Question

खालील विधानाशी आपण सहमत आहात किंवा नाहीत ते सकारण स्पष्ट करा.

राष्ट्रीय उत्पन्नाची अनेक वैशिष्ट्ये आहेत.

Answer 1

मी या विधानाशी सहमत आहे.

कारण:

राष्‍ट्रीय उत्‍पन्नाची वैशिष्‍ट्ये:

1. स्थूल आर्थिक संकल्पना: एकूण राष्ट्रीय उत्पन्न एखाद्या व्यक्तीशी संबंधित नसून ते संपूर्ण अर्थव्यवस्थेतील उत्पन्नाचे प्रतिनिधित्व करते. म्हणूनच ही एक स्थूल अर्थशास्त्रीय संकल्पना आहे.
2. राष्ट्रीय उत्पन्नात अंतिम वस्तू व सेवांचे मूल्य: दुहेरी गणना टाळण्यासाठी फक्त अंतिम वस्तू आणि अर्थव्यवस्थेत उत्पादित सेवांचे मूल्य विचारात घेतले जाते. अर्धसिद्‌ध वस्तू किंवा कच्च्या मालाच्या किमती विचारात घेऊ नयेत.
3. निव्वळ समग्र मूल्य: राष्ट्रीय उत्पन्नात उत्पादित वस्तू आणि सेवांच्या निव्वळ मूल्याचा समावेश केला जातो. यात घसारा निधीचा समावेश केला जात नाही. उदा. भांडवली वस्तूंची होणारी झीज.
4. विदेशी निव्वळ उत्‍पन्न: राष्‍ट्रीय उत्‍पन्नात परदेशांतून मिळणाऱ्या निव्वळ उत्‍पन्नाचा समावेश केला जातो. निर्यात मूल्‍य आणि आयात मूल्‍य (X-M) आणि परदेशातून मिळालेले उत्‍पन्न आणि परदेशाला दिलेली देणी (R-P) यांच्यातील निव्वळ फरक विचारात घेतला जातो.
5. आर्थिक वर्ष: राष्‍ट्रीय उत्‍पन्न नेहमी कालावधीच्या संदर्भात व्यक्‍त केले जाते. भारतात आर्थिक वर्ष १ एप्रिल ते ३१ मार्च असे आहे.
6. प्रवाही संकल्‍पना: राष्‍ट्रीय उत्‍पन्न ही एक प्रवाही संकल्‍पना असून एका आर्थिक वर्षाच्या कालावधीत अर्थव्यवस्‍थेत उत्‍पादित वस्‍तू व सेवांचा प्रवाह दर्शविते.
7. पैशांत व्यक्‍त केलेले मूल्‍य: राष्‍ट्रीय उत्‍पन्न नेहमी पैशांत व्यक्‍त केले जाते. ज्‍या वस्‍तू आणि सेवांना पैशाच्या स्‍वरूपातील मूल्‍य/विनिमय मूल्‍य असते. अशाच वस्‍तू व सेवांचा समावेश राष्‍ट्रीय उत्‍पन्नात केला जातो.