Advertisements
Advertisements
प्रश्न

Advertisements
उत्तर
□ABCD हा समांतरभुज चौकोन आहे. ...[पक्ष]
∴ बाजू AB || बाजू CD ...[समांतरभुज चौकोनाच्या संमुख बाजू]
∴ बाजू AB || बाजू CP ...[C - P - D]
व BP ही त्यांची छेदिका आहे.
∴ ∠CPB ≅ ∠ABP ...[व्युत्क्रम कोन]
∴ ∠CPX ≅ ∠ABX ...(i)[P - X - B]
ΔPXC व ΔBXA मध्ये,
∠PXC ≅ ∠BXA ...[परस्पर विरुद्ध कोन]
∠CPX ≅ ∠ABX ...[(i) वरून]
∴ ΔPXC ∼ ΔBXA ...[कोको कसोटीनुसार]
∴ `(CX)/(AX) = (XP)/(XB) = (AB)/(CP)` ...(ii)[समरूप त्रिकोणांच्या संगत बाजू]
लक्षात घ्या,
रेख AB ≅ रेख CD ...(iii) [∵ □ ABCD हा समांतरभुज चौकोन आहे.]
रेख CP = `1/2` रेख CD ...(iv) [P हा बाजू CD चा मध्यबिंदू आहे.]
∴ रेख CP = `1/2` रेख AB ...(v) [(iii) व (iv)]
∴ `(CX)/(AX) = (XP)/(XB) = (AP)/(CB) = 2/1` ...[(ii) व (v) वरून]
∴ `(CX)/(AX) = 2/1`
∴ `(CX + AX)/(AX) = (2 + 1)/2` ...[योग क्रियेने]
∴ `(AC)/(AX) = 3/2`
∴ 3AX = 2AC हे सिद्ध होते.
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
आकृती मध्ये ∠ABC = 75°, ∠EDC =75° तर कोणते दोन त्रिकोण कोणत्या कसोटीनुसार समरूप आहेत? त्यांची समरूपता योग्य एकास एक संगतीत लिहा.

आकृती मध्ये दाखवल्याप्रमाणे 8 मीटर व 4 मीटर उंचीचे दोन खांब सपाट जमिनीवर उभे आहेत. सूर्यप्रकाशाने लहान खांबाची सावली 6 मीटर पडते, तर त्याच वेळी मोठ्या खांबाची सावली किती लांबीची असेल?

आकृतीत समलंब चौकोन PQRS मध्ये, बाजू PQ || बाजू SR, AR = 5AP, AS = 5AQ तर सिद्ध करा, SR = 5PQ.

आकृती मध्ये रेख PQ || रेख DE, A (Δ PQF) = 20 एकक, जर PF = 2 DP आहे, तर A(`square"DPQE"`) काढण्यासाठी खालील कृती पूर्ण करा.
A(Δ PQF) = 20 एकक, PF = 2 DP, DP = x मानू. ∴ PF = 2x
DF = DP + `square` = `square` + `square` = 3x
Δ FDE व Δ FPQ मध्ये
∠ FDE ≅ ∠`square` (संगत कोन)
∠ FED ≅ ∠`square` (संगत कोन)
∴ Δ FDE ∼ Δ FPQ .............(कोको कसोटी)
∴ `("A"(Δ"FDE"))/("A"(Δ"FPQ")) = square/square = ((3"x")^2)/((2"x")^2) = 9/4`
A(Δ FDE) = `9/4` × A(Δ FPQ ) = `9/4 xx square = square`
A(`square` DPQE) = A(Δ FDE) - A(Δ FPQ)
= `square - square`
= `square`

ΔABC मध्ये ∠A = 90°. `square`DEFG या चौरसाचे D व E हे शिरोबिंदू बाजू BC वर आहेत. बिंदू F हा बाजू AC वर आणि बिंदू G हा बाजू AB वर आहे. तर सिद्ध करा. DE2 = BD × EC (ΔGBD व ΔCFE हे समरूप दाखवा. GD = FE = DE याचा उपयोग करा.)
आकृतीचे निरीक्षण करा. ∆ABC व ∆PQR कोणत्या कसोटीनुसार समरूप आहेत? कसोटीचे नाव लिहा.

आकृतीमध्ये समलंब चौकोन PQRS मध्ये बाजू PQ || बाजू SR, AR = 5 AP, तर सिद्ध करा, SR = 5 PQ.
जर ΔABC ∼ ΔDEF आणि ∠A = 48°, तर ∠D = ______.

वरील आकृतीत रेख AC आणि रेख BD परस्परांना P बिंदूत छेदतात. जर `"AP"/"CP" = "BP"/"DP"` तर ΔABP ∼ ΔCDP दाखवण्यासाठी खालील कृती पूर्ण करा.
कृती: ΔABP व ΔCDP मध्ये
`"AP"/"CP" = "BP"/"DP" ....square`
∠APB ≅ `square` ...... विरुद्ध कोन
∴ `square` ∼ ΔCDP ....... समरूपतेची `square` कसोटी.

वरील आकृतीत, ΔABC मध्ये रेख XY || बाजू AC, जर 2AX = 3BX आणि XY = 9, तर AC ची किंमत काढा.
