Question

खालील मुद्दयांचा आधारे 'आकाशी झेप घे रे' या कवितेसंबंधी खालील कृती सोडवा.

क्र.	प्रश्न	उत्तर
१	कवी किंवा कवयित्रीचे नाव.
२	कवितेचा विषय.
३	प्रस्तुत कवितेतील शब्दांचे अर्थ लिहा. उदा. व्यथा, वैभव सुखलोलुप, साजिरा
४	कवितेतून मिळणारा संदेश.
५	प्रस्तुत कवितेची भाषिक वैशिष्ट्ये लिहा.
६	कवितेतून व्यक्त होणारा विचार लिहा.

Answer 1

क्र.	प्रश्न	उत्तर
१	कवी किंवा कवयित्रीचे नाव.	जगदीश खेबुडकर
२	कवितेचा विषय.	स्वसामर्थ्याची ओळख करून देणे व स्वकष्टांचे महत्त्व पटवून देणे.
३	प्रस्तुत कवितेतील शब्दांचे अर्थ लिहा. उदा. व्यथा, वैभव सुखलोलुप, साजिरा	व्यथा - दु:ख वैभव - संपत्ती सुखलोलुप - सुखासाठी हपापलेला साजिरा - सुंदर
४	कवितेतून मिळणारा संदेश.	'आकाशी झेप घे रे' कवितेद्वारे कवी जगदीश खेबुडकर यांनी स्वकष्टाचे महत्त्व अधोरेखित केले आहे. माणसाने सभोवताली दिसणाऱ्या लोभ-मोहाला बळी पडू नये. आपल्या भोवतीचे सुरक्षिततेचे व परावलंबित्वाचे कवच भेदावे, तसेच स्वसामर्थ्यावर, स्वत:च्या क्षमतांवर विश्वास ठेवावा. या बळावर यशाची शिखरे सर करावीत हा संदेश कवीने दिला आहे. श्रमप्रतिष्ठेचे मूल्य यातून कवी मांडू पाहत आहेत व स्वकष्टाने जगण्याचा संदेश देत आहेत.
५	प्रस्तुत कवितेची भाषिक वैशिष्ट्ये लिहा.	प्रस्तुत कविता विविध अलंकारांनी युक्त असून अनेकविध प्रतीकांच्या वापराने अधिक फुलली आहे. पाखराचे प्रतीक वापरल्यामुळे कवितेचे आशयसाैंदर्य खुलले आहे. कवितेत सोपेपणातूनही आशयघनता साधली आहे. भाषेत सहजता व गोडवा आहे. 'सुखलोलुप' सारख्या सामासिक शब्दांचा वापर वैशिष्ट्यपूर्ण आहे. व, र, ळ, द इत्यादी अक्षरांच्या पुनरावृत्तीने साधलेला अनुप्रास अलंकार, माया – काया – खाया, देवाने – सामर्थ्याने अशा शब्दांतून साधलेला यमक अलंकार यांमुळे ही कविता नादमधुर झाली आहे.
६	कवितेतून व्यक्त होणारा विचार लिहा.	'आकाशी झेप घे रे' ही कवी जगदीश खेबुडकर यांची रचना माणसाला स्वावलंबन व स्वकष्टाचे महत्त्व पटवून देते. भोवतालच्या मोहाला बळी न पडता परावलंबित्वाचे कवच भेदावे. स्वसामर्थ्यावर ध्येयाची उंच शिखरे गाठावीत. स्वत:च्या सामर्थ्यावर विश्वास ठेवावा, स्वकष्टातून यशाचा निखळ आनंद मिळवावा, असा विचार या कवितेतून व्यक्त होतो.