Advertisements
Advertisements
खालील शब्दांला समानार्थी शब्द लिहा.
शालीन - ______
Concept: शब्दसंपत्ती >> समानार्थी शब्द
खालील शब्दांला विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
खाजगी × ______
Concept: शब्दसंपत्ती >> विरुद्धार्थी शब्द
खालील शब्दांला विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
चूक × ______
Concept: शब्दसंपत्ती >> विरुद्धार्थी शब्द
लिंग ओळखा.
डोंगर - ______
Concept: शब्दसंपत्ती >> लिंग बदला
लिंग ओळखा.
शिक्षिका - ______
Concept: शब्दसंपत्ती >> लिंग बदला
खालील वाक्य लेखननियमांनुसार लिहा.
इथले शीक्षक मनाने खुप श्रीमंत होते.
Concept: लेखननियमांनुसार लेखन
खालील वाक्यात योग्य विरामचिन्हे वापरून वाक्य पुन्हा लिहा.
लाल हिरव्या बांगड्यांकडे त्याने कौतुकाने बघितले
Concept: विरामचिन्हे
खालील वाक्यात योग्य विरामचिन्हे वापरून वाक्य पुन्हा लिहा.
आईने नाराजी व्यक्त केली पण उपयोग झाला का
Concept: विरामचिन्हे
पुढील वाक्याचा वाक्यप्रकार ओळखा:
शाब्बास! चांगले काम केलेस तू!
Concept: वाक्य व वाक्यांचे प्रकार
पुढील वाक्याचा वाक्यप्रकार ओळखा:
मुलांनो रांगेत चला.
Concept: वाक्य व वाक्यांचे प्रकार
समानार्थी शब्द लिहा.
झाड -
Concept: शब्दसंपत्ती >> समानार्थी शब्द
पुढील वाक्याचे रूपांतर सूचनेनुसार करा:
ही कल्पना चांगली आहे. (नकारार्थी करा.)
Concept: वाक्यरूपांतर
पुढील वाक्याचे रूपांतर सूचनेनुसार करा:
जगात सर्व सुखी असा कोण आहे? (विधानार्थी करा.)
Concept: वाक्यरूपांतर
विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
प्रामाणिक
Concept: शब्दसंपत्ती >> विरुद्धार्थी शब्द
पुढील वाक्प्रचाराचा अर्थ सांगून वाक्यात उपयोग करा:
रममाण होणे
Concept: वाक्प्रचार व म्हणी
पुढील विरामचिन्हांची नावे लिहा.
| चिन्ह | नाव |
| ? | |
| ; | |
| ! | |
| ' ' |
Concept: विरामचिन्हे
अपठित गद्य
प्र.१. (इ) उताऱ्याच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा.
(१) कोण ते लिहा.
(i) रामेश्वरम बेटावरील इंग्रजी जाणणारा एकमेव माणूस - 
(ii) कलाम याना वाचनासाठी उत्तेजन देणारे - 
(iii) रामनाथपुरमला जाण्यासाठी वडिलांकडे परवानगी मागणारे -
(iv) रामेश्वरम येथील वर्तमानपत्रlचे वितरक -
जलालुद्दीन फारसा शिकला नाही पण त्याने अब्दुल कलामना मात्र शिकण्यासाठी सदैव प्रोत्साहन दिले. रामेश्वरम बेटावर इंग्रजी जाणणारा तो एकटाच माणूस होता. त्यानेच अब्दुल कलामना नवनव्या वैद्यानिक शोधांबद्दल, साहित्याबद्दल, आधुनिक उपचारपद्धतीबद्दल ओळख करून दिली. त्यांच्या गावात एस. टी. आर माणिकन् नावाचे एक माजी क्राांतिकारक राष्ट्रभक्त राहत होते. त्यांच्याकडे पुस्तकांचा संग्रह होता. त्यांनी कलाम याना पुस्तक वाचण्यासाठी सदैव उत्तेजन दिले. शमसुद्दीन नावाच्या दूरच्या भावाचा कलामवर प्रभाव होता. तो रामेश्वरममध्ये वर्तमानपत्राचा वितरक होता. रेल्वेने पंबन गावाहून वर्तमानपत्राचे गठ्ठे येत. पुढे शमसुद्दीन त्याचे वाटप करी. दिनमणी हे सर्वात लोकप्रिय तमीळ वृत्तपत्र होते. १९३९ मध्ये दुसरे महायुद्ध पेटल्यावर पंबनहून येणारी गाडी रामेश्वरमला थांबेनाशी झाली. चालत्या गाडीतून ते गठ्ठे फेकले जात. ते गोळा करण्याच्या कामात शमसुद्दीनला कलाम मदत करू लागला. अब्दुल कलामच्या आयुष्यातील ती पहिली कष्टाची कमाई! दुसरे महायुद्ध संपल्यावर रामेश्वरम सोडून जिल्ह्याच्या ठिकाणी, रामनाथपुरमला शिक्षण घेण्यासाठी कलामांनी वडिलांकडे परवानगी मागितली. वडील म्हणाले, ‘‘अब्दुल, तुला मोठे व्हायचे असेल तर गाव सोडून शिकण्यासाठी बाहेर जायला हवे.’’ शमसुद्दीन आणि जलालुद्दीन कलामबरोबर रामनाथपुरमला गेले. कलामने कलेक्टर व्हावे अशी त्यांच्या वडिलांची इच्छा होती. जलालुद्दीन म्हणाला, ‘‘मनामध्ये नेहमी आशावादी, भविष्याबद्दल चांगलेच विचार आणत जा. त्यामुळे आपल्या विचारांच्या शक्तीचा भविष्यावर चांगला परिणाम होईल.’’
(२) परिणाम लिहा.
(i) दुसरे महायुद्ध पेटले.
(ii) कलाम वृत्त पत्रे गोळा करण्या च्या कामात मदत करू लागले.
(३) विशेषण-विशेष्य यांच्या जोड्या जुळवा.
(४) स्वमत - पाठाच्या आधारे आशावादी विचारांचे महत्त्व तुमच्या शब्दांत लिहा.
Concept: अपठित गद्यांश
उताऱ्याच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा.
| संयमाला तुच्छ मानू नका. तुमच्या विकासासाठी तो आहे. समाजाच्या हितासाठी तो आहे. आपण संयम पाळला नाही, तर आपले काम नीट होणार नाही. काम नीट झाले नाही म्हणजे समाजाचे नुकसान होणार. आपण केवळ आपल्या स्वत:साठी नाही. आपण समाजासाठी आहोत, याची जाणीव आपणांस हवी. हा आपला देह, हे आपले जीवन समाजाचे आहे. आपले पोषण सारी सृष्टी करीत आहे. सूर्य प्रकाश देत आहे, मेघ पाणी देत आहेत, वृक्ष फुले-फळे देत आहेत, शेतकरी धान्य देत आहे, विणकर वस्त्र देत आहे. आपण या सर्व सजीव-निर्जीव सृष्टीचे आभारी आहोत. यासाठी हे आपले जीवन त्यांच्या सेवेत अर्पण करणे हे आपले काम आहे. |
1. योग्य जोड्या लावा. (2)
| 'अ' गट | 'ब' गट | |
| i. | सूर्य | पाणी |
| ii. | मेघ | वस्त्र |
| iii. | शेतकरी | प्रकाश |
| iv. | विणकर | धान्य |
2. एका शब्दात उत्तरे लिहा. (2)
- आपल्या विकासासाठी आवश्यक असलेला - ______
- आपले पोषण करणारी - ______
Concept: अपठित गद्यांश
