मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी माध्यम) इयत्ता १० वी

जर एका अंकगणिती श्रेढीच्या तिसऱ्या व आठव्या पदांची बेरीज ७ असेल आणि सातव्या व 14 व्या पदांची बेरीज - 3 असेल, तर 10 वे पद काढा.

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

जर एका अंकगणिती श्रेढीच्या तिसऱ्या व आठव्या पदांची बेरीज ७ असेल आणि सातव्या व 14 व्या पदांची बेरीज - 3 असेल, तर 10 वे पद काढा.

बेरीज
Advertisements

उत्तर

या अंकगणिती श्रेढीचे, पहिले पद 'a' आणि सामाईक फरक 'd' मानू.

दिलेल्या पहिल्या अटीनुसार, तिसऱ्या व आठव्या पदांची बेरीज 7 आहे.

t3 + t8 = 7

∴ a + (3 - 1)d + a + (8 - 1)d = 7  ....[∵ tn = a + (n - 1)d]

∴ a + 2d + a + 7d = 7

∴ 2a + 9d = 7      .....(i)

दिलेल्या दुसऱ्या अटीनुसार, सातव्या व चौदाव्या पदांची बेरीज - 3 आहे.

t7 + t14 = - 3

∴ a + (7 - 1)d + a + (14 - 1)d = - 3

∴ a + 6d + a + 13d = - 3

∴ 2a + 19d = - 3     ....(ii)

समीकरण (ii) मधून समीकरण (i) वजा करून,

2a + 19d = - 3
2a + 9d =  7
-     -        -  
10d  = - 10

d = `(- 10)/10` = - 1

d = - 1 ही किंमत समीकरण (i) मध्ये ठेवून,

2a + 9d = 7

∴ 2a + 9(- 1) = 7

∴ 2a - 9 = 7

∴ 2a = 7 + 9 = 16

∴ a = `16/2` = 8

tn = a + (n - 1)d

∴ t10 = 8 + (10 - 1)(- 1) 

= 8 + 9 × (- 1)

= 8 - 9

∴ t10 = - 1

∴ अंकगणिती श्रेढीचे 10 वे पद - 1 आहे.

shaalaa.com
अंकगणिती श्रेढीचे n वे पद (nth term of an A. P.)
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 3: अंकगणित श्रेढी - संकीर्ण प्रश्नसंग्रह 3 [पृष्ठ ७९]

APPEARS IN

बालभारती Ganit 1 [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board
पाठ 3 अंकगणित श्रेढी
संकीर्ण प्रश्नसंग्रह 3 | Q 6 | पृष्ठ ७९

संबंधित प्रश्‍न

खाली दिलेल्या अंकगणिती श्रेढीवरून चौकटीत योग्य संख्या लिहा.

1, 8, 15, 22,...

येथे, a = `square`, t1 = `square`, t2 = `square`, t3 = `square`,...

t2 - t1 = `square - square = square`

t3 - t2 = `square - square = square`

∴ d =  `square`


खाली दिलेल्या अंकगणिती श्रेढीवरून चौकटीत योग्य संख्या लिहा.

3, 6, 9, 12,...

येथे, t1 = `square`, t2 = `square`, t3 = `square`, t4 = `square`,...

t2 - t1 = `square`

t3 - t2 = `square`

∴ d = `square`


खाली दिलेल्या अंकगणिती श्रेढीवरून चौकटीत योग्य संख्या लिहा.

70, 60, 50, 40,...

येथे, t1 = `square`, t2 = `square`, t3 = `square`,....

∴ a = `square`, d = `square`


एका अंकगणिती श्रेढीचे 11 वे पद 16 आणि 21 वे पद 29 आहे, तर त्या श्रेढीचे 41 वे पद काढा.


10 पासून 250 पर्यंतच्या नैसर्गिक संख्यांपैकी किती संख्या 4 ने विभाज्य आहेत?


पुढील उपप्रश्नासाठी चार पर्यायी उत्तरे दिली आहेत. त्यापैकी अचूक पर्याय निवडून त्याचे वर्णाक्षर लिहा.

एका अंकगणिती श्रेढीचे तिसरे पद 13 आणि पाचवे पद 25 असले, तर तिचे 7 वे पद = ?


पुढील उपप्रश्नासाठी चार पर्यायी उत्तरे दिली आहेत. त्यापैकी अचूक पर्याय निवडून त्याचे वर्णाक्षर लिहा.

9, 15, 21, 27 अंकगणिती श्रेढीमध्ये t3 = ? 


–940 ही संख्या, 50, 40, 30, 20 ......... या अंकगणिती श्रेढीचे कितवे पद आहे?

कृती: येथे, a = `square`, d = `square`, tn  = -940

सूत्रानुसार, tn = a + (n –1) d

-940 = `square`

n =  `square`


एका अंकगणिती श्रेढीसाठी t1 = 1 व tn = 149 असेल, तर Sn काढा. 

कृती: येथे, t1 = 1, tn = 149, Sn = ?

सूत्र वापरून, Sn = `"n"/2(square + square)`

= `"n"/2 xx square`

= `square` n, येथे n = 75  


12, 16, 20, 24......... या अंकगणिती श्रेढीचे 25 वे पद काढा.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×