Advertisements
Advertisements
प्रश्न
स्वमत.
‘बिनभिंतीची शाळा, लाखो इथले गुरु’, हा विचार तुमच्या शब्दांत स्पष्ट करा.
Advertisements
उत्तर
निसर्ग हा आपला गुरू आहे. या निसर्गातील प्रत्येक घटक आपल्याला काही ना काही शिकवत असतो. निसर्ग ही एक बिनभिंतीची, उघडी शाळाच आहे. येथील लाखो घटक आपले गुरू आहेत. झाड आपल्याला परोपकारी वृत्ती, सहनशीलता, स्थितप्रज्ञता शिकवते, तर मुंगीत आपल्याला चिकाटी, जिद्द या गुणांचे दर्शन घडते. समुद्राची विशालता पाहिली की आपणही असे विशाल, व्यापक बनायला हवे हा विचार मनात येतो, तर फुलाकडून आपण टवटवीतपणा, चैतन्य, वातावरणात सुगंध भरण्याचा, आनंद निर्माण करण्याचा गुण शिकू शकतो. फुलपाखरूही आपल्या छोट्याशा जीवनकाळात जीवनातला रंगीबेरंगीपणा जपण्याची व आनंद लुटत जगण्याची शिकवण देते. मधमाशी, सुगरणपक्षी, गवत असा निसर्गातील प्रत्येक लहानातला लहान घटकही आपल्याला काहीतरी शिकवत असतो. अशाप्रकारे, निसर्गाच्या या भिंती नसलेल्या, मोकळ्या, प्रसन्न शाळेतील विविध गुरू त्यांच्या गुणांची शिकवण देऊन आपले जीवन समृद्ध करतात.
संबंधित प्रश्न
खालील प्रश्नाचे एका वाक्यात उत्तर लिहा.
प्रगतीची नवपरिभाषा कोणती?
कवितेच्या आधारे योग्य पर्याय निवडा.
कलागुणांच्या क्षितिजावर प्रतिभेची पहाट उगवली, कारण ______
योग्य जोड्या जुळवा.
| ‘अ’ गट | ‘ब’ गट |
| (१) नव्या युगाच्या नभात | (अ) व्यक्तित्वाची जडणघडण |
| (२) प्रतिभेची प्रभात | (आ) स्वत:चे अस्तित्व मजबूत करणे. |
| (३) पायाभरणी अस्तित्वाची | (इ) नवनिर्मितीची पहाट |
| (४) व्यक्तित्वाची प्रयोगशाळा | (ई) नव्या विचारांच्या क्षेत्रात |
तुमच्या शब्दांत उत्तरे लिहा.
‘मिटवून सारे भेद चला रे मानवतेच्या युगात’ या ओळीचा तुम्हांला कळलेला सरळ अर्थ लिहा.
कवितेतील यमक जुळणाऱ्या शब्दाच्या जोड्या शोधून लिहा.
अस्तित्वाची-
खालील अर्थाचे कवितेतील शब्द शोधा.
अखंड -
खालील अर्थाचे कवितेतील शब्द शोधा.
आकाश -
‘आभाळाची अम्ही लेकरे’ या कवितेतील ‘आत्मविश्वास’ व्यक्त करणाऱ्या काव्यपंक्ती लिहा.
‘माणुसकीचे अभंग नाते अम्हीच अमुचे भाग्यविधाते’ या काव्यपंक्तीतून कवीने सूचित केलेला विचार तुमच्या शब्दांत मांडा.
भाषेचा वापर करत असताना बोलताना व लिहिताना आपण नैसर्गिकरीत्या थांबतो. आपण आजूबाजूला वावरत असताना, प्रवास करत असताना अनेक पाट्या वाचतो. त्यावर काही सूचना दिलेल्या दिसतात. बऱ्याच वेळा काही शब्द योग्य ठिकाणी न जोडल्यास किंवा न तोडल्यास वाक्याचा अर्थ बदलून जातो व त्यातून गंमत निर्माण होते.
उदा., (१) येथे वाहन लावू नये.
येथे वाहन लावून ये.
(२) बागेत कचरा टाकू नये.
बागेत कचरा टाकून ये.
या प्रकारची तुमच्या वाचनात आलेली वाक्ये लिहा व त्यातील गंमत समजून घ्या.
आकृती पूर्ण करा.
आकृती पूर्ण करा.
योग्य पर्याय निवडून वाक्य पूर्ण करा.
झुळकेला स्वैर झुकावे वाटते, कारण ______.
परिणाम लिहा.
बकुळीच्या फुलांना स्पर्श केला-
खालील शब्दसमूहाचा तुम्हांला समजलेला अर्थ लिहा.
चुकलीमुकली लकेर -
खालील शब्दसमूहाचा तुम्हांला समजलेला अर्थ लिहा.
पाचूचे मखमली शेत -
एक ते दोन शब्दात उत्तरे लिहा.
झुळकेचा विश्रांतीचा प्रहर-
एक ते दोन शब्दात उत्तरे लिहा.
कवितेतील वर्णनावरून कवीने वर्णन केलेला ऋतू -
स्वमत.
'दुसऱ्यासाठी घाव सोसणे' या ओळीतील तुम्हांला कळलेला अर्थ.
