SSC (English Medium)
SSC (Hindi Medium)
SSC (Marathi Medium)
SSC (Marathi Semi-English)
Academic Year: 2024-2025
Date & Time: 8th July 2025, 3:00 pm
Duration: 3h
Advertisements
सूचना:
- सूचनानुसारेण आकृतयः आरेखितव्याः।
- आकृतीनाम् आरेखनं मसीलेखन्या कर्तव्यम्।
- सर्वासु कृतिषु वाक्यानां पुनर्लेखनम् आवश्यकम्।
- लेखनं सुवाच्यं, स्पष्टं लेखननियमानुसारं च भवेत्।
चित्र दृष्ट्वा नामानि लिखत।
Chapter: [0] सुगमसंस्कृतम् :।
समय-स्तम्भमेलनं कुरुत।
| ‘अ’ | ‘आ’ |
| (1) दशाधिक सप्तवादनम् | ८.०० |
| (2) सार्ध - नववादनम् | ७.१० |
| ९.३० |
Chapter:
गद्यांशं पठित्वा निर्दिष्टाः कृतीः कुरुत।
|
एकदा पृथुराजः स्वराज्ये भ्रमणम् अकरोत्। भ्रमणसमये तेन दृष्टं यत् प्रजाः अतीव कृशाः अशक्ताश्च। ताः प्रजाः पशुवज्जीवन्ति। निकृष्टान्नं खादन्ति। तद् दृष्ट्वा राजा चिन्ताकुलः जातः। तदा पुरोहितोऽवदत्, “हे राजन् धनधान्यादि सर्वं वस्तुजातं वस्तुतः वसुन्धरायाः उदर एव वर्तते। तत्प्राप्तुं यतस्व।” तदा पृथुभूपेन तदर्थं धनुः सज्जीकृतम्। तदा भूमिः स्त्रीरूपं धृत्वा तस्य पुरतः प्रकटिता अभवत् अवदत् च, “हे राजेन्द्र! तव पिता दुःशासकः वेनराजः राजधर्मस्य पालनं नाकरोत्। तदा मया चोरलुण्ठकभयात् धनधान्यपुष्पफलानि मम उदरे निहितानि। त्वं तु प्रजाहित दक्षः नृपः। यदि त्वं प्रयत्नेन कृषिकार्यं करोषि तर्हि अहं प्रसन्ना भविष्यामि। अतः धनुः त्यज। खनित्राणि, हलान् कुद्दालकान् लवित्राणि च हस्ते गृहीत्वा प्रजाजनैः सह कृषिकार्यं कुरु।” |
(1) अवबोधनम्। (3 तः 2) 2
(क) उचितं कारणं चित्वा वाक्यं पुनर्लिखतः 1
भूम्या धनधान्यपुष्पफलानि स्व-उदरे निहितानि यत: ______।
- वेनभूपः दु:शासक: आसीत्।
- भूमिः स्वभावेन कृपणा आसीत्।
(ख) कः कं वदित? 1
अतः धनु: त्यज।
(ग) अमरकोषात् शब्दं योजयित्वा वाक्यं पुनर्लिखत। 1
राजा चिन्ताकुलः जात:।
(2) शब्दज्ञानम्। (3 तः 2) 2
(क) गद्यांशात् 2 पूर्वकालवाचक-धातुसाधित-त्वान्त-अव्यये चित्वा लिखत। 1
(ख) गद्यांशात् विशेषण-विशेष्ययोः मेलनं कुरुत। 1
| ‘अ’ | ‘आ’ |
| (1) कृशाः | भूमिः |
| (2) प्रजाहितदक्षः | प्रजाः |
| नृपः |
(ग) लकारं लिखत। 1
ता: प्रजाः पशुवत् जीवन्ति।
Chapter:
गद्यांशं पठित्वा निर्दिष्टाः कृतीः कुरुत।
| अर्णवः | द्रव्यस्य अन्तिमः घटकः मूलं तत्त्वं च परमाणुः, सत्यं खलु? |
| पिता | सत्यम् अयं खलु कणादमहर्षेः सिद्धान्तः। अपि जानासि? परमाणुः द्रव्यस्य मूलकारणम् इति तेन महर्षिणा प्रतिपादितम्। तदपि प्रायः ख्रिस्तपुर्वं पञ्चमे षष्ठे वा शतके। |
| अर्णवः | तात, महर्षिणा कणादेन किं किम् उक्तं परमाणुविषये? वयं तु केवलं तस्य महाभागस्य नामधेयम् एव जानीमः। |
| पिता | कणादमुनिना प्रतिपादितम्-परमाणुः अतीन्द्रियः, सूक्ष्मः, निरवयवः, नित्यः, स्वयं व्यावर्तकः च। ‘वैशेषिकसूत्राणि’ इति स्वग्रन्थे तेन परमाणोः व्याख्या कृता। |
| अर्णवः | का सा व्याख्या? |
| पिता | जालसूर्यमरीचिस्थं यत् सूक्ष्मं दृश्यते रजः। तस्य षष्ठतमो भागः परमाणुः स उच्यते।। |
(1) अवबोधनम्। (3 तः 2) 2
(क) उचितं पर्यायं चित्वा वाक्यं पुनर्लिखत। 1
- वयं तस्य महाभागस्य ______ एव जानीमः। (नामधेयम्/ग्रामम्)
- रजसः ______ भागः परमाणु। (षष्ठतमः/शततमः)
(ख) पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत। 1
कस्मिन् ग्रन्थे महर्षिकणादेन परमाणोः व्याख्या कृता?
(ग) एषः गद्यांशः कस्मात् पाठात् उद्धृतः? 1
(2) जालरेखाचित्रं पूरयत। (2)
Chapter:
गद्यांशं पठित्वा सरलार्थं लिखत।
| कर्णः | तेन हि जित्वा पृथ्वीं ददामि। |
| शक्रः | पृथिव्या किं करिष्यामि। नेच्छामि कर्ण, नेच्छमि। |
| कर्णः | अथवा मच्छिरो ददामि। |
| शक्रः | अविहा। अविहा। |
| कर्णः | न भेतव्यम् न भेतव्यम्। |
Chapter:
माध्यमभाषया सरलार्थं लिखत।
| नदी (विपाट्) | कः खलु एषः मानवः? अस्मान् किमर्थं वन्दते स्तौति च? आर्य, किन्नामा भवान्? कस्माद् अस्मान् आह्वयति? |
| विश्वामित्रः | अयि मातः, विश्वामित्रोऽहम्। दूरतः आयातः रथैः शकटैः च। वयं सर्वे परतीरं गन्तुं समुत्सुकाः। |
Chapter:
Advertisements
माध्यमभाषया उत्तरत।
काकेन कः उपायः उक्तः?
Chapter: [2] व्यसने मित्रपरीक्षा।(गद्यम्)
माध्यमभाषया उत्तरं लिखत।
दुष्यन्तस्य कानि स्वभाववैशिष्ट्यानि ज्ञायन्ते?
Chapter: [6] संस्कृतनाट्ययुग्मम्।(संवादः)
पद्यांशं पठित्वा निर्दिष्टाः कृतीः कुरुत। (5 तः 4)
|
निन्दन्तु नीतिनिपुणा यदि वा स्तुवन्तु शीलं सद्गुणसम्पत्तिः ज्ञानं विज्ञानमेव च |
(क) पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत। 1
कृष्ण: कं जघान?
(ख) विशेषण-विशेष्ययोः मेलनं कुरुत। (1)
| ‘अ’ | ‘आ’ |
| (1) हितावहम् | गङ्गा |
| (2) शीतलवाहिनी | शीतम् |
| वाचनम् |
(ग) जालरेखाचित्रं पूरयत। (1)
(घ) पद्यांशात् 2 द्वितीयाविभक्त्यन्तपदे लिखत। 1
(च) उत्तरपदं लिखत। 1
- अद्यैव = अद्य + .......।
- न्याय्यात्पथः = न्याय्यात् + .......।
Chapter:
पद्य शुद्धे पूर्णे च लिखत।
रामाभिषेके ______ ठं ठः।।
Chapter:
पद्य शुद्धे पूर्णे च लिखत।
वैद्यराज ______ धनानि च॥
Chapter: [10] चित्रकाव्यम्।(पद्यम्)
माध्यमभाषया सरलार्थं लिखत।
वाचनं ज्ञानदं बाल्ये तारुण्ये शीलरक्षकम्।
वार्धक्ये दुःखहरणं हितं सद्ग्रन्थवाचनम्।।
Chapter: [7] वाचनप्रशंसा।(पद्यम्)
माध्यमभाषया सरलार्थं लिखत।
एकीभूय यथा सर्वे वर्णा गच्छन्ति शुक्लताम्।
तथा सम्भूय शंसन्ति धर्मा मानवतागुणम्।।
Chapter: [11] मानवताधर्मः। (पद्यम्)
मञ्जूषातः नामानि सर्वनामानि च पृथक्कुरुत।
| नाम | सर्वनाम |
(मञ्जूषा - पिता, यः, बाल्ये, इमानि, रथैः)
Chapter:
मञ्जुषातः क्रियापदानि धातुसाधित-विशेषणानि च पृथक्कुरुत।
| क्रियापदम् | धातुसाधित-विशेषणम् |
(मञ्जूषा - अपश्यत्, मुक्तः, ज्ञातवान्, अस्तु, रमणीयम्)
Chapter:
Advertisements
सप्ताहस्य ______ संस्कृतवर्गः भवति।
तृतीयं
त्रिवारं
Chapter:
समासविग्रहाणां समासनामभिः सह मेलनं कुरुत।
| समासविग्रहः | समासनाम |
| (1) न अत्पम्। | उपपद-तत्पुरुषः। |
| (2) पादैः पिबति इति। | बहुव्रीहिः। |
| (3) महान् भागः यस्य सः। | नञ्-तत्पुरुषः। |
| (4) चिन्तायां मग्ना। | षष्ठी-तत्पुरुषः। |
| (5) पूर्णा नाम नदी। | सप्तमी-तत्पुरुषः। |
| (6) यमराजस्य सहोदरः। | कर्मधारयः। |
Chapter:
विरुद्धार्थकशब्दान् चित्वा लिखत।
पुरतः × ......।
वस्त्रम्
शत्रुता
भानुः
पृष्ठतः
Chapter:
समानार्थकशब्दान् चित्वा लिखत।
पटः = ......।
वस्त्रम्
शत्रुता
भानुः
पृष्ठतः
Chapter:
विरुद्धार्थकशब्दान् चित्वा लिखत।
मैत्री × ......।
वस्त्रम्
शत्रुता
भानुः
पृष्ठतः
Chapter:
समानार्थकशब्दान् चित्वा लिखत।
दिनकृत् = ......।
वस्त्रम्
शत्रुता
भानुः
पृष्ठतः
Chapter:
क्षेत्रपतिना पाशः योजितः।
कर्तृवाच्यम्
कर्मवाच्यम्
Chapter: [3.1] अभ्यासपत्रम् - १।
योग्यं क्रियापदं चित्वा वाक्यं पुनर्लिखत।
त्वम् इदानीमेव संन्यासं ______।
स्वीकरोतु
स्वीकुरु
Chapter: [9.1] अभ्यासपत्रम् - ३।
उद्याने ______ वृक्षाः सन्ति।
विस्तीर्णः
विस्तीर्णाः
विस्तीर्णम्
Chapter: [11.4] व्याकरणवीथि।
विशिष्ट-विभक्तेः उपयोगं कृत्वा वाक्यनिर्माणं कुरुत।
गम्-गच्छ् (१ प. प.)
Chapter:
विशिष्ट-विभक्त: उपयोगं कृत्वा वाक्यनिर्माणं कुरुत।
कथ् (10 उ.प.)
Chapter: [11.4] व्याकरणवीथि।
विशिष्ट-विभक्तेः उपयोगं कृत्वा वाक्यनिर्माणं कुरुत।
विना
Chapter: [11.4] व्याकरणवीथि।
विशिष्टविभक्तेः उपयोगं कृत्वा वाक्यनिर्माण कुरुत।
अलम्
Chapter: [11.4] व्याकरणवीथि।
Other Solutions
Submit Question Paper
Help us maintain new question papers on Shaalaa.com, so we can continue to help studentsonly jpg, png and pdf files
Maharashtra State Board previous year question papers 10th Standard Sanskrit - Composite [संस्कृत - संयुक्त (द्वितीय भाषा)] with solutions 2024 - 2025
Previous year Question paper for Maharashtra State Board 10th Standard -2025 is solved by experts. Solved question papers gives you the chance to check yourself after your mock test.
By referring the question paper Solutions for Sanskrit - Composite [संस्कृत - संयुक्त (द्वितीय भाषा)], you can scale your preparation level and work on your weak areas. It will also help the candidates in developing the time-management skills. Practice makes perfect, and there is no better way to practice than to attempt previous year question paper solutions of Maharashtra State Board 10th Standard.
How Maharashtra State Board 10th Standard Question Paper solutions Help Students ?
• Question paper solutions for Sanskrit - Composite [संस्कृत - संयुक्त (द्वितीय भाषा)] will helps students to prepare for exam.
• Question paper with answer will boost students confidence in exam time and also give you an idea About the important questions and topics to be prepared for the board exam.
• For finding solution of question papers no need to refer so multiple sources like textbook or guides.
