Question

खालील काव्यपंक्तींचे रसग्रहण करा.

अचानक बाजूला ठेवून बाहुलीला ती जवळ जाते त्यांच्या
मुलगा दाखवतो, तिला आपलं कसब पुन्हा एकदा

Answer 1

'आश्वासक चित्र' या कवितेत कवयित्री नीरजा यांनी स्त्री-पुरुष समानतेचे एक आश्वासक चित्र रेखाटले आहे. भविष्यात हे चित्र प्रत्यक्षात साकार होईल असा आशावादी विचार यात मांडला आहे. भातुकली व चेंडू हे खेळ स्त्री-पुरुषांच्या पारंपरिक भूमिकांतून बाहेर पडून स्त्री-पुरुषांनी समानतेचे जीवन स्वीकारले. परस्पर सामंजस्य व सहकार्याने त्यांनी जीवन जगावे असा सकारात्मक संदेश कवयित्री या कवितेतून देऊ पाहते.

प्रस्तुत काव्यपंक्तींत मुलाचा चेंडू उडवण्याचा खेळ कौतुकाने पाहणारी मुलगी अचानक बाहुली बाजूला ठेवून त्याच्याजवळ जाते. मुलगा आपले कौशल्य तिला दाखवण्यासाठी परत चेंडू उडवतो. यातून मुलाची पुरुषप्रधान विचारसरणी लक्षात येते, मी जे करतो आहे ते तुला जमणार नाही असेच काहीसे त्याला दाखवून द्यायचे आहे. मुलगी त्याचे आव्हान स्वीकारण्याच्या हेतूनेच त्याच्याजवळ आली आहे. स्त्रिया एकाच वेळी अनेक कामे करण्यास सक्षम असतात हे तिला दाखवून द्यायचे आहे.

बाहुलीसारख्या समर्पक प्रतिमांच्या वापरातून ही कविता आपल्याला चिंतन करण्यास प्रवृत्त करते. या कवितेतून व्यक्त झालेला विचार सार्वकालिक आहे. साध्या सोप्या व संवादात्मक भाषेतून कवयित्रीने स्त्री-पुरुष समानतेचे मूल्य रुजवण्याचा प्रयत्न केला आहे. कवितेतील आशय मुक्तपणे मांडण्यासाठी कवयित्रीने येथे 'मुक्तछंद' वापरला आहे. त्यामुळे, कवितेतील वास्तव वाचकांच्या मनाला भिडते.