मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी माध्यम) इयत्ता १० वी

□ABCD हा समांतरभुज चौकोन आहे. बिंदू P हा बाजू CD चा मध्यबिंदू आहे. रेख BP कर्ण AC ला बिंदू X मध्ये छेदतो, तर सिद्ध करा: 3AX = 2AC

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

□ABCD हा समांतरभुज चौकोन आहे. बिंदू P हा बाजू CD चा मध्यबिंदू आहे. रेख BP कर्ण AC ला बिंदू X मध्ये छेदतो, तर सिद्ध करा: 3AX = 2AC
सिद्धांत
Advertisements

उत्तर

□ABCD हा समांतरभुज चौकोन आहे.  ...[पक्ष]

∴ बाजू AB || बाजू CD  ...[समांतरभुज चौकोनाच्या संमुख बाजू]

∴ बाजू AB || बाजू CP ...[C - P - D]

व BP ही त्यांची छेदिका आहे.

∴ ∠CPB ≅ ∠ABP  ...[व्युत्क्रम कोन]

∴ ∠CPX ≅ ∠ABX  ...(i)[P - X - B]

ΔPXC व ΔBXA मध्ये,

∠PXC ≅ ∠BXA   ...[परस्पर विरुद्ध कोन]

∠CPX ≅ ∠ABX  ...[(i) वरून]

∴ ΔPXC ∼ ΔBXA  ...[कोको कसोटीनुसार]

∴ `(CX)/(AX) = (XP)/(XB) = (AB)/(CP)` ...(ii)[समरूप त्रिकोणांच्या संगत बाजू]

लक्षात घ्या,

रेख AB ≅ रेख CD  ...(iii) [∵ □ ABCD हा समांतरभुज चौकोन आहे.]

रेख CP = `1/2` रेख CD  ...(iv) [P हा बाजू CD चा मध्यबिंदू आहे.]

∴ रेख CP = `1/2` रेख AB  ...(v) [(iii) व (iv)]

∴ `(CX)/(AX) = (XP)/(XB) = (AP)/(CB) = 2/1`  ...[(ii) व (v) वरून]

∴ `(CX)/(AX) = 2/1`

∴ `(CX + AX)/(AX) = (2 + 1)/2`  ...[योग क्रियेने]

∴ `(AC)/(AX) = 3/2`

∴ 3AX = 2AC हे सिद्ध होते.

shaalaa.com
त्रिकोणांच्या समरूपतेच्या कसोट्या
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
2021-2022 (March) Set 1

संबंधित प्रश्‍न

आकृती मधील त्रिकोण समरूप आहेत का? असतील तर कोणत्या कसोटीनुसार?


आकृतीत समलंब चौकोन PQRS मध्ये, बाजू PQ || बाजू SR, AR = 5AP, AS = 5AQ तर सिद्ध करा, SR = 5PQ.


समलंब चौकोन ABCD मध्ये, बाजू AB || बाजू DC कर्ण AC व कर्ण BD हे परस्परांना O बिंदूत छेदतात. AB = 20, DC = 6, OB = 15 तर OD काढा.


जर ΔABC व ΔPQR मध्ये एका एकास एक संगतीत `"AB"/"QR" = "BC"/"PR" = "CA"/"PQ"` तर खालीलपैकी सत्य विधान कोणते?

 


आकृती मध्ये XY || बाजू AC. जर 2AX = 3BX आणि XY = 9 तर AC ची किंमत काढण्यासाठी खालील कृती पूर्ण करा.

कृती : 2AX = 3BX 

∴ `"AX"/"BX" = square/square`

`("AX" + "BX")/"BX" = (square +  square)/square` ......(योग क्रिया करून)

`"AB"/"BX" = square/square` ......(I)

ΔBCA ~ ΔBYX .......(समरूपतेची `square` कसोटी)

∴ `"BA"/"BX" = "AC"/"XY"` ..........(समरूप त्रिकोणाच्या संगत बाजू)

∴ `square/square = "AC"/9`

∴ AC = `square` ..........(I) वरून


खालीलपैकी कोणती कसोटी समरूपतेची नाही?


आकृतीचे निरीक्षण करून त्रिकोण समरूप आहेत का ते ठरवा. असल्यास समरूपता कसोटी लिहा. ∠P = 35°, ∠X = 35° व ∠Q = 60°, ∠Y = 60° 

 


आकृतीचे निरीक्षण करा. ∆ABC व ∆PQR कोणत्या कसोटीनुसार समरूप आहेत? कसोटीचे नाव लिहा. 


आकृतीचे निरीक्षण करून कृती पूर्ण करा.

आकृतीमध्ये, ∠B = 75°, ∠D = 75°

∠B ≅ ______ .............[प्रत्येकी 75°]

∠C ≅ ∠C ..................[______]

∆ABC ~ ∆[______]  ..............[______ समरूपता कसोटीनुसार] 

 


आकृतीमध्ये त्रिकोण ABC मध्ये बाजू BC वर D हा बिंदू असा आहे, की ∠BAC = ∠ADC. तर सिद्ध करा, की CA2 = CB × CD. 

  


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×