Advertisements
Advertisements
प्रश्न
\[\int\left( \tan^{- 1} x^2 \right) x\ dx\]
योग
Advertisements
उत्तर
Let I =
\[\int\] (tan–1 x2) x dx
Putting x2 = t
⇒ 2x dx = dt
Putting x2 = t
⇒ 2x dx = dt
\[\Rightarrow \text{ x dx }= \frac{dt}{2}\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int 1_{II} . \tan^{- 1_I} t . dt\]
\[ = \frac{1}{2} \tan^{- 1} t\int1 \text{ dt }- \int\left\{ \frac{d}{dt}\left( \tan^{- 1} t \right)\int1 dt \right\}dt\]
\[ = \frac{1}{2} \left[ \tan^{- 1} t . t - \int \frac{t}{1 + t^2}dt \right]\]
\[\text{ Now putting }\ 1 + t^2 = p\]
\[ \Rightarrow \text{ 2t dt }= dp\]
\[ \Rightarrow \text{ t dt} = \frac{dp}{2}\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2}t . \tan^{- 1} t - \frac{1}{2}\int \frac{t dt}{1 + t^2}\]
\[ = \frac{t . \tan^{- 1} t}{2} - \frac{1}{2 x^2} \int \frac{dp}{p}\]
\[ = \frac{t . \tan^{- 1} t}{2} - \frac{1}{4}\ln p + C\]
\[ = \frac{x^2 . \tan^{- 1} x^2}{2} - \frac{1}{4} \text{ ln }\left| 1 + x^4 \right| + C \left[ \because p = 1 + t^2 \right]\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int 1_{II} . \tan^{- 1_I} t . dt\]
\[ = \frac{1}{2} \tan^{- 1} t\int1 \text{ dt }- \int\left\{ \frac{d}{dt}\left( \tan^{- 1} t \right)\int1 dt \right\}dt\]
\[ = \frac{1}{2} \left[ \tan^{- 1} t . t - \int \frac{t}{1 + t^2}dt \right]\]
\[\text{ Now putting }\ 1 + t^2 = p\]
\[ \Rightarrow \text{ 2t dt }= dp\]
\[ \Rightarrow \text{ t dt} = \frac{dp}{2}\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2}t . \tan^{- 1} t - \frac{1}{2}\int \frac{t dt}{1 + t^2}\]
\[ = \frac{t . \tan^{- 1} t}{2} - \frac{1}{2 x^2} \int \frac{dp}{p}\]
\[ = \frac{t . \tan^{- 1} t}{2} - \frac{1}{4}\ln p + C\]
\[ = \frac{x^2 . \tan^{- 1} x^2}{2} - \frac{1}{4} \text{ ln }\left| 1 + x^4 \right| + C \left[ \because p = 1 + t^2 \right]\]
shaalaa.com
क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
\[\int\left( x^e + e^x + e^e \right) dx\]
\[\int \left( 3x + 4 \right)^2 dx\]
\[\int\frac{2x - 1}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]
\[\int\frac{2x + 1}{\sqrt{3x + 2}} dx\]
\[\int\frac{1 - \sin 2x}{x + \cos^2 x} dx\]
\[\int\frac{1 + \cot x}{x + \log \sin x} dx\]
\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + x} \text{ dx }\]
` ∫ sec^6 x tan x dx `
\[\int \cot^n {cosec}^2 \text{ x dx } , n \neq - 1\]
\[\int\frac{1}{\sin^3 x \cos^5 x} dx\]
\[\int\frac{1}{\sin x \cos^3 x} dx\]
\[\int\frac{1}{\sqrt{8 + 3x - x^2}} dx\]
\[\int\frac{1}{\sqrt{7 - 6x - x^2}} dx\]
\[\int\frac{1}{x\sqrt{4 - 9 \left( \log x \right)^2}} dx\]
\[\int\frac{x - 1}{\sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{\cos x}{\cos 3x} \text{ dx }\]
`int 1/(sin x - sqrt3 cos x) dx`
\[\int \sin^{- 1} \sqrt{x} \text{ dx }\]
\[\int\left( e^\text{log x} + \sin x \right) \text{ cos x dx }\]
\[\int \tan^{- 1} \left( \sqrt{x} \right) \text{dx }\]
\[\int e^x \left( \frac{1}{x^2} - \frac{2}{x^3} \right) dx\]
∴\[\int e^{2x} \left( - \sin x + 2 \cos x \right) dx\]
\[\int\frac{x^2 + 6x - 8}{x^3 - 4x} dx\]
\[\int\frac{1}{x\left[ 6 \left( \log x \right)^2 + 7 \log x + 2 \right]} dx\]
\[\int\frac{x}{\left( x - 3 \right) \sqrt{x + 1}} \text{ dx}\]
\[\int\frac{x}{\left( x^2 + 2x + 2 \right) \sqrt{x + 1}} \text{ dx}\]
\[\int\frac{e^x \left( 1 + x \right)}{\cos^2 \left( x e^x \right)} dx =\]
\[\int\frac{1}{\text{ sin} \left( x - a \right) \text{ sin } \left( x - b \right)} \text{ dx }\]
\[\int\sqrt{\sin x} \cos^3 x\ \text{ dx }\]
\[\int\frac{5x + 7}{\sqrt{\left( x - 5 \right) \left( x - 4 \right)}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{1}{4 \sin^2 x + 4 \sin x \cos x + 5 \cos^2 x} \text{ dx }\]
\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} \text{ dx }\]
\[\int \sec^6 x\ dx\]
\[\int \log_{10} x\ dx\]
\[\int\frac{x^2}{\sqrt{1 - x}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{\sqrt{1 - \sin x}}{1 + \cos x} e^{- x/2} \text{ dx}\]
\[\int\frac{5 x^4 + 12 x^3 + 7 x^2}{x^2 + x} dx\]
\[\int\frac{3x + 1}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \text{ dx }\]
Find: `int (3x +5)/(x^2+3x-18)dx.`
