Advertisements
Advertisements
Question
‘डौलदार गिरिशिखरे धापाच टाकू लागतात’ या विधानातील अलंकार ओळखून स्पष्ट करा.
Advertisements
Solution
हा चेतनगुणोक्ती अलंकार आहे.
स्पष्टीकरण:
वेगाने धावल्यावर मानवाला धापा लागतात. येथे डोंगराच्या शिखरांवर धापा टाकण्याचे चित्रण आहे. म्हणजे गिरिशिखरांवर (निर्जीव वस्तूंवर) मानवी भावनांचे आरोपण केले आहे. म्हणून हा चेतनगुणोक्ती अलंकार आहे.
APPEARS IN
RELATED QUESTIONS
खालील वाक्यातील उपमेय, उपमान, साधर्म्यदर्शक शब्द व समान गुण ओळखा.
आमच्या गावचे सरपंच कर्णासारखे दानशूर आहेत.
खालील शब्दासाठी कवितेत आलेले समान अर्थाचे शब्द शोधा.
अरुंद रस्ता -
अधोरेखित शब्दाविषयी खालील माहिती भरून तक्ता पूर्ण करा.
सुट्टीत तो मित्रांशी खेळतो.
विशेष्य विशेषणाच्या योग्य जोड्या जुळवा.
| ‘अ’ गट | ‘ब’ गट |
| (१) भव्य | (अ) मन |
| (२) अमूल्य | (आ) युग |
| (३) नवे | (इ) शिकवण |
| (४) सुंदर | (ई) पटांगण |
| (५) विशाल | (उ) जग |
समूहदर्शक शब्दाची यादी करा.
उदा. धान्याची रास
लाकडाची -
खालील वाक्यातील नामांना अधोरेखित करा.
सरिता व फरिदा चांगल्या मैत्रिणी आहेत.
खालील शब्दाचे वचन बदला.
माणूस -
वस्तू आणि वास्तू या दोन शब्दांतील लेखनामध्ये फक्त ‘काना’ दिल्याने फरक पडतो; परंतु अर्थामध्ये खूप फरक आहे. खाली दिलेल्या शब्दाचे अर्थ शोधा. लिहा.
उदा., (१) वस्तू - जिन्नस, नग (२) वास्तू - घर
खरे - खारे
खालील वाक्यात (? ! ‘-’ ‘‘-’’ . ,) घालून वाक्य पुन्हा लिहा.
आवडले का तुला पुस्तक आई म्हणाली.
विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
अवघड × ......
दिलेल्या सूचनाप्रमाणे खालील वाक्यात बदल करा.
मला आंबा आवडतो. (वाक्य भूतकाळी करा.)
खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द "मुक्या प्राण्यांची कैफियत" या पाठातून शोधून लिहा.
आठवण -
खालील वाक्यात पर्यायातील योग्य वाक्प्रचार घाला.
आवडते पेन हरवल्याने संजय आज ______ होता.
खालील शब्दापासून अर्थपूर्ण शब्द बनवा.
उदा., लांटीवे - वेलांटी
कानीनोका -
खालील वाक्प्रचाराच्या अर्थाचा योग्य पर्याय निवडा व लिहा.
नोंदी करणे -
खालील शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द पाठात शोधून लिहा.
लहान × ______
खालील शब्दासाठी पाठातील विशेषण शोधा.
| विशेषणे | विशेष्य |
| ______ | झरा |
खालील शब्दाच्या अर्थातील फरक समजून घ्या व त्याचा स्वतंत्र वाक्यात उपयोग करा.
विनंती-तक्रार
खालील वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ लिहा.
संजीवनी मिळणे.
खालील शब्द वाचा.
कुस्ती, मुक्काम, पुष्कळ, शिस्त, दुष्काळ, पुस्तक, चिठ्ठी, डुक्कर, बिल्ला, चिक्की.
वरील प्रत्येक उदाहरणात एक जोडाक्षर आहे. या जोडाक्षरयुक्त अक्षरापूर्वीच्या अक्षराचे नीट निरीक्षण करा. काय आढळले? या अक्षरांतील उकार, इकार हे ऱ्हस्व आहेत.
मराठी शब्दांत जोडाक्षर असल्यास जोडाक्षरापूर्वीचे इकार, उकार, सामान्यत: ऱ्हस्व असतात.
लक्षात ठेवा: तत्सम शब्दांतील जोडाक्षरापूर्वीचे इकार व उकार ऱ्हस्व व दीर्घ अशा दोन्ही प्रकारचे आढळतात.
उदा., पुण्य, तीक्ष्ण, पूज्य
वर दिलेल्या वर्णनानुसार किमान दहा शब्द लिहा.
