Advertisements
Advertisements
प्रश्न
तुमच्या शब्दात उत्तरे लिहा.
झुळुकेची परोपकारी वृत्ती
Advertisements
उत्तर
कवितेतील मुलाला झुळूक बनायचे आहे. झुळूक बनून मन ओढ घेईल तिथे त्याला स्वच्छंदपणे विहरायचे आहे. बाजारात, नदीकाठी, बागेत, अगदी पडक्या वाड्यापाठीही त्याला फेरफटका मारायचा आहे; पण अशा विविध गमतीजमती करता करता त्याला झुळूक बनून इतरांना उपयोगी ठरतील अशीही कामे करायची आहेत.
त्या झुळूकेला बागेत जाऊन कळीला हळूवार स्पर्श करायचा आहे. तिच्या या कृतीने कळी फुलणार आहे व तिचे फूल बनल्यावर त्यातील सुगंध सोबत नेऊन झुळकीला तो सर्वत्र उधळून द्यायचा आहे, वातावरण सुगंधी करायचे आहे. इतरांतील चांगुलपणाचा दरवळ सर्वत्र पसरवून एखादे चांगले काम करण्याची, इतरांना मदत करण्याची झुळकेची वृत्ती यातून दिसून येते.
याशिवाय, झुळकेला झऱ्याचा झुळझुळ असा मंजुळ नाद, गाण्याची एखादी अर्धवट गुणगुणलेली तान सर्वत्र पसरवायची आहे. शेतावरून व नदीवरून तरंग उठवत जायचे आहे. आपल्या हळूवार स्पर्शाने त्यांच्यातही चैतन्य निर्माण करायचे आहे. हीच झुळूक बांबूच्या वनातून बासरीसमान स्वर निर्माण करत, शेतातील कणसांना स्पर्श करत, बकुळफुले डोहात शिंपत व जांभळांचा नदीकाठावर सडा पाडत जाणार आहे. म्हणजे, ही झुळूक जिथे जाईल तिथे आनंद निर्माण करणार आहे.
दिवसभर अथक परिश्रम करून, थकूनभागून येणाऱ्या व्यक्तीचा शीण, थकवा घालवण्यासाठी ती त्याच्या चेहऱ्याला स्पर्श करून त्याला प्रसन्न, ताजेतवाने करणार आहे. एखाद्याच्या आयुष्यात चैतन्य, आनंद, उत्साह, आशा, नवी उमेद भरण्याचे कार्य करणारी अशी ही झुळूक नक्कीच परोपकारी वृत्तीची आहे असे मला वाटते.
संबंधित प्रश्न
खालील प्रश्नाचे एका वाक्यात उत्तर लिहा.
कवीच्या मते व्यक्तित्वाच्या प्रयोगशाळेत कोणते गुण रुजतील?
चौकटीतील शब्दाचा आधार घेऊन उत्तर लिहा.
| पसरणारा सुवास → | कशाचा | ______ |
चौकटीतील शब्दाचा आधार घेऊन उत्तर लिहा.
| पायाभरणी → | कशाची | ______ |
कवितेच्या आधारे योग्य पर्याय निवडा.
कवीच्या मते ‘मानवतेचे युग’ म्हणजे -
कवितेतील यमक जुळणाऱ्या शब्दाच्या जोड्या शोधून लिहा.
मनोहर -
खालील अर्थाचे कवितेतील शब्द शोधा.
इच्छा -
‘आभाळाची अम्ही लेकरे’ या कवितेतील ‘आत्मविश्वास’ व्यक्त करणाऱ्या काव्यपंक्ती लिहा.
'आभाळाची अम्ही लेकरे' या कवितेतील ऐक्याचा संदेश देणाऱ्या काव्यपंक्ती लिहा.
‘माणुसकीचे अभंग नाते अम्हीच अमुचे भाग्यविधाते’ या काव्यपंक्तीतून कवीने सूचित केलेला विचार तुमच्या शब्दांत मांडा.
खालील कवितेच्या ओळीतील भाव तुमच्या शब्दांत लिहा.
आभाळाची अम्ही लेकरे, काळी माती आई
जात वेगळी नाही आम्हा धर्म वेगळा नाही।।
भाषेचा वापर करत असताना बोलताना व लिहिताना आपण नैसर्गिकरीत्या थांबतो. आपण आजूबाजूला वावरत असताना, प्रवास करत असताना अनेक पाट्या वाचतो. त्यावर काही सूचना दिलेल्या दिसतात. बऱ्याच वेळा काही शब्द योग्य ठिकाणी न जोडल्यास किंवा न तोडल्यास वाक्याचा अर्थ बदलून जातो व त्यातून गंमत निर्माण होते.
उदा., (१) येथे वाहन लावू नये.
येथे वाहन लावून ये.
(२) बागेत कचरा टाकू नये.
बागेत कचरा टाकून ये.
या प्रकारची तुमच्या वाचनात आलेली वाक्ये लिहा व त्यातील गंमत समजून घ्या.
परिणाम लिहा.
झुळकेने कलिकेला स्पर्श केला -
खालील शब्दसमूहाचा तुम्हांला समजलेला अर्थ लिहा.
चुकलीमुकली लकेर -
आकृती पूर्ण करा.
आकृती पूर्ण करा.
कवितेच्या आधारे खालील तक्ता पूर्ण करा.
| कवीला जगणे शिकवणारे घटक | या घटकांपासून कवी काय शिकले |
| (अ) चंद्र, चांदणे | (अ) |
| (आ) पणती | (आ) |
| (इ) नदी | (इ) |
| (ई) पक्षी | (ई) |
| (उ) सागर | (उ) |
| (ऊ) वृक्ष | (ऊ) |
स्वमत.
'दुसऱ्यासाठी घाव सोसणे' या ओळीतील तुम्हांला कळलेला अर्थ.
