Advertisements
Chapters
*: उच्यारणस्थानानि
द्वितीयः अभ्यासः - सन्धय
क: स्वर-सन्धिः
ख: व्यञ्जन-सन्धिः
ग: विसर्ग-सन्धिः
तृतीयः अभ्यासः - शब्दरूपाणां प्रयोग
क: अजन्तशब्दाः
ख: हलन्तशब्दाः
ग: सर्वनाम
घ: सङ्ख्यावाचकशब्दाः
चतुर्थः अभ्यासः - धातुरूपाणां प्रयोग
क: लट्लकारः (वर्तमानकालः)
ख: लङ्लकारः (भूतकालः)
ग: लृट्लकारः (भविष्यत्कालः)
घ: लोट्लकारः (आदेशार्थे)
ङ: विधिलिङ्लकारः (सम्भावना)
पञ्चमः अभ्यासः - विभक्तीनां प्रयोगा
क: कारकपरिचयः
ख: प्रथमा-द्वितीया-विभवितति-प्रयोगः
ग: तृतीयाविभवितिप्रयोगः
घ: चतुर्थीविभक्तिप्रयोगः
ङ: पञ्चमीविभक्तिप्रयोगः
च: षष्ठीविभविततप्रयोगः
छ: सप्तमीविभक्तिप्रयोगः
ज: विहद्घावलोकनम्
षष्ठः अभ्यासः - प्रत्यय-प्रयोगः
क: क्तवा प्रत्ययः
ख: ल्यप् प्रत्ययः
ग: तुमुन् प्रत्ययः
▶ घ: क्तवतु-क्त-प्रत्ययौ
ङ: शत् प्रत्ययः
सप्तमः अभ्यासः
*: अव्ययानि
अष्टमः अभ्यासः
*: अपठितावबोधनम्
नवमः अभ्यासः - रचनात्मककार्यम्
क: पत्रलेखनम्
ख: चित्रवर्णनम्
ग: अनुच्छेदलेखनम्
घ: कथापूर्तिः
ङ: संवादलेखनम्
Advertisements
Solutions for Chapter घ: क्तवतु-क्त-प्रत्ययौ
Below listed, you can find solutions for Chapter घ of CBSE CBSE for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग कक्षा ९.
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग कक्षा ९ घ क्तवतु-क्त-प्रत्ययौ क्तवतु-क्त-प्रत्ययौ [Pages 155 - 164]
लङ्लकारस्य रूपस्य समक्षं ‘क्तवतु’ प्रत्ययान्तं रूपं लिखत -
| लङ्लकारः | ‘क्तवतु’ प्रत्ययान्तरूपम् |
| यथा - अपठम् | पठितवान् |
| 1. अकरोत् | ..... |
| 2. अशृणोत् | ..... |
| 3. आनयत् | ..... |
| 4. अयच्छत् | ..... |
| 5. आर्पयत् | ..... |
| 6. अखादत् | ..... |
| 7. प्रास्तुवत् | ..... |
| 8. अत्यजत् | ..... |
अधुना अधोलिखितानि पदानि बहुवचने परिवर्तयत -
| एकवचनम् | बहुवचनम् |
| यथा - पठितवान् | पठितवन्तः |
| 1. कृतवान् | ..... |
| 2. हसितवती | ..... |
| 3. त्यक्तवान् | ..... |
| 4. दत्तवान् | ..... |
| 5. आनीतवती | ..... |
| 6. खादितवान् | ..... |
| 7. जीवितवान् | ..... |
| 8. श्रुतवती | ..... |
अधोलिखितवाक्य स्त्रीलिङ्गे परिवर्तनं कुरुत -
| पुलिङ्गे | स्त्रीलिङ्गे |
| अध्यापकः अधीतवान्। | .......। |
अधोलिखितवाक्य स्त्रीलिङ्गे परिवर्तनं कुरुत -
| पुलिङ्गे | स्त्रीलिङ्गे |
| युवकः हसितवान्। | .......। |
अधोलिखितवाक्य स्त्रीलिङ्गे परिवर्तनं कुरुत -
| पुलिङ्गे | स्त्रीलिङ्गे |
| मातुलः निवेदितवान्। | .......। |
अधोलिखितवाक्य स्त्रीलिङ्गे परिवर्तनं कुरुत -
| पुलिङ्गे | स्त्रीलिङ्गे |
| छात्रः पृष्टवान्। | .......। |
अधोलिखितवाक्य स्त्रीलिङ्गे परिवर्तनं कुरुत -
| पुलिङ्गे | स्त्रीलिङ्गे |
| पितामहः पूजितवान्। | .......। |
अधोलिखितवाक्य स्त्रीलिङ्गे परिवर्तनं कुरुत -
| पुलिङ्गे | स्त्रीलिङ्गे |
| पितृव्यः दत्तवान्। | .......। |
अधोलिखितवाक्य स्त्रीलिङ्गे परिवर्तनं कुरुत -
| पुलिङ्गे | स्त्रीलिङ्गे |
| भ्राता श्रुतवान्। | .......। |
अधोलिखितवाक्य स्त्रीलिङ्गे परिवर्तनं कुरुत -
| पुलिङ्गे | स्त्रीलिङ्गे |
| राजा परित्यक्तवान्। | .......। |
ह्यः सुखदायाः अष्टमं जन्मदिनम् आसीत्। सा अनेकान् उपहारान् प्राप्तवती। बान्धवाः मित्राणि च किं किम् आनीतवन्तः इति ज्ञातुं मञ्जूषायाः उचितं क्रियापदं विचित्य वाक्यानि पूरयत -
| दत्तवान्, आनीतवती, क्रीतवान्, आनीतवन्तौ, दत्तवन्तः, दत्तवन्तौ, आनीतवान्, स्वीकृतवती, आनीतवन्ति। |
यथा- पिता सुखदायै द्विचक्रिकाम् क्रीतवान्।
- माता वस्त्राणि .....।
- मित्राणि तस्यै शिक्षाप्रदानि क्रीडनकानि .....।
- सुखदा नीरजायाः पुस्तकानि .....।
- मनीषः ‘सर्पसोपानम्’ इति खेलम् .....।
- मातुलौ पठनाय आसन्दिकामञ्चौ .....।
- पितामहः रूप्यकाणां पञ्चशतम् .....।
- मातामही मातामहः च मौक्तिकमालाम् .....।
- भ्रातरः मिलित्वा ‘हारमोनियम्’ इति वाद्ययन्त्रम् .....।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
ब्राह्मणः कोपात् नकुलं वि + आ + पद् (णिच्) + क्तवतु .....।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
स भूपतिः एकदा पठ्यमानं श्लोकद्वयं श्रुतवान् ..... + .....।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
राजा बहुमानपुरःसरं पुत्रान् तस्य करे सम् + अर्प् + क्तवतु .....।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
राजा पण्डितसभां कारितवान् ..... (णिच्) + .....।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
महातपा मुनिः परितुष्टः वनं गम् + क्तवतु ..... अवाप्तवान् च तदुपदेशात् सिद्धिम्।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
सप्तवर्षीयः सन् छात्रः पञ्चविद्याः अधीतवान् ..... + ..... + .....।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
मुनिः तृषाकुलतां विस्मृत्य आश्रमम् आ + गम् + क्तवतु .....।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
स्वातिमुनिः सङ्गीतसाधनं निर्मितवान् ..... + .....।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
विष्णुशर्मा मनोरञ्जकाभिः कथाभिः राजकुमारान् शिक्ष् + क्तवतु .....।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
सः मुनिः तां कोपदृष्ट्या दृष्टवान् ..... + .....।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
जनकः प्रभावितः भूत्वा तस्मै नि + विद् + क्तवतु .....।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
मुनिः प्रतिध्वनेः उत्पादनार्थ सूक्ष्मक्रमम् अन्विष्टवान् ..... + ..... + .....।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
सीता अपि रामेण सह वनं गम् + क्तवतु .....।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
श्रमिकाः अतिश्रमेण भवननिर्माणं कृतवन्तः ..... + .....।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
पितरौ आशीर्वचांसि वच् + क्तवतु .....।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
महिलाः गीतानि गीतवत्यः ..... + .....।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
अध्यापिके निर्देशान् दा + क्तवतु .....।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
यदा अहं तत्र प्र + आपु + क्तवतु ..... तदा यानं गतमासीत्।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
पत्रं विषयं प्रकटितवत् ..... + ..... + .....।
प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
नृपः मन्त्रिणम् आ + दिश् + क्तवतु .....।
रेखाङ्कितानि सन्ति तानि क्त-प्रत्यययुक्तानि सन्ति। तेषां पदानां धातुं प्रत्ययं च पृथक् कृत्वा लिखत -
| पदम् | धातुः | प्रत्ययः |
| यथा- पठितः | पठ् | क्त |
| दृष्टः | ..... | ..... |
| लिखितः | ..... | ..... |
| कृता | ..... | ..... |
| रक्षितः | ..... | ..... |
| श्रुतम् | ..... | ..... |
| त्रोटिते | ..... | ..... |
कोष्ठके धातुना सह क्तप्रत्ययं प्रयुज्य रिक्तस्थानानि पूरयत -
तेन पत्रं ..... (लिख्)।
कोष्ठके धातुना सह क्तप्रत्ययं प्रयुज्य रिक्तस्थानानि पूरयत -
श्वेतकेतुना फलं ______ (भिद्)।
कोष्ठके धातुना सह क्तप्रत्ययं प्रयुज्य रिक्तस्थानानि पूरयत -
कालिदासेन सप्तग्रन्थाः ______ (रच्)।
कोष्ठके धातुना सह क्तप्रत्ययं प्रयुज्य रिक्तस्थानानि पूरयत -
वानरैः फलानि ______ (भक्ष्)।
कोष्ठके धातुना सह क्तप्रत्ययं प्रयुज्य रिक्तस्थानानि पूरयत -
राज्ञा ब्राह्मणः ______ (नि + मन्त्र)।
कोष्ठके धातुना सह क्तप्रत्ययं प्रयुज्य रिक्तस्थानानि पूरयत -
किं त्वया जन्तुशाला ______ (दृश्)।
अत्र वयं पश्यामः प्रथमवाक्ये ‘रामः’ कर्ता अस्ति। अत्र कर्तरि तृतीया विभक्तिः प्रयुक्ता। ‘रावणः’ कर्म अस्ति। अत्र च प्रथमा विभक्तिः प्रयुक्ता। एवमेव अधोलिखितां तालिकां पूरयत-
| पदानि | कर्तरि | कर्मणि | विभक्तिः |
| श्वेतकेतुना | ✓ | तृतीया | |
| फलम् | ✓ | प्रथमा | |
| कालिदासेन | |||
| सप्तग्रन्थाः | |||
| वानरैः | |||
| फलानि | |||
| राज्ञा | |||
| ब्राह्मणः | |||
| त्वया | |||
| जन्तुशाला |
अधः ‘क’ स्तम्भे ‘क्त’ प्रत्ययस्य योगेन निर्मितः शब्दः दर्शितः। एवमेव ‘ख’ स्तम्भे धातुं प्रत्ययं च पृथक् कृत्वा लिखत-
| ‘क’ | ‘ख’ | |||
| धातुः + प्रत्ययः | धातुः | + | प्रत्ययः | |
| 1. आप्त = आप् + क्त | 1. प्राप्त = | ... | + | ... |
| 2. प्रविष्ट = प्र + विश् + क्त | 2. प्रणष्ट = | ... | + | ... |
| 3. भ्रान्त = भ्रम् + क्त | 3. श्रान्त = | ... | + | ... |
| 4. श्रुत = श्रु + क्त | 4. स्मृत = | ... | + | ... |
| 5. गत = गम् + क्त | 5. नत = | ... | + | ... |
| 6. उषित = वस् + क्त | 6. उदित = | ... | + | ... |
| 7. पृष्ट = प्रच्छ् + क्त | 7. दृष्ट = | ... | + | ... |
| 8. सिद्ध = सिध् + क्त | 8. वृद्ध = | ... | + | ... |
| 9. लिखित = लिख् + क्त | 9. पठित = | ... | + | ... |
| 10. कथित = कथ् + क्त | 10. भक्षित = | ... | + | ... |
उदाहरणं ध्यानेन दृष्ट्वा अवगत्य च क्तप्रत्यय युक्तपदस्य स्थाने क्तवतुप्रत्ययुक्तं पदं प्रयुज्य वाक्यानि पुनः लिखत।
यथा-
| 1. छात्रेण रामायणं श्रुतम्। | छात्रः | रामायणम् | श्रुतवान् |
| 2. बालकेन पाठः पठितः। | ... | ... | ... |
| 3. नकुलेन कृष्णसर्पः दृष्टः। | ... | ... | ... |
| 4. भक्तेन पूजा कृता। | ... | ... | ... |
| 5. जनकेन ग्रामः रक्षितः। | ... | ... | ... |
| 6. वानरेण कदलीफलं खादितम्। | ... | ... | ... |
प्रदत्तपदैः रिक्तस्थानानि पूरयित्वा कथां पूरयन्तु -
त्यज दुर्जनसंसर्गम्
एकस्मिन् तरी हंसकाकौ निवासं कृतवन्तौ। एकदा ग्रीष्मे ..... कश्चित् पथिकः धनुर्बाणं समीपे निधाय .....। क्षणान्तरे तस्य मुखात् वृक्षच्छाया .....। तन्मुखम् आतपेन ..... अवलोक्य ..... हंसेन पक्षौ प्रसारितौ। तन्मुखे छाया .....। लब्धनिद्रासुखेन पथिकेन मुखम् .....। परसुखम् असहिष्णुः काकः तस्य मुखे पुरीषोत्सर्गं कृत्वा .....। पान्थेन उपरि .....। तेन ..... हंसः बाणेन ..... च। अतः सत्यम् .....। त्यज दुर्जनसंसर्गम्।
| दृष्टः, परिश्रान्तः, वृक्षस्थितेन, कृता, उद्घाटितम्, अपगता, पलायितः, प्रसुप्तः, तप्तम्, निरीक्षितम्, उक्तम्, व्यापादितः। |
अधोलिखिताः प्रश्नाः ‘क्तवतुप्रत्ययान्ताः, तेषाम् उत्तराणि क्तप्रत्ययं प्रयुज्य देयानि’
राधा किं क्रीतवती?
अधोलिखिताः प्रश्नाः ‘क्तवतुप्रत्ययान्ताः, तेषाम् उत्तराणि क्तप्रत्ययं प्रयुज्य देयानि’
पाकशालायां सूदः किं पक्ववान्?
अधोलिखिताः प्रश्नाः ‘क्तवतुप्रत्ययान्ताः, तेषाम् उत्तराणि क्तप्रत्ययं प्रयुज्य देयानि’
देशं कः आक्रान्तवान्?
अधोलिखिताः प्रश्नाः ‘क्तवतुप्रत्ययान्ताः, तेषाम् उत्तराणि क्तप्रत्ययं प्रयुज्य देयानि’
गरुडः किं त्यक्तवान्?
अधोलिखिताः प्रश्नाः ‘क्तवतुप्रत्ययान्ताः, तेषाम् उत्तराणि क्तप्रत्ययं प्रयुज्य देयानि’
देशभक्तः कस्मै प्रतिज्ञातवान्?
अधोलिखिताः प्रश्नाः ‘क्तवतुप्रत्ययान्ताः, तेषाम् उत्तराणि क्तप्रत्ययं प्रयुज्य देयानि’
बलिः ब्राह्मणाय किं समर्पितवान्?
अधोलिखिताः प्रश्नाः ‘क्तवतुप्रत्ययान्ताः, तेषाम् उत्तराणि क्तप्रत्ययं प्रयुज्य देयानि’
रामायणं कः लिखितवान्?
अधोलिखिताः प्रश्नाः ‘क्तवतुप्रत्ययान्ताः, तेषाम् उत्तराणि क्तप्रत्ययं प्रयुज्य देयानि’
महर्षिः व्यासः किं रचितवान्?
प्रकृतिप्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
माधवस्य भार्या स्नातुं गता ..... + .....।
प्रकृतिप्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
ब्राह्मणः राज्ञा श्राद्धार्थ नि + मन्त्र + क्त .....।
प्रकृतिप्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
वयमिह परितुष्टाः ..... + ..... + ..... वल्कलैः।
प्रकृतिप्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
महाराणा प्रतापः विचारमग्नः शिलायाम् उप + विश् + क्त ..... अस्ति।
प्रकृतिप्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
नाहं दत्तां ..... + ..... सम्पत्तिं पुनः आददामि।
प्रकृतिप्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
‘हितोपदेशः’ नामकः प्रसिद्धः ग्रन्थः जन् + क्त .....।
प्रकृतिप्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
ततश्च स मुनिः तपःप्रभावात् अहङ्कारम् उपगतः ..... + ..... + .....।
प्रकृतिप्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
किं पतिव्रतया तया त्वम् इह प्र + इष् + क्त .....?
प्रकृतिप्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
श्वेतकेतुना उक्तः ..... + ..... पिता तत्त्वज्ञानं प्रतिपादयति।
प्रकृतिप्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
आम्र! ते दिवसाः गम् + क्त .....।
प्रकृतिप्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
अष्टावक्रः मित्रैः सह क्रीडित्वा गृहं प्रत्यावृत्तः ..... + ..... + ..... + .....।
प्रकृतिप्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
कीदृशीं दशां प्र + आप् + क्त ..... अहम्।
प्रकृतिप्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
मया गुरुकुले शिक्षा गृहीता .....।
प्रकृतिप्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
नालन्दाविश्वविद्यालये आयुर्वेदः, पशुविज्ञानं, कला शिल्पानि च अधि + आप् + क्त।
प्रकृतिप्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
भारतीयवल्लकीझङ्कृतैः झम् + कृ + क्त भारतं भूतले भाति।
प्रकृतिप्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
भारताय अर्पितं ..... + ..... मे अखिलं चेष्टितम्।
प्रकृतिप्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
मया कथाः पठ् + क्त .....।
प्रकृतिप्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
सर्वैः द्वावपि लेखौ पठितौ ....।
प्रकृतिप्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
मया सा घटना स्मृ + क्त ....।
प्रकृतिप्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत -
बालकेन द्वे रोटिके भुक्ते ..... + .....।
सुहासः प्रतिसप्ताहं कृतं कार्यं रविवासरे एकत्र सञ्चिकायां लिखति। यत् कृतं तत् (✓) इति चिह्नेन यत् च न कृतं तत् (✗) इति चिह्नेन सूचितम्। सप्ताहस्य कार्यविवरणम् अधोलिखितम्। पृथक्-पृथक् कृत्वा स्तम्भद्वये लिख्यन्ताम्।
| 1. नित्यं प्रातः गीता पठिता। ✓ | 2. अनेकशः असत्यं भाषितम्। ✗ |
| 3. अनुजाय पत्रं लिखितम्। ✓ | 4. अतिथयः सत्कृताः ✓ |
| 5. मित्रैः सह कलहः कृतः। ✗ | 6. नित्यं सायं पादकन्दुकेन क्रीडितम्। ✓ |
| 7. प्रातराशे दुग्धं पीतम्। ✓ | 8. दीनाः उपहसिताः। ✗ |
| 9. रात्रिभोजनं नित्यं दशवादने भुक्तम्। ✗ | 10. प्रातः उत्थाय भ्रमणं कृतम्। ✓ |
| 11. रात्रौ मातृचरणौ संवाहितौ। ✓ | 12. उद्याने पुष्पाणि त्रोटितानि। ✗ |
| 13. विलम्बेन विद्यालयः प्राप्तः। ✗ | 14. विज्ञानमेलके भागः गृहीतः। ✓ |
| 15. दूरदर्शनस्य कार्यक्रमाः प्रतिदिनं पञ्चहोरापर्यन्तं दृष्टाः। ✗ | 16. प्रभाते गुरुजनाः अभिवन्दिताः। ✓ |
| क स्तम्भः (यत् कृतम्) | ख स्तम्भः (यत् न कृतम्) |
| ... ... ... ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... ... ... |
अधः विशेषणरूपेण क्तप्रत्ययस्य प्रयोगः दर्शनीयः रेखाङ्कितपदानां च वचनं परिवर्तनीयम्।
पक्वानि (पच् + क्त) आम्राणि आनय। = ......।
अधः विशेषणरूपेण क्तप्रत्ययस्य प्रयोगः दर्शनीयः रेखाङ्कितपदानां च वचनं परिवर्तनीयम्।
अनुमतः (अनु + मत् + क्त) पुत्रः राजसभाम् अगच्छत्। = .....।
अधः विशेषणरूपेण क्तप्रत्ययस्य प्रयोगः दर्शनीयः रेखाङ्कितपदानां च वचनं परिवर्तनीयम्।
पर्युषितम् (परि + वस् + क्त) अन्नं मा खादेत्। = .....।
अधः विशेषणरूपेण क्तप्रत्ययस्य प्रयोगः दर्शनीयः रेखाङ्कितपदानां च वचनं परिवर्तनीयम्।
सुप्ताम् (सुप् + क्त) कन्यां न जागृयात्। = ......।
अधः विशेषणरूपेण क्तप्रत्ययस्य प्रयोगः दर्शनीयः रेखाङ्कितपदानां च वचनं परिवर्तनीयम्।
रक्षितम् (रक्ष् + क्त) सैनिकं भोजय। = ......।
अधः विशेषणरूपेण क्तप्रत्ययस्य प्रयोगः दर्शनीयः रेखाङ्कितपदानां च वचनं परिवर्तनीयम्।
महेन्द्रः लिखितम् (लिख + क्त) लेखनम् अध्यापकम् अदर्शयत्। = ......।
अधः ‘ख’ भागे धातवः लिखिताः। तेषां क्त प्रत्ययान्तरूपेण ‘क’ भागे विशेषणानि लिखितानि ‘ग’ भागे च क्रियापदानि।
| ‘क’ भागः | ‘ख’ भागः | ‘ग’ भागः |
| व्यापादितं नकुलं दृष्ट्वा ब्राह्मणः विषादम् अलभत। | (वि+आ +पाद्) | ब्राह्मणेन अविचार्य नकुलः व्यापादितः। |
| 1. ..... पाठं पुनः पठ। | पठ् | 1. मया एषः पाठः पुनः ..... |
| 2. ..... मृगौ अधावताम्। | भी | 2. व्याधात् मृगी ..... |
| 3. ..... रामायणकथां मां श्रावय। | श्रु | 3. तेन रामायणकथा अनेकशः ..... |
| 4. ..... अश्मा अपि देवत्वं याति। | प्रति+स्था | 4. अश्मा महद्भिः ..... |
| 5. ..... छात्रवृत्तिः सुधीराय अलम्। | ग्रह | 5. सुधीरेण छात्रवृत्तिः ..... |
| 6. ..... ब्राह्मणः श्राद्धम् अगृह्णात्। | नि+मन्त्र | 6. ब्राह्मणः श्राद्धार्थं ..... |
| 7. ..... समयः न निवर्तते। | गम् | 7. रेलप्रतीक्षायां मूल्यवान् समयः व्यर्थः ..... |
| 8. ..... बालकाय माता दुग्धम् अयच्छत्। | प्र+बुध् | 8. सूर्यकिरणैः बालकः ..... |
रिक्तस्थानानि पूरयत।
हसतः सभाजनान् दृष्ट्वा अष्टावक्रः उच्चैः ______ (हस् + क्त)।
रिक्तस्थानानि पूरयत।
त्वं काशीतः कदा ______ (आ + गम् + क्त)?
रिक्तस्थानानि पूरयत।
बालकः दूरदर्शनं पश्यन्नेव ______ (स्वप् + क्त)।
रिक्तस्थानानि पूरयत।
सः गृहं प्रति कदा ______ (प्र + स्था + क्त)?
रिक्तस्थानानि पूरयत।
काकः वृक्षस्य शाखायाम् ______ (उप + विश् + क्त)।
Solutions for घ: क्तवतु-क्त-प्रत्ययौ
CBSE solutions for संस्कृत मणिका प्रथमो भाग कक्षा ९ chapter घ - क्तवतु-क्त-प्रत्ययौ
Shaalaa.com has the CBSE Mathematics संस्कृत मणिका प्रथमो भाग कक्षा ९ CBSE solutions in a manner that help students grasp basic concepts better and faster. The detailed, step-by-step solutions will help you understand the concepts better and clarify any confusion. CBSE solutions for Mathematics संस्कृत मणिका प्रथमो भाग कक्षा ९ CBSE घ (क्तवतु-क्त-प्रत्ययौ) include all questions with answers and detailed explanations. This will clear students' doubts about questions and improve their application skills while preparing for board exams.
Further, we at Shaalaa.com provide such solutions so students can prepare for written exams. CBSE textbook solutions can be a core help for self-study and provide excellent self-help guidance for students.
Concepts covered in संस्कृत मणिका प्रथमो भाग कक्षा ९ chapter घ क्तवतु-क्त-प्रत्ययौ are .
Using CBSE संस्कृत मणिका प्रथमो भाग कक्षा ९ solutions क्तवतु-क्त-प्रत्ययौ exercise by students is an easy way to prepare for the exams, as they involve solutions arranged chapter-wise and also page-wise. The questions involved in CBSE Solutions are essential questions that can be asked in the final exam. Maximum CBSE संस्कृत मणिका प्रथमो भाग कक्षा ९ students prefer CBSE Textbook Solutions to score more in exams.
Get the free view of Chapter घ, क्तवतु-क्त-प्रत्ययौ संस्कृत मणिका प्रथमो भाग कक्षा ९ additional questions for Mathematics संस्कृत मणिका प्रथमो भाग कक्षा ९ CBSE, and you can use Shaalaa.com to keep it handy for your exam preparation.
