{1 - x^4}} dx\]
\[\int\frac{e^\sqrt{x} \cos \left( e^\sqrt{x} \right)}{\sqrt{x}} dx\]
\[\int\frac{1}{a^2 - b^2 x^2} dx\]
` ∫ {1}/{a^2 x^2- b^2}dx`
\[\int\frac{1}{\sqrt{1 + 4 x^2}} dx\]
\[\int\frac{1}{1 + x - x^2} \text{ dx }\]
\[\int\frac{dx}{e^x + e^{- x}}\]
\[\int\frac{1}{\sqrt{7 - 3x - 2 x^2}} dx\]
\[\int\frac{\sin 8x}{\sqrt{9 + \sin^4 4x}} dx\]
` ∫ {x-3} /{ x^2 + 2x - 4 } dx `
\[\int\frac{\log \left( \log x \right)}{x} dx\]
\[\int x^2 \text{ cos x dx }\]
\[\int x \cos^2 x\ dx\]
\[\int\frac{x + \sin x}{1 + \cos x} \text{ dx }\]
\[\int \sec^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]
\[\int x\left( \frac{\sec 2x - 1}{\sec 2x + 1} \right) dx\]
\[\int \sin^{- 1} \left( \frac{2x}{1 + x^2} \right) \text{ dx }\]
\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{3x - x^3}{1 - 3 x^2} \right) dx\]
\[\int\left( e^\text{log x} + \sin x \right) \text{ cos x dx }\]
\[\int e^x \left( \frac{\sin 4x - 4}{1 - \cos 4x} \right) dx\]
\[\int e^x \frac{1 + x}{\left( 2 + x \right)^2} \text{ dx }\]
\[\int\frac{2x + 1}{\left( x + 1 \right) \left( x - 2 \right)} dx\]
\[\int\frac{1}{x\left( x - 2 \right) \left( x - 4 \right)} dx\]
\[\int\frac{x^2 + 1}{\left( 2x + 1 \right) \left( x^2 - 1 \right)} dx\]
\[\int\frac{x}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]
\[\int\frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} dx\]
\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x^2 + 1 \right)} dx\]
\[\int\frac{x}{\left( x - 3 \right) \sqrt{x + 1}} \text{ dx}\]
\[\int x^{\sin x} \left( \frac{\sin x}{x} + \cos x . \log x \right) dx\] is equal to
\[\int\frac{\sin x + \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} \text{ dx}\]
\[\int\frac{1}{\text{ sin} \left( x - a \right) \text{ sin } \left( x - b \right)} \text{ dx }\]
\[\int\frac{x^3}{\sqrt{x^8 + 4}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} \text{ dx }\]
\[\int\frac{1}{5 - 4 \sin x} \text{ dx }\]
