Advertisements
Advertisements
प्रश्न
Advertisements
उत्तर
\[\text{ Let I }= \int\frac{dx}{p + q \tan x}\]
\[ = \int\frac{1}{p + \frac{q \sin x}{\cos x}}dx\]
\[ = \int\frac{\cos x}{q \sin x + p \cos x}dx\]
\[\text{ Let cos x} = A \left(\text{ q sin x + p cos x} \right) + B \left( q \cos x - p \sin x \right)\]
\[ \Rightarrow \cos x = \left( Ap + Bq \right) \cos x + \left( Aq - Bp \right) \sin x\]
Comparing coefficients of like terms
\[Ap + Bq = 1 . . . \left( 1 \right)\]
\[Aq - Bp = 0 . . . \left( 2 \right)\]
\[\Rightarrow A p^2 + Bpq = p\]
\[ \Rightarrow A q^2 - Bpq = 0\]
\[ \Rightarrow A = \frac{p}{p^2 q^2}\]
Putting value of A in eq (1)
\[ \Rightarrow Bq = 1 - \frac{p^2}{p^2 + q^2}\]
\[ \Rightarrow Bq = \frac{p^2 + q^2 - p^2}{p^2 + q^2}\]
\[ \Rightarrow B = \frac{q}{p^2 + q^2}\]
\[ \therefore I = \int\left[ \frac{p}{p^2 + q^2} \times \frac{\left( q \sin x + p \cos x \right)}{\left( q \sin x + p \cos x \right)} + \frac{q}{p^2 + q^2} \times \frac{\left( q \cos x - p \sin x \right)}{\left( q \sin x + p \cos x \right)} \right]dx\]
\[ = \frac{p}{p^2 + q^2}\int dx + \frac{q}{p^2 + q^2}\int\left( \frac{q \cos x - p \sin x}{q \sin x + p \cos x} \right)dx\]
\[\text{ Putting q sin x + p cos x = t}\]
\[ \Rightarrow \left( q \cos x - p \sin x \right) dx = dt\]
\[ \therefore I = \frac{p}{p^2 + q^2}\int\ dx + \frac{q}{p^2 + q^2}\int\frac{1}{t}dt\]
\[ = \frac{p}{p^2 + q^2} x + \frac{q}{p^2 + q^2} \text{ ln } \left| q \sin x + p \cos x \right| + C\]
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
If f' (x) = a sin x + b cos x and f' (0) = 4, f(0) = 3, f
`∫ cos ^4 2x dx `
Integrate the following integrals:
The value of \[\int\frac{\sin x + \cos x}{\sqrt{1 - \sin 2x}} dx\] is equal to
\[\int\frac{1 - x^4}{1 - x} \text{ dx }\]
\[\int \sin^3 \left( 2x + 1 \right) \text{dx}\]
