Question

सविनय कायदेभंग चळवळीतील पुढील व्यक्तीच्या कार्याविषयी अधिक माहिती मिळवून छायाचित्रासह वर्गात प्रदर्शित करा.

खान अब्दुल गफारखान

Answer 1

खान अब्दुल गफारखान:

भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील महान नेता: खान अब्दुल गफार खान हे पश्तू स्वातंत्र्यसैनिक होते, ज्यांनी भारतीय स्वातंत्र्यासाठी मोठे योगदान दिले. ते अहिंसक मार्गाने लढणारे राजकीय नेते होते आणि महात्मा गांधीजींचे निकटचे सहकारी होते. त्यांनी गांधीजींसोबत भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यात मोठ्या प्रमाणावर कार्य केले.

• त्यांचे मुख्य ध्येय संयुक्त आणि धर्मनिरपेक्ष भारताची स्थापना करणे हे होते.
• त्यांनी "खुदाई खिदमतगार" (ईश्वराचे सेवक) नावाची संघटना स्थापन केली, ज्यामध्ये 1 लाखांहून अधिक सदस्य होते आणि ही संघटना ब्रिटिश सत्तेविरुद्ध मोठा विरोधी गट बनली.
• संप, आंदोलन, आणि शांततामय मोर्चांच्या माध्यमातून त्यांनी ब्रिटिश सरकारला विरोध केला आणि राजकारणात महत्त्वाचे स्थान मिळवले.

मिठाच्या सत्याग्रहात सहभाग आणि अटक

• खान अब्दुल गफार खान यांनी गांधीजींसोबत मिठाच्या सत्याग्रहात (1930) भाग घेतला.
• ब्रिटीश सरकारविरुद्धच्या आंदोलनात सक्रिय सहभाग घेतल्यामुळे त्यांना 1930 मध्ये अटक करण्यात आली.

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस आणि राजकीय मतभेद

• ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे निकटचे सहकारी आणि महत्त्वाचे सदस्य होते.
• 1931 मध्ये काँग्रेसने त्यांना पक्षाचे अध्यक्षपद देऊ केले, पण त्यांनी नम्रतेने नकार दिला आणि स्वतःला "साधा सैनिक" म्हटले, जो देशसेवा करू इच्छित होता.
• 1939 मध्ये त्यांनी काँग्रेसच्या युद्ध धोरणाशी मतभेद असल्यामुळे राजीनामा दिला, परंतु नंतर जागतिक धोरण बदलल्यानंतर ते पुन्हा काँग्रेसमध्ये सहभागी झाले.
• त्यांनी समाजातील महिलांच्या हक्कांसाठी मोठे कार्य केले.

भारताच्या फाळणीला विरोध आणि आरोप

• त्यांनी भारताच्या फाळणीला कट्टरपणे विरोध केला, कारण त्यांना एकसंघ भारत हवा होता.
• काही राजकारण्यांनी त्यांच्यावर इस्लामविरोधी असल्याचा आरोप केला आणि 1946 मध्ये त्यांच्यावर हल्ला झाला.