Question

संकल्पना स्पष्ट करा.

मतपेटी ते इव्हीएम प्रवास

Answer 1

१. भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर पहिली निवडणूक १९५१-५२ साली पार पडली. याच काळात निवडणुकीच्या राजकारणाला व लोकशाही व्यवस्थेला आकार येण्यास सुरुवात झाली.

२. या सुरुवातीच्या काळातील अनेक निवडणुकांत मतपेट्यांचा वापर केला जाई; मात्र १९९० च्या दशकात मतदानासाठी इलेक्ट्रॉनिक वोटिंग मशीन (EVM) वापरण्यात येऊ लागले.

३. या मशीनवर दर्शवलेल्या उमेदवारांपैकी कोणालाही मत द्यायचे नसेल, तर 'वरीलपैकी कोणीही नाही' (None of The Above-NOTA), हा पर्याय देणे मतदारांना शक्य झाले.

४. इलेक्ट्रॉनिक वोटिंग मशीनमुळे दिव्यांग व्यक्तींनाही मतदान करणे सहजसोपे झाले.

५. मतदानप्रक्रियेसाठी कागदाचा वापर कमी झाल्यामुळे वृक्षतोडीला प्रतिबंध झाला व पर्यावरण रक्षणाला मदत झाली.

६. इलेक्ट्रॉनिक वोटिंग मशीनच्या वापरामुळे निवडणुकांचे निकाल लवकर लागण्यास मदत झाली.