मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी माध्यम) इयत्ता १० वी

P(6,-6), Q(3,-7) आणि R(3,3) यांतून जाणाऱ्या वर्तुळाच्या केंद्राचे निर्देशक काढा.

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

P(6,-6), Q(3,-7) आणि R(3,3) यांतून जाणाऱ्या वर्तुळाच्या केंद्राचे निर्देशक काढा. 

बेरीज
Advertisements

उत्तर

समजा, O(h, k) हा बिंदू P, Q व R मधून जाणाऱ्या वर्तुळाचा केंद्रबिंदू आहे.

OP = OQ ......[एकाच वर्तुळाच्या त्रिज्या]

∴ `sqrt((h - 6)^2 + [k - (-6)]^2) = sqrt((h - 3)^2 + [k - (-7)]^2)` ....[अंतराच्या सूत्रानुसार]

∴ (h - 6)2 + [k - (-6)]2 = (h - 3)2 + [k - (-7)]2 ......[दोन्ही बाजूंचे वर्ग करून]

∴ (h - 6)2 + (k + 6)2 = (h - 3)2 + (k + 7)2 

∴ h2 - 12h + 36 + k2 + 12k + 36 = h2 - 6h + 9 + k2 + 14k + 49 

∴ 6h + 2k = 14

∴ 3h + k = 7  ...(i) [दोन्ही बाजूंना 2 ने भागून]

OP = OR ......[एकाच वर्तुळाच्या त्रिज्या]

∴ `sqrt((h - 6)^2 + [k - (-6)]^2) = sqrt((h - 3)^2 + (k - 3)^2)` ....[अंतराच्या सूत्रानुसार]

∴ (h - 6)2 + [k - (-6)]2 = (h - 3)2 + (k - 3)2 ......[दोन्ही बाजूंचे वर्ग करून]

∴ (h - 6)2 + (k + 6)2 = (h - 3)2 + (k - 3)2

∴ h2 - 12h + 36 + k2 + 12k + 36 = h2 - 6h + 9 + k2 - 6k + 9 

∴ 6h - 18k = 54

∴ 3h - 9k = 27 .....(ii) [दोन्ही बाजूंना 2 ने भागून]

समीकरण (i) मधून (ii) वजा करून, 

3h + k = 7
3h - 9k = 27
-    +      -
10k = -20

∴ k = `(-20)/10 = -2`

k ची किंमत समीकरण (i) मध्ये ठेवून,

3h + k = 7

∴ 3h - 2 = 7

∴ 3h = 9

∴ h = `9/3 = 3`

∴ वर्तुळाच्या केंद्राचे निर्देशक (3, -2) आहेत.  

shaalaa.com
अंतराचे सूत्र (Distance Formula)
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 5: निर्देशक भूमिती - संकीर्ण प्रश्नसंग्रह 5 [पृष्ठ १२३]

APPEARS IN

बालभारती Ganit 2 [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board
पाठ 5 निर्देशक भूमिती
संकीर्ण प्रश्नसंग्रह 5 | Q 20. | पृष्ठ १२३

संबंधित प्रश्‍न

खालील बिंदू एकरेषीय आहेत की नाहीत हे ठरवा.

A(1, −3), B(2, −5), C(−4, 7)


खालील बिंदू एकरेषीय आहेत की नाहीत हे ठरवा.

L(-2, 3), M(1, -3), N(5, 4)


खालील बिंदूंतील अंतर काढा. 

A(a, 0), B(0, a)


A(7, 1), B(3, 5) आणि C(2, 0) शिरोबिंदू असलेल्या त्रिकोणाच्या परिवर्तुळाच्या केंद्राचे निर्देशक आणि परिवर्तुळाची त्रिज्या काढा.


जर P(2,1), Q(-1,3), R(-5,-3) आणि S(-2,-5) तर `square`PQRS हा आयत आहे हे दाखवा.


खालील बिंदूंना जोडणारे रेषाखंड त्रिकोण तयार करू शकतील का? त्रिकोण तयार झाल्यास त्याचा बाजूंवरून होणारा प्रकार सांगा.

L(6, 4) , M(-5, -3) , N(-6, 8) 


A(0, 0), B(–5, 12) या दोन बिंदूंमधील अंतर किती? 


सोबतच्या आकृतीत, दिलेल्या माहितीवरून त्रिकोणाच्या मध्यगेची लांबी काढण्यासाठी खालील कृती पूर्ण करा.

कृती: A(–1, 1), B(5, –3), C(3, 5) समजा, D(x, y)

मध्यबिंदू सूत्रानुसार,

x = `(5 + 3)/2` ∴ x = `square`

y = `(-3 + 5)/2` ∴ y = `square`

अंतराच्या सूत्रानुसार,

∴ AD = `sqrt((4 - square)^2 + (1 - 1)^2)`

∴ AD = `sqrt((square)^2 + (0)^2)`

∴ AD = `sqrtsquare`

∴ AD = `square`


(0, 9) हा बिंदू (–4, 1) व (4, 1) या बिंदूंपासून समदूर आहे हे दाखवा. 


O(0, 0) आणि P(3, 4) या दोन बिंदूतील अंतर काढा.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×