English

∫ X 2 − 3 X + 1 X 4 + X 2 + 1 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

Question

\[\int\frac{x^2 - 3x + 1}{x^4 + x^2 + 1} \text{ dx }\]
Sum
Advertisements

Solution

\[\text{ We have,} \]
\[I = \int\left( \frac{x^2 - 3x + 1}{x^4 + x^2 + 1} \right)dx\]
\[ = \int\frac{\left( x^2 + 1 \right)dx}{x^4 + x^2 + 1} - 3\int\frac{x \text{ dx}}{x^4 + x^2 + 1} . . . . . \left( 1 \right)\]
\[ = I_1 - 3 I_2 \text{ where I}_1 = \int\frac{\left( x^2 + 1 \right)dx}{x^4 + x^2 + 1}, I_2 = \int\frac{x dx}{x^4 + x^2 + 1}\]
\[ I_1 = \int\left( \frac{x^2 + 1}{x^4 + x^2 + 1} \right)dx\]
\[\text{Dividing numerator and denominator by} \text{ x}^2 \]
\[ I_1 = \int\frac{\left( 1 + \frac{1}{x^2} \right)dx}{x^2 + \frac{1}{x^2} + 1}\]
\[ = \int\frac{\left( 1 + \frac{1}{x^2} \right)dx}{x^2 + \frac{1}{x^2} - 2 + 3}\]
\[ = \int\frac{\left( 1 + \frac{1}{x^2} \right)dx}{\left( x - \frac{1}{x} \right)^2 + \left( \sqrt{3} \right)^2}\]
\[\text{ Let x} - \frac{1}{x} = t\]
\[ \Rightarrow \left( 1 + \frac{1}{x^2} \right)dx = dt\]
\[ \therefore I_1 = \int\frac{dt}{t^2 + \left( \sqrt{3} \right)^2}\]
\[ I_1 = \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{t}{\sqrt{3}} \right) + C_1 \]
\[ I_1 = \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{x - \frac{1}{x}}{\sqrt{3}} \right) + C_1 . . . . . \left( 2 \right)\]
\[ I_2 = \int\frac{x \text{ dx }}{x^4 + x^2 + 1}\]
\[\text{ Putting  x}^2 = t\]
\[ \Rightarrow 2x\text{ dx } = dt\]
\[ \Rightarrow x \text { dx }= \frac{dt}{2}\]
\[ \therefore I_2 = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t^2 + t + 1}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t^2 + t + \frac{1}{4} + \frac{3}{4}}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{\left( t + \frac{1}{2} \right)^2 + \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \right)^2}\]
\[ = \frac{1}{\frac{\sqrt{3}}{2}} \times \frac{1}{2}\left[ \tan^{- 1} \left( \frac{t + \frac{1}{2}}{\frac{\sqrt{3}}{2}} \right) \right] + C_2 \]
\[ = \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{2t + 1}{\sqrt{3}} \right) + C_2 \]
\[ I_2 = \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{2 x^2 + 1}{\sqrt{3}} \right) + C_2 . . . \left( 3 \right)\]
\[\text{ From  equating} \left( 1 \right), \left( 2 \right) \text{ and } \left( 3 \right) \text{ we have}\]
\[I = \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{x - \frac{1}{x}}{\sqrt{3}} \right) + C_1 - 3 \times \left[ \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{2 x^2 + 1}{\sqrt{3}} \right) + C_2 \right]\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{x^2 - 1}{\sqrt{3}x} \right) - \sqrt{3} \tan^{- 1} \left( \frac{2 x^2 + 1}{\sqrt{3}} \right) + \text{ C where C = C}_1 + 3 C_2\]

shaalaa.com
  Is there an error in this question or solution?
Chapter 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.31 [Page 190]

APPEARS IN

RD Sharma Mathematics [English] Class 12
Chapter 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.31 | Q 5 | Page 190

Video TutorialsVIEW ALL [1]

RELATED QUESTIONS

\[\int\frac{1}{1 + \cos 2x} dx\]

\[\int \cot^{- 1} \left( \frac{\sin 2x}{1 - \cos 2x} \right) dx\]

\[\int\frac{\cos x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 5}{3x + 2} dx\]

\[\int     \text{sin}^2  \left( 2x + 5 \right)    \text{dx}\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - \sin 2x}{1 + \sin 2x}} dx\]

\[\int\frac{- \sin x + 2 \cos x}{2 \sin x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sin 5x \sin 3x} dx\]

` ∫    \sqrt{tan x}     sec^4  x   dx `


\[\int\frac{1}{x^2 + 6x + 13} dx\]

\[\int\frac{x}{x^2 + 3x + 2} dx\]

\[\int\frac{2x}{2 + x - x^2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^3 + x^2 + 2x + 1}{x^2 - x + 1}\text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 \cos^2 x + 9 \sin^2 x}\text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{5 - 4 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\text{ log }\left( x + 1 \right) \text{ dx }\]

\[\int\frac{\text{ log }\left( x + 2 \right)}{\left( x + 2 \right)^2}  \text{ dx }\]

\[\int\left( e^\text{log  x} + \sin x \right) \text{ cos x dx }\]


\[\int \tan^{- 1} \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} dx\]

\[\int e^x \left( \tan x - \log \cos x \right) dx\]

\[\int e^x \left[ \sec x + \log \left( \sec x + \tan x \right) \right] dx\]

\[\int e^x \left( \frac{\sin 4x - 4}{1 - \cos 4x} \right) dx\]

\[\int e^x \frac{\left( 1 - x \right)^2}{\left( 1 + x^2 \right)^2} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{2ax - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{2x - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{5 x^2 - 1}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{5}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 3 \right) \sqrt{x + 1}} dx\]

If \[\int\frac{\sin^8 x - \cos^8 x}{1 - 2 \sin^2 x \cos^2 x} dx\]


\[\int\frac{1}{\left( \sin x - 2 \cos x \right) \left( 2 \sin x + \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int \sec^6 x\ dx\]

\[\int\sqrt{a^2 - x^2}\text{  dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

\[\int \cos^{- 1} \left( 1 - 2 x^2 \right) \text{ dx }\]

\[\int\frac{x \sin^{- 1} x}{\left( 1 - x^2 \right)^{3/2}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right)^3 \left( x + 1 \right)} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×