English

खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून दिलेला तक्ता पूर्ण करा. (१) सूर्याच्या सोनेरी किरणांनी दशदिशा उजळून निघाल्यात. (२) नवरात्रात ठिकठिकाणी गरबा नृत्याचे कार्यक्रम चालतात.

Advertisements
Advertisements

Question

खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून दिलेला तक्ता पूर्ण करा.

(१) सूर्याच्या सोनेरी किरणांनी दशदिशा उजळून निघाल्यात.
(२) नवरात्रात ठिकठिकाणी गरबा नृत्याचे कार्यक्रम चालतात.
(३) सुरेखाला वन्यजीव सप्ताहानिमित्त झालेल्या वक्तृत्व स्पर्धेत प्रथम क्रमांक प्राप्त झाला.

अ. क्र. सामासिक शब्द

विग्रह

(१)

____________

दहा दिशांचा समूह

(२)

नवरात्र

____________

(३)

____________

सात आहांचा (दिवसांचा समूह)

Chart
Fill in the Blanks
Advertisements

Solution

अ. क्र. सामासिक शब्द

विग्रह

(१)

दशदिशा

दहा दिशांचा समूह

(२)

नवरात्र

नऊ रात्रींचा समूह

(३)

सप्ताह

सात आहांचा (दिवसांचा समूह)

shaalaa.com
समास
  Is there an error in this question or solution?
Chapter 5.01: व्याकरण-वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर, समास, प्रयोग, अलंकार - द्विगू समास 1 [Page 119]

APPEARS IN

Balbharati Marathi Yuvakbharati [English] Standard 12 Maharashtra State Board
Chapter 5.01 व्याकरण-वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर, समास, प्रयोग, अलंकार
द्विगू समास 1 | Q 1 | Page 119

RELATED QUESTIONS

समासाचे नाव व सामासिक शब्द यांच्या जोड्या जुळवून लिहा

समासाचे नाव

सामासिक शब्द

(१) तत्पुरुष समास

(अ) स्त्रीपुरुष, गुणदोष

(२) अव्ययीभाव समास

(आ) महात्मा, पंचधातू

(३) बहुव्रीही समास

(इ) प्रतिवर्षी, आजन्

(४) द्वंद्व समास

(ई) लक्ष्मीकांत, निर्धन

कंसात समासांची नावे दिलेली आहेत. पुढे दिलेल्या सामासिक शब्दांसमोर त्यापैकी योग्य समासाचे नाव लिहा :
सुईदोरा - ____________.


कंसात समासांची नावे दिलेली आहेत. पुढे दिलेल्या सामासिक शब्दांसमोर त्यापैकी योग्य समासाचे नाव लिहा :
कमीअधिक- ____________.


खालील सामासिक शब्दांचा विग्रह करून समास ओळखा.

ताणतणाव -


खालील सामासिक शब्दांचा विग्रह करून समास ओळखा.

यथाप्रमाण -


खालील सामासिक शब्दांचा विग्रह करून समास ओळखा.

जीवनशैली -


खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा.

वैभव वर्गातील कोणत्याही तासाला गैरहजर राहत नाही.


खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा.

नागरिकांनी गरजू विद्यार्थ्यांना यथाशक्ती मदत केली.


खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा.

रस्त्याने चालताना जाहिरातींचे फलक सध्या पावलोपावली दिसतात.


खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा.

शिक्षण प्रक्रियेत पालक, शिक्षक आणि विद्यार्थी हा आदर्श त्रिकोण असतो.


पुढील उदाहरणांचा अभ्यास करून तक्ता पूर्ण करा.

अ. क्र.

सामासिक शब्द

विग्रह

विभक्ती प्रत्यय किंवा विभक्ती दर्शक अव्यय

(१)

लोकप्रिय

लोकांना प्रिय

____________

(२)

कष्टसाध्य

कष्टाने साध्य

____________

(३)

चोरभय

चोरापासून भय

____________

(४)

घरमालक

घराचा मालक

____________

(५)

नाट्यगृह

नाट्यासाठी गृह

____________

(६)

वनभोजन

वनातील भोजन

____________


पुढील वाक्ये अभ्यासून तक्ता पूर्ण करा.

(१) गुप्तहेर वेशांतर करून खऱ्या माहितीचा शोध घेतात.
(२) अतिवृष्टीमुळे ओला दुष्काळ पडला.
(३) काही माणसे केलेल्या कामाचे मानधन घेणे टाळतात.
(४) निळासावळा झरा वाहतो बेटाबेटांतुन.

अ. क्र. सामासिक शब्द

विग्रह

(१)

____________

अन्य असा वेश

(२)

दुष्काळ

____________

(३)

____________

मान हेच धन

(४)

____________

निळा सावळा असा


तत्पुरुष समासाचे प्रकार ओळखून खालील तक्ता पूर्ण करा.

अ. क्र.
सामासिक शब्द

समासाचा विग्रह

समासाचे नाव

(१)

______

सहा मासांचा (महिन्यांचा) समूह

______

(२)

ग्रंथालय

____________

______

(३)

______

____________

कर्मधारय

(४)

त्रिदल

____________

______

(५)

______

बालकांसाठीचे मंदिर

______

(६)

नरश्रेष्ठ

____________

______

(७)

______

____________

विभक्ती तत्पुरुष


खालील सामासिक शब्दांचा समास ओळखून तक्ता पूर्ण करा.

[यथामती, प्रतिदिन, आईवडील, चारपाच, त्रिभुवन, केरकचरा, भाजीपाला, चहापाणी, आजन्म, गैरशिस्त, विटीदांडू, पापपुण्य, स्त्रीपुरुष]

द्‌विगू अव्ययीभाव समास वैकल्पिक द्वंद्व समास इतरेतर द्वंद्व समास समाहार द्वंद्व समास
         

खालील वाक्य वाचून त्यातील सामासिक शब्द ओळखा व त्याचा विग्रह करा.

तलावातील नीलकमल किती शोभून दिसते आहे! 


खालील वाक्य वाचून त्यातील सामासिक शब्द ओळखा व त्याचा विग्रह करा.

महाराष्ट्र राज्य समृद्ध आहे.


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

घनश्याम - ______ 


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

पुरुषोत्तम - ______


खालील वाक्य वाचून त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

नेत्रांच्या पंचारतींनी सैनिकांना ओवाळावे - ______ 


खालील वाक्य वाचून त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

असा माणूस त्रिभुवन शोधले तरी सापडायचा नाही - ______ 


खालील वाक्य वाचून त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

शाळेत आता हिंदी सप्ताह चालू आहे - ______ 


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

बारभाई - ______ 


खालील वाक्य वाचा आणि त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

कष्टाची मीठभाकर आयत्या पक्वानापेक्षा गोड लागते - ______ 


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

आईवडील - ______ 


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

सुंठसाखर - ______ 


खालील वाक्य वाचा आणि त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

बरेवाईट प्रसंग सगळ्यांच्याच जीवनात येतात - ______ 


खालील वाक्य वाचा आणि त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

सभेला चारपाच माणसेच उपस्थित होती - ______ 


तक्ता पूर्ण करा.

सामासिक शब्द   विग्रह समासाचे नाव
पालापाचोळा ______ ______
केरकचरा ______ ______
तीनचार ______ ______
खरेखोटे ______ ______
कुलूपकिल्ली ______ ______
स्त्रीपुरुष ______ ______

खाली दिलेल्या सामासिक शब्दांचा आपण विग्रह व समासाचे नाव असा अभ्यास करावा.

सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
नीलकमल    
महाराष्ट्र    
भाषांतर    
पांढराशुभ्र    
घननीळ    
शामसुंदर    
कमलनयन    
नरसिंह    
विद्याधन    
रक्तचंदन    
घनश्याम    
काव्यामृत    
पुरुषोत्तम    
महादेव    

खाली दिलेल्या सामासिक शब्दांचा विग्रह व समासाचे नाव लिहा.

सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
पंचारती    
त्रिभुवन    
नवरात्र    
सप्ताह    
अष्टाध्यायी    
पंचपाळे    
द्विदल    
बारभाई    
त्रैलोक्य    

खालील तक्ता पूर्ण करा.

सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
नरसिंह    
तीनचार    

योग्य जोड्या लावा.

सामासिक शब्द समासाचे नाव
काव्यामृत अ. इतरेतर द्वंद्व समास
पंचारती ब. कर्मधारय समास
  इ. द्विगू समास

खालील तक्ता पूर्ण करा.

सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
______ उत्तम असा पुरुष ______
बरेवाईट ______ ______

योग्य जोड्या जुळवा.

क्र. सामासिक शब्द समासाचे नाव
i. विटीदांडू द्विगू
ii. नीलकमल समाहार द्वंद्व
iii. पंचपाळे इतरेतर द्वंद्व
iv. भाजीपाला कर्मधारय

पुढील सामासिक शब्दांसमोर समासाचे नाव लिहा.

सद्गुरू


पुढील तक्ता पूर्ण करा.

सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
______ राष्ट्रासाठी अर्पण ______

योग्य जोड्या लावा.

सामासिक शब्द समासाचे नाव
(i) भाजीपाला द्विगू समास
(ii) कमलनयन समाहार द्वंद्व समास
  कर्मधारय समास

खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

सामासिक शब्द विग्रह
प्रतिदिन ..........

खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

सामासिक शब्द विग्रह
यथाश ...........

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×