Question

फरक स्पष्ट करा.

सार्वजनिक वित्त व्यवहार व खाजगी वित्त व्यवहार

फरक स्पष्ट करा.

सार्वजनिक वित्त व्यवहार आणि खाजगी वित्त व्यवहार

Answer 1

अ. क्र.	तुलनेतील आधार	सार्वजनिक वित्त व्यवहार	खाजगी वित्त व्यवहार
१.	उद्दिष्टे	सार्वजनिक वित्त व्यवहाराचे उद्दिष्ट समाजाला महत्तम लाभ मिळवून देणे असते.	खाजगी वित्त व्यवहाराचे उद्दिष्ट स्वहिताची पूर्तता करणे असते.
२.	खर्चाचे निर्धारण	शासन सर्वप्रथम आपल्या खर्चाची पातळी व खर्चाचे भिन्न भिन्न मार्ग निश्चित करते.	व्यक्ती प्रथम आपले वैयक्तिक उत्पन्न विचारात घेते आणि खर्चाचे मार्ग निश्चित करते.
३.	पत स्थिती	शासनाची बाजारपेठेतील पत मोठ्या प्रमाणावर असते.	खाजगी व्यक्तीची पत मर्यादित असते.
४.	चलन छापण्याचा अधिकार	भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे चलनाची छपाई केली जाते.	खाजगी व्यक्तीला तसा अधिकार नसतो.
५.	वित्त व्यवहारातील लवचीकता	सार्वजनिक वित्त व्यवहार अधिक लवचीक असतात.	खाजगी वित्त व्यवहारात फारसे बदल करण्यास वाव नसतो.
६.	अर्थव्यवस्थेवरील परिणाम	सार्वजनिक वित्त व्यवहाराचा देशाच्या अर्थव्यवस्थेवर प्रचंड प्रभाव पडतो.	खाजगी वित्त व्यवहाराचा राष्ट्रीय अर्थव्यवस्थेवर नगण्य परिणाम होतो.

Answer 2

अ. क्र.	तुलनेतील आधार	सार्वजनिक वित्त व्यवहार	खाजगी वित्त व्यवहार
१.	अर्थ	सर्वसामान्य नागरिकांना महत्तम लाभ मिळवून देण्याच्या उद्देशाने शासनाने केलेले वित्त व्यवहार, म्हणजे ‘सार्वजनिक वित्त व्यवहार’ होत.	स्वहिताची पूर्तता करण्याच्या उद्देशाने व्यक्‍तीने किंवा खाजगी संस्थेने केलेले वित्त व्यवहार, म्हणजे ‘खाजगी वित्त व्यवहार’ होत.
२.	लवचीकता	सार्वजनिक वित्त व्यवहार अधिक लवचीक असतात. सार्वजनिक वित्त व्यवहारांत बदल करण्यास वाव असतो.	खाजगी वित्त व्यवहार कमी लवचीक असतात. खाजगी वित्त व्यवहारांत बदल करण्यास फारसा वाव नसतो.