Question

भागभांडवलांचे वर्गीकरण स्पष्ट करा.

Answer 1

1. अधिकृत किंवा नाममात्र किंवा नोंदवलेले भांडवल: कंपनीच्या  घटना पत्रकामध्ये नमूद केल्याप्रमाणे, सार्वजनिक गुंतवणुकीद्वारे उभारण्याची परवानगी असलेली ही कमाल रक्कम आहे. याला नोंदणीकृत किंवा नाममात्र भांडवल असेही म्हणतात आणि कंपनी किती भांडवल जारी करू शकते याची मर्यादा म्हणून काम करते.
2. विक्रीस काढलेले आणि विक्रीस न काढलेले भांडवल: जारी केलेले भांडवल म्हणजे अधिकृत भांडवलाचा तो भाग जो कंपनीने प्रत्यक्षात जनतेला गुंतवणुकीसाठी देऊ केला आहे. अद्याप देऊ न केलेले कोणतेही उर्वरित अधिकृत भांडवल अनिर्दिष्ट भांडवल असे म्हणतात.
3. प्रत्यक्ष विकलेले/खपलेले आणि प्रत्यक्ष न विकलेले/न खपलेले: प्रत्यक्ष विकलेले म्हणजे गुंतवणूकदार (जनता) सामान्यतः इनिशियल पब्लिक ऑफरिंग (IPO) दरम्यान खरेदी करण्यास सहमती दर्शविणाऱ्या जारी केलेल्या भांडवलाची रक्कम. जारी केलेल्या भांडवलाचा कोणताही भाग जो जनतेने खरेदी केला नाही त्याला प्रत्यक्ष विकलेले म्हणतात.
4. मागणी केलेल भांडवल, न मागणी केलेले भांडवल आणि राखीव भांडवल:
   
   • कॉल-अप कॅपिटल म्हणजे प्रत्यक्ष विकलेले भांडवलचा तो भाग जो कंपनीने शेअरहोल्डर्सना देण्यास सांगितलेला असतो.
   • अनकॉल्ड कॅपिटल म्हणजे उर्वरित भाग जो कंपनीने अद्याप मागितलेला नाही.
   • राखीव भांडवल म्हणजे प्रत्यक्ष न विकलेले भांडवलचा एक भाग जो केवळ आर्थिक गरजा पूर्ण करण्यासाठी कंपनीच्या लिक्विडेशन दरम्यान मागितला जाऊ शकतो.
5. वसूल भांडवल आणि वसूल न झालेले भांडवल: वसूल भांडवल म्हणजे भागधारकानी प्रत्यक्षात भरलेल्या कॉल-अप भांडवलची रक्कम. थकबाकीतील कॉल्स, ज्यांना न भरलेले कॉल्स असेही म्हणतात, ते कॉल-अप कॅपिटलच्या कोणत्याही भागाचा संदर्भ देतात जो भागधारकानी अद्याप भरलेला नाही.