मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (हिंदी माध्यम) इयत्ता १० वी

सिद्ध कीजिए। tanθsecθ+1=secθ-1tanθ - Mathematics 2 - Geometry [गणित २ - ज्यामिति]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

सिद्ध कीजिए। 

`tantheta/(sectheta + 1) = (sectheta - 1)/tantheta`

बेरीज
Advertisements

उत्तर

बायाँ पक्ष = `tantheta/(sectheta + 1)`

= `(tantheta xx tantheta)/((sectheta + 1) xx tantheta)`

= `tan^2theta/((sectheta + 1) xx tantheta)`

= `((sec^2theta - 1))/((sectheta + 1) xx tantheta)` ...............`[(∵ 1 + tan^2theta = sec^2theta),(∴ sec^2theta - tan^2theta = 1)]`

= `((sectheta - 1)(sectheta +  1))/((sectheta + 1) xx tantheta)` ...............[a2 - b2 = (a - b)(a + b)]

= `(sectheta - 1)/tantheta` = दायाँ पक्ष

∴ बायाँ पक्ष = दायाँ पक्ष

∴ `tantheta/(sectheta + 1) = (sectheta - 1)/tantheta`.

shaalaa.com
त्रिकोणमितीय सर्वसमिकाएँ
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 6: त्रिकोणमिति - प्रकीर्ण प्रश्नसंग्रह 6 [पृष्ठ १३८]

APPEARS IN

बालभारती Ganit 2 [Hindi] Standard 10 Maharashtra State Board
पाठ 6 त्रिकोणमिति
प्रकीर्ण प्रश्नसंग्रह 6 | Q 5. (8) | पृष्ठ १३८

संबंधित प्रश्‍न

यदि tanθ = `3/4` तो secθ तथा cosθ का मान ज्ञात कीजिए। 


सिद्ध कीजिए।

cos2θ(1 + tan2θ) = 1 


सिद्ध कीजिए। 

sin4θ - cos4θ = 1 - 2cos2θ 


सिद्ध कीजिए। 

`tanA/(1 + tan^2A)^2 + cotA/(1 + cot^2A)^2 = sinA cosA`


सिद्ध कीजिए। 

sec6x - tan6x = 1 + 3sec2x × tan2


यदि sinθ = `11/61`, तो सर्वसमिका का उपयोग करके cosθ का मान ज्ञात कीजिए।


नीचे दिए गए बहुवैकल्पिक प्रश्न के उत्तर का सही विकल्प चुनकर लिखिए।

1 + tan2θ = कितना? 


सिद्ध कीजिए: cotθ + tanθ = cosecθ × secθ

हल:

बायाँ पक्ष = cotθ + tanθ

= `cosθ/sinθ + sinθ/cosθ`

= `(square + square)/(sinθ xx cosθ)`

= `1/(sinθ xx cosθ)` ............... `square`

= `1/sinθ xx 1/square`

= cosecθ × secθ

∴ बायाँ पक्ष = दायाँ पक्ष

∴ cotθ + tanθ = cosecθ × secθ


यदि `1/sin^2θ-1/cos^2θ-1/tan^2θ-1/cot^2θ-1/sec^2θ-1/("cosec"^2θ) = -3`, तो θ का मान ज्ञात कीजिए।


sin2θ  + cos2θ का मान ज्ञात कीजिए।

हल:

Δ ABC में, ∠ABC = 90°, ∠C = θ°

AB2 + BC2 = `square`   .....(पायथागोरस प्रमेय)

दोनों पक्षों में AC2 से भाग देने पर,

`"AB"^2/"AC"^2 + "BC"^2/"AC"^2 = "AC"^2/"AC"^2`

∴ `("AB"^2/"AC"^2) + ("BC"^2/"AC"^2) = 1`

परन्तु `"AB"/"AC" = square  और "BC"/"AC" = square`

∴ `sin^2 theta  + cos^2 theta = square` 


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×