English
Maharashtra State BoardSSC (English Medium) 10th Standard

माध्यमभाषया उत्तरत। ज्ञानग्रहणविषये शङ्कराचार्याणां किं मतम्? - Sanskrit (Second Language) [संस्कृत (द्वितीय भाषा)]

Advertisements
Advertisements

Question

माध्यमभाषया उत्तरत। 

ज्ञानग्रहणविषये शङ्कराचार्याणां किं मतम्?

Short Answer
Advertisements

Solution 1

English:

Education is sacred. No matter a person's age, attire, status, caste, etc., it should be taken from them. The incident that inspired Shankaracharya to write the hymn serves as an example of this. The five minds He wished to instill in the minds of his followers the idea that knowledge is valuable and that anyone who brings it should be regarded as a guru.

shaalaa.com

Solution 2

हिंदी

शिक्षा पवित्र है। किसी भी व्यक्ति की आयु, वेशभूषा, स्थिति, जाति आदि कुछ भी हो, यह उनसे लेना चाहिए। वह घटना जिसने शंकराचार्य को भजन लिखने के लिए प्रेरित किया, इसका उदाहरण है। वे अपने अनुयायियों के मन में यह विचार स्थापित करना चाहते थे कि ज्ञान मूल्यवान है और जो कोई भी इसे लाता है उसे गुरु माना जाना चाहिए।

shaalaa.com

Solution 3

मराठी:

शिक्षण हे पवित्र आहे. व्यक्तीचे वय, वेशभूषा, दर्जा, जात इत्यादी काहीही असले तरी ते त्यांच्याकडून घेतले पाहिजे. शंकराचार्यांना स्तोत्र लिहिण्याची प्रेरणा देणारी घटना याचे उदाहरण आहे. ज्ञान हे मौल्यवान आहे आणि जो कोणी ते आणेल त्याला गुरू मानले पाहिजे ही कल्पना आपल्या अनुयायांच्या मनात रुजवण्याची त्यांची इच्छा होती.

shaalaa.com
आदिशक्ङराचार्य:
  Is there an error in this question or solution?
Chapter 12: आदिशङ्कराचार्यः। (गद्यम्) - भाषाभ्यास: [Page 67]

APPEARS IN

Balbharati Sanskrit - Amod [English] Standard 10 Maharashtra State Board
Chapter 12 आदिशङ्कराचार्यः। (गद्यम्)
भाषाभ्यास: | Q 2. (आ) | Page 67

RELATED QUESTIONS

माध्यमभाषया उत्तरं लिखत।

शङ्करेण संन्यासार्थं कथम्‌ अनुमतिः लब्धा?


माध्यमभाषया उत्तरं लिखत।

शङ्करेण संन्यासार्थं कथम्‌ अनुमतिः लब्धा?


पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत
गुरुमुपगम्य शङ्करः किम् अधीतवान् ?


पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत
शङ्करः किमर्थम् आक्रोशत् ?


पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत
शङ्करः मात्रे किं प्रतिश्रुत्य गृहाद् निरगच्छत् ? 


पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत
शङ्करः कस्य शिष्यः अभवत् ?


पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत
शङ्करः संन्यासदीक्षां गृहीत्वा किम् अकरोत्?


पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत
शिष्यगणेन सह आचार्यः स्नानार्थं कुत्र अगच्छत्


पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत
शङ्कराचार्यः आसेतुहिमाचलं पर्यटन् किम् अकरोत् ?


सन्धिविग्रहं कुरुत
चास्ताम् 


सन्धिविग्रहं कुरुत
त्वत्समीपमागमिष्यामि 


सन्धिविग्रहं कुरुत
गुरुमुपागच्छत्


सन्धिविग्रहं कुरुत
मुनिरभ्यगात्


सन्धिविग्रहं कुरुत
मातैव 


मेलनं कुरुत।

विशेष्यम् – शिवगुरुः, आर्याम्बा, शङ्करः, जगत्, मनुष्यः।

विशेषणम् – मलिनकायः, प्रसन्नः, विशालम्, दिवङ्गतः, विरक्तः, चिन्तामना।


सूचनानुसारं कृती: कुरुत।

आचार्यः तं प्रणनाम।
(लङ्-लकारे परिवर्तयत।)


स्थानाधारण शब्दपेटिकां पूरयत


समानार्थकशब्दं लिखत
शीघ्रम् - ______


समानार्थकशब्दं लिखत
मग्नः - ______ 


समानार्थकशब्दं लिखत
मग्नः - ______ 


समानार्थकशब्दं लिखत। 

नक्र: - ______।


समानार्थकशब्दं लिखत
पादः - ______


समानार्थकशब्दं लिखत -
पुत्रः - ______ 


समानार्थकशब्दं लिखत। 

शिष्यः -  ......


समासविग्रहं कुरुत ।

समस्तपदम् विग्रहः समासनाम
खगोत्तमः ______ ______

समानार्थकशब्दान्‌ चित्वा लिखत।

नक्र: - ______।


गद्यांशं पठित्वा निर्दिष्टा: कृती: कुरुत।

एकस्मिन् दिने आचार्य: शिष्यगणेन सह गङ्गास्नानार्थम्‌ अगच्छत्‌। तदा मार्गे कोऽपि दरिद्र: मलिनकाय:, जीर्णवस्त्रधारी मनुष्य: तस्य पुरत: आगच्छत्‌। तं दृष्ट्वा शिष्या: तम्‌, 'अपसर, अपसर इति उच्चै: अवदन्‌। 

स: मनुष्य: अपृच्छत्‌- “अपसर, अपसर इति कं वदसि ? शरीरं वा आत्मानं वा? आत्मा तु परमेश्वरस्य अंश: अत: सर्वेषां समान: एव। तथा च सर्वेषां शरीराणि पञ्चमहाभूतात्मकानि। तर्हि कथं तव शरीरं मम शरीराद्‌ भिन्नम्, अहं च त्वद्‌ भिन्न: ?" वेदान्तततत्वस्य सारं तस्य मुखात्‌ श्रुत्वा आचार्य: तं प्रणनाम। ज्ञानं तु कस्मादपि ग्राह्यम्‌। यस्माद्‌ ज्ञानं लभते स गुरुरेव इति विचारेण आचार्य: तत्रैव `मनीषापञ्चकम्‌' इति स्तोत्रं रचितवान्‌।

एवम्‌ आसेतुहिमाचलं पर्यटन्‌ अद्वैत-सिद्धान्तस्य प्रचारम्‌ अकरोत्‌ सः।
अष्टवर्षे चतुर्वेदी द्वादशे स्त्रवित्।
षोडशे कृतवान्‌ भाष्यं द्वात्रिंशे मुनिरभ्यगात्‌।।

(1) अवबोधनम्‌।   (4 तः 3)

(क) उचितं कारणं चित्वा वाक्यं पुनर्लिखत।   1

शङ्कर: मलिनकायं मनुष्यं प्रणनाम यत: ______।

  1. मलिनकाय: मनुष्य: शङ्करं सङ्कटात्‌ अरक्षत्‌ ।
  2. सः मलिनकाय: मनुष्य: वेदान्तस्य सारं जानाति स्म।

(ख) कः कं वदति?   1

'अपसर अपसर इति कं वदसि?'

(ग) वाक्यं पुनर्लिखित्वा सत्यम्‌/असत्यम्‌ इति लिखत।   1

यस्मात्‌ ज्ञानं लभते स: गुरुः

(घ) अमरकोषात्‌ शब्दं योजयित्वा वाक्यं पुनर्लिखत।   1

मार्गे कोऽपि मनुष्य: तस्य पुरतः आगच्छत्‌।

(2) शब्दज्ञानम्‌।   (3 तः 2)

(क) सन्धिविग्रहं कुरुत।   1

पूर्वपदं उत्तरपदं च लिखत

  1. तत्रैव = ______ + एव।
  2. कस्मादपि = कस्मात्‌ + ______।

(ख) विशेषण-विशेष्ययोः मेलनं कुरुत।   1

'अ' 'आ'
(1) दरिद्रः (1) शरीरम्‌
(2) भिन्नम् (2) शिष्यः
  (3) मनुष्यः

(ग) गद्यांशात्‌ द्वे त्वान्त-अव्यये चित्वा लिखत।   1

(3) जालरेखाचित्ं पूरयत।   1


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×