Advertisements
Chapters
▶ 3: आजी : कुटुंबाचं आगळ
4: उत्तमलक्षण
5.2: बालसाहित्यिका : गिरिजा कीर
6: वस्तू
7: गवताचे पाते
8: वाट पाहताना
9: आश्वासक चित्र
10.1: आप्पांचे पत्र
11: गोष्ट अरुणिमाची
12: भरतवाक्य
13: कर्ते सुधारक कर्वे
15.1: खोद आणखी थोडेस
15.2: वीरांगना
16: आकाशी झेप घे र
19: तू झालास मूक समाजाचा नायक
20.1: सर्व विश्वचि व्हावे सुखी
20.2: व्युत्पत्ती कोश
20.3: उपयोजित लेखन
21: अपठित गद्य
22: भाष्याभ्यास
Advertisements
Solutions for Chapter 3: आजी : कुटुंबाचं आगळ
Below listed, you can find solutions for Chapter 3 of Maharashtra State Board SCERT Maharashtra for Marathi Standard 10 Maharashtra State Board.
SCERT Maharashtra solutions for Marathi Standard 10 Maharashtra State Board 3 आजी : कुटुंबाचं आगळ कृती क्रमांक १
गुण (७)
उताऱ्याच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा.
१) का ते लिहा. (2)
- आजी मुलांना गोठ्यातच दूध प्यायला लावायची....
- आजी सोप्यात बसून सक्त पहारा द्यायची....
| आमच्या घरी एक गावरान गाय होती. आमचे वडील किंवा काका धार काढायला निघाले, की ग्लासं घेऊन आमचा मोर्चा गोठ्यात. गाईनं पान्हा सोडला, की वासरू आखडायचं न् चरवीतल्या दुधाच्या धारांचं संगीत ऐकत चरवी भरण्याची वाट बघायची. चरवी भरली, की पुन्हा वासरू सोडायचं न् ग्लास घेऊन लायनीत उभं राह्यचं. तिथंच मग ते धारोष्ण दूध आमच्या ग्लासात यायचं आणि ते उबदार दूध मिश्या येईपर्यंत पीत राह्यचं. तिथंच संपवून घरात यायचं. राहिलेली अर्धी चरवी घरात आली, की म्हातारी ढाळजंतनं सोप्यात अवतरायची. तिथंच बसून राह्यची. हातातील माळेचा एकेक मणी ओढत काहीतरी पुटपुटत राह्यची, कारण एकच, माझ्या आईने व धाकट्या चुलतीने चहा करून पिऊ नये म्हणून सक्त पहारा द्यायची. चार घरच्या चार सुना नांदायला आल्या. त्यांचा कुणाचा भरवसा द्यायचा? कोण कुणाच्या लेकराला किती देईल खात्री नाही, म्हणून आम्हांला गोठ्यात दूध मिळण्यावर आजीचा कटाक्ष असायचा. आजी तिथं बसण्याचं आणखी एक कारण होतं. आमची आई थोरलीही होती. आपण बसून जावांना कामं लावायची. खरं तर आजीनं सगळ्यांना कामाच्या वाटण्या करून दिलेल्या. कुणी किती दिवस भाकरी करायच्या, कुणी धुणं धुवायचं, कालवण कुणी करायचं, भांडी कुणी घासायची हे सगळं ठरलेलं असायचं आणि आठवड्यानं प्रत्येकीचं काम रोटेशनप्रमाणे बदललं जायचं. प्रत्येकीला प्रत्येक काम आलंच पाहिजे यावर आजीचा भारी कटाक्ष. येत नसेल तिला ती शिकवायची; पण कामातनं कुणाची सुटका नसायची. |
२) काय ते सांगा. (2)
आजीचा कटाक्ष असावयाच्या त्या गोष्टी-
- ____________
- ____________
३) स्वमत- (3)
तुमच्या घरामध्ये कामांची विभागणी कोण करते आणि कशी? ते सविस्तर लिहा.
SCERT Maharashtra solutions for Marathi Standard 10 Maharashtra State Board 3 आजी : कुटुंबाचं आगळ कृती क्रमांक २
गुण (७)
१) उताऱ्याच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा.
i) चूक की बरोबर ते लिहा. (१)
- भाकरी करपल्या, की सरपण फोडणाऱ्याला आजी शिव्या द्यायची -
- मुलांच्या जेवणानंतर रानातल्या भाकरी बांधल्या जायच्या -
ii) आकृतिबंध पूर्ण करा. (१)
| कामातनं कुणाची सुटका नसायची. भाकरी करपल्या, की करणारणीला लाखोली. सरपण नीट नसलं, की गड्यांची फजिती. स्वयंपाक झाला, की आधी आमची बाळगोपाळांची पंगत बसायची. आजी पुढं सरकायची न् आमची आई जेवायला वाढायची किंवा कुणी काकीही; पण वाढतानाही आजीचा जागता पहारा. धपाटे घालू घालू खाऊ घालायचं. कुणाला खरकटं ठेवू द्यायचं नाही. आमच्या जेवणानंतर रानातल्या भाकरी बांधल्या जायच्या आणि नंतर सगळ्या बायका मिळून जेवायच्या. दहाच्या दरम्यान पोरांना शाळेत पिटाळून, दुपारच्या कामाचं नियोजन करून मग आजीची स्वारी ढाळजंत येणार. बसता बसता झोपी जाणार; पण झोप भारी सावध. कुठंही खुट्ट झालं, की आजी तट्ट जागी. कानोसा घेऊन पुन्हा डोळं झाकणार. झोप होता होता गल्लीतल्या बायका जमल्या की वाकळ शिवायचं असो, शेंगा फोडायचं असो की धान्य निवडायचं असो, सगळ्या मिळून एकमेकींची कामं करायच्या. गल्लीतल्या बायका येतानाच कामं घेऊन यायच्या. गप्पा व्हायच्या, सासुरवास, जाच अशा सगळ्यांच्या चर्चा. |
२) घटनांप्रमाणे ओघतक्ता पूर्ण करून लिहा. (२)
| स्वयंपाक झाला, की आधी बालगोपाळांची पंगत बसायची |
| ↓ |
| ______________________________ |
| ↓ |
| आजी धपाटे घालून खाऊ घालायची |
| ↓ |
| ________________________________ |
| ↓ |
| शेवटी सगळ्या बायका मिळून जेवत |
३) स्वमत- (३)
पाठाच्या आधारे एकत्र कुटुंबपद्धतीबद्दल तुमचे विचार स्पष्ट करून लिहा.
SCERT Maharashtra solutions for Marathi Standard 10 Maharashtra State Board 3 आजी : कुटुंबाचं आगळ कृती क्रमांक ३
गुण (७)
उताऱ्याच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा.
१. कसे ते लिहा. (१)
अ) ढाळजेतून बातम्या प्रसारित होण्याची पद्धत -
- ____________
- ____________
ब) एका शब्दात उत्तर लिहा. (१)
- लेखकाच्या गावचे वर्तमानपत्र- ______
- लेखकाच्या वाड्याचे भरभक्कम संरक्षककवच - ______
| आमची ढाळज म्हणजे गावाचं वर्तमानपत्र होतं आणि आजी त्याची संपादक होती. तर सगळ्या बातम्या तिथं यायच्या. त्यांची शहानिशा व्हायची न् मग त्या गावभर जायच्या. कडुसं पडायच्या आधी ही मैफिल मोडायची. माणसांची वेळ झाली, की म्हातारीची ढाळज सुटायची. माणसं ढाळजंत बसायची. रात्री आठच्या दरम्यान ढाळजंचा दरवाजा लागला आणि एकदा आतनं आगळ टाकली, की वाडा शांत व्हायचा. ही आगळ दरवाजाला लावणं किंवा ती काढणं म्हणजे आमच्यासाठी दिव्य असायचं. मुळात ही सहा फुटांची लांब आणि पाऊण फूट रुंद अशी सागवानी आगळ एका भिंतीतल्या देवळीत आरपार जायची. ती आरपार घालवून दरवाजा उघडणं किंवा तिच्या तोंडाला असणाऱ्या पितळी वाघाच्या जबड्यातील कडीला हात घालून ती बाहेर ओढणं व समोरच्या भिंतीतल्या देवळीत ढकलणं फार अवघड गणित होतं. ही आगळ म्हणजे दरवाजाचं, पर्यायाने वाड्याचं, भरभक्कम संरक्षक कवच होतं. दुपारी ही एकदा आगळ टाकली की उन्हाचं, सुट्टीचं आम्हांला बाहेर पडायला संधी नसायची, तसाच रात्री त्या आगळीचा आधारही तितकाच वाटायचा. भर उन्हात मग आजीला जास्त त्रास होऊ न देता तिथंच ढाळजंत, पडवीत सोप्यात कुठंही आम्ही बैठे खेळ खेळायचो. चिंचोके, गजगं, खापराच्या भिंगऱ्या, जिबल्या, चुळूचुळू मुंगळा, भोवरा, गोट्या असले खेळ असायचे, |
२. काय ते सांगा. (२)
उताऱ्यात आलेले बैठे खेळ-
- ____________
- ____________
- ____________
- ____________
३. स्वमत- (३)
आमची ढाळज म्हणजे गावाचं वर्तमानपत्र होतं. लेखकाच्या या विधानाशी तुम्ही सहमत आहात का? कसे ते स्पष्ट करा.
SCERT Maharashtra solutions for Marathi Standard 10 Maharashtra State Board 3 आजी : कुटुंबाचं आगळ कृती क्रमांक ४
गुण (७)
उताऱ्याच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा.
१) आकृतिबंध पूर्ण करा. (२)
| सगळ्यांचा डोळा चुकवून हळूच सटकी मारायची न् गोट्या खेळायला जायचं. तिथंच कुरीचा डाव रंगायचा. ज्यांना खेळायची संधी मिळायची नाही ती पोरं माकडासारखं वडाच्या पारंब्यांना लोंबकळत राह्यची. झोका खेळायची. उतरताना पारंब्यांच्या शेंड्यांना फुटलेली पिवळी पालवी शेव-शेव म्हणून खायची. एखाद्या भर दुपारी मग तिथनंच मोर्चा विहिरीकडं वळवायचा. मनसोक्त पोहायचं. शिवणापानी खेळायचं, चटके बसायला लागले, की पुन्हा पाण्यात उड्या. थकून घरी यायचं आणि भाकरीवर उड्या टाकायच्या. लाल डोळं आणि पाढरं पडलेलं अंग बघून आजीचं बोलणं खायचं. असल्या सगळ्या निसर्ग दत्त वातावरणात बालपण आकारत होतं. गाभोळ्या चिंचा, मिठाचे खडे आणि कच्च्या कैऱ्या, बांधावरची बोरं, चिंचाचा तौर, उंबरं, ढाळं, काटाड्यावर भाजलेली कणसं, गहू-ज्वारौचा हुरडा, कच्ची वांगी, गवार, छोटी तंबाटी, शेण्ण्या, कलिंगडं, शेंदाडं, करडीची- पात्रंची भाजी, ज्वारीची हिरवीगार ताटं, कवटं, तुरीच्या-मटकीच्या शेंगा, त्यांची उकड, हुलग्याचं माडगं असा सगळा रानमेवा पोटात जात होता. आम्ही वाढत होतो. भांडत होतो. पुन्हा एकत्र खेळत होतो. ढाळजंत आजीच्या धाकात अभ्यास करत होतो. आजीच्या मायेच्या सावलीखाली आम्ही मोठे होत होतो. |
२) एका शब्दात उत्तर लिहा. (२)
- लेखकाची लहानपणी अभ्यास करण्याची जागा - ______
- लेखकाला लहानपणी मिळालेली मायेची सावली - ______
३) स्वमत- (३)
तुम्हांला आठवत असलेल्या कोणत्याही एका अविस्मरणीय प्रसंगाचे वर्णन करा.
Solutions for 3: आजी : कुटुंबाचं आगळ
SCERT Maharashtra solutions for Marathi Standard 10 Maharashtra State Board chapter 3 - आजी : कुटुंबाचं आगळ
Shaalaa.com has the Maharashtra State Board Mathematics Marathi Standard 10 Maharashtra State Board Maharashtra State Board solutions in a manner that help students grasp basic concepts better and faster. The detailed, step-by-step solutions will help you understand the concepts better and clarify any confusion. SCERT Maharashtra solutions for Mathematics Marathi Standard 10 Maharashtra State Board Maharashtra State Board 3 (आजी : कुटुंबाचं आगळ) include all questions with answers and detailed explanations. This will clear students' doubts about questions and improve their application skills while preparing for board exams.
Further, we at Shaalaa.com provide such solutions so students can prepare for written exams. SCERT Maharashtra textbook solutions can be a core help for self-study and provide excellent self-help guidance for students.
Concepts covered in Marathi Standard 10 Maharashtra State Board chapter 3 आजी : कुटुंबाचं आगळ are आजी : कुटुंबाचं आगळ.
Using SCERT Maharashtra Marathi Standard 10 Maharashtra State Board solutions आजी : कुटुंबाचं आगळ exercise by students is an easy way to prepare for the exams, as they involve solutions arranged chapter-wise and also page-wise. The questions involved in SCERT Maharashtra Solutions are essential questions that can be asked in the final exam. Maximum Maharashtra State Board Marathi Standard 10 Maharashtra State Board students prefer SCERT Maharashtra Textbook Solutions to score more in exams.
Get the free view of Chapter 3, आजी : कुटुंबाचं आगळ Marathi Standard 10 Maharashtra State Board additional questions for Mathematics Marathi Standard 10 Maharashtra State Board Maharashtra State Board, and you can use Shaalaa.com to keep it handy for your exam preparation.
