मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी माध्यम) इयत्ता १० वी

एका त्रिकोणाचे शिरोबिंदू A(-3,1), B(0,-2) आणि C(1,3) आहेत, तर त्या त्रिकोणाच्या परिकेंद्राचे निर्देशक काढा. - Mathematics 2 - Geometry [गणित २ - भूमिती]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

एका त्रिकोणाचे शिरोबिंदू A(-3,1), B(0,-2) आणि C(1,3) आहेत, तर त्या त्रिकोणाच्या परिकेंद्राचे निर्देशक काढा.

बेरीज
Advertisements

उत्तर

A(-3, 1), B(0, -2) आणि C(1, 3) हे त्रिकोणाचे शिरोबिंदू आहेत.

समजा, बिंदू O(h, k) हा ΔABC चा परिकेंद्र आहे.

OA = OB .....[एकाच वर्तुळाच्या त्रिज्या]

∴ `sqrt([h - (-3)]^2 + (k - 1)^2) = sqrt((h - 0)^2 + [k - (-2)]^2)`  .....[अंतराच्या सूत्रानुसार]

∴ [h - (-3)]2 + (k - 1)2 = (h - 0)2 + [k - (-2)]2 .....[दोन्ही बाजूंचे वर्ग करून] 

∴ (h + 3)2 + (k - 1)2 = h2 + (k + 2)2

∴ h2 + 6h + 9 + k2 - 2k + 1 = h2 + k2 + 4k + 4  

∴ 6h – 2k + 10 = 4k + 4

∴ 6h – 2k – 4k = 4 – 10

∴ 6h - 6k = -6

∴ h - k = -1  .....(i) [दोन्ही बाजूंना 6 ने भागून]

OB = OC ..........[एकाच वर्तुळाच्या त्रिज्या]

∴ `sqrt((h - 0)^2 + [k - (-2)]^2) = sqrt((h - 1)^2 + (k - 3)^2)`  ......[अंतराच्या सूत्रानुसार]

∴ (h - 0)2 + [k - (-2)]2= (h - 1)2 + (k - 3)2  .......[दोन्ही बाजूंचे वर्ग करून]

∴ h2 + (k + 2)2 = (h - 1)2 + (k - 3)2

∴ h2 + k2 + 4k + 4 = h2 - 2h + 1 + k2 - 6k + 9

∴ 4k + 4 = -2h + 1 - 6k + 9

∴ 2h + 10k = 6

∴ h + 5k = 3  .....(ii)

समीकरण (i) मधून (ii) वजा करून,

h - k = -1
h + 5k = 3
-      -     -
 -6k = -4

∴ K = `(-4)/(-6) = 2/3`

k ची किंमत समीकरण (i) मध्ये ठेवून,

h - k = -1 मिळते.

∴ h - `2/3 = -1`

∴ h = -1 + `2/3`

∴ h = `(-1)/3`

∴ त्रिकोणाच्या परिकेंद्राचे निर्देशक `((-1)/3, 2/3)` आहेत.

shaalaa.com
अंतराचे सूत्र (Distance Formula)
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 5: निर्देशक भूमिती - संकीर्ण प्रश्नसंग्रह 5 [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

बालभारती Ganit 2 [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board
पाठ 5 निर्देशक भूमिती
संकीर्ण प्रश्नसंग्रह 5 | Q 7. | पृष्ठ १२२

संबंधित प्रश्‍न

जर बिंदू L(x, 7) आणि M(1, 15) यातील अंतर 10 असेल, तर x ची किंमत काढा.


A(7, 1), B(3, 5) आणि C(2, 0) शिरोबिंदू असलेल्या त्रिकोणाच्या परिवर्तुळाच्या केंद्राचे निर्देशक आणि परिवर्तुळाची त्रिज्या काढा.


खालील बिंदूंना जोडणारे रेषाखंड त्रिकोण तयार करू शकतील का? त्रिकोण तयार झाल्यास त्याचा बाजूंवरून होणारा प्रकार सांगा.

P(-2, -6) , Q(-4, -2), R(-5, 0)


खालील बिंदूंना जोडणारे रेषाखंड त्रिकोण तयार करू शकतील का? त्रिकोण तयार झाल्यास त्याचा बाजूंवरून होणारा प्रकार सांगा.

A(`sqrt2` , `sqrt2`), B(`-sqrt2` , `-sqrt2`), C(`-sqrt6`, `sqrt6`)


A(7, 5) आणि B(2, 5) तर या दोन बिंदूंमधील अंतर किती?


A(0, 0), B(–5, 12) या दोन बिंदूंमधील अंतर किती? 


दाखवा की, बिंदू (11, –2) हा (4, –3) आणि (6, 3) या बिंदूंपासून समदूर आहे.


सोबतच्या आकृतीत, दिलेल्या माहितीवरून त्रिकोणाच्या मध्यगेची लांबी काढण्यासाठी खालील कृती पूर्ण करा.

कृती: A(–1, 1), B(5, –3), C(3, 5) समजा, D(x, y)

मध्यबिंदू सूत्रानुसार,

x = `(5 + 3)/2` ∴ x = `square`

y = `(-3 + 5)/2` ∴ y = `square`

अंतराच्या सूत्रानुसार,

∴ AD = `sqrt((4 - square)^2 + (1 - 1)^2)`

∴ AD = `sqrt((square)^2 + (0)^2)`

∴ AD = `sqrtsquare`

∴ AD = `square`


A(5, 4), B(–3, –2) आणि C(1, –8) हे ∆ABC चे शिरोबिंदू असून रेख AD मध्यगा असेल, तर रेख AD ची लांबी किती?


O(0, 0) आणि P(3, 4) या दोन बिंदूतील अंतर काढा.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×